خواص دارویی زعفران

[ParHam]

گلهای زعفران ارغوانی:(): ، منظم و شامل لوله ای دراز است كه به سه گلبرگ و كاسبرگ منتهی می شود. نام علمی این گیاه Crocus sativus است. زعفران خیلی مرغوب قسمت كلاله گل یعنی قسمت انتهایی خامه است و میله خامه ، زعفران درجه دو و نامرغوب را تشكیل می‌دهد . برداشت زعفران بدین ترتیب است كه قسمت كلاله هر گل را بر میدارند و بین كاغذ قرار می دهند تا خشك شود و سپس بسته‌بندی می كنند . استاندارد زعفران كه در فرانسه صورت گرفته است اعلام كرد كه باید ‌٥٠ عدد از الیاف زعفران بیشتر از‌٢٧٧/٠ گرم وزن داشته باشد و درصد رطوبت آن ‌١٣ درصد باشد . همچنین هر میلی گرم آن باید بتواند ‌٧٠٠ سانتیمتر مكعب آب را بطور محسوس رنگی كند .

تركیبات شیمیایی: زعفران دارای مواد چرب ، املاح معدنی ، موسیلاژ و اسانس های فراوان می‌باشد .رنگ زعفران مربوط به ماده‌ای بنام كروسین است كه در آن وجود دارد پیاز زعفران سمی است و مصرف یبش از حد آن برای حیوانات كشنده است .


خواص داروئی: زعفران از نظر طب قدیم ایران گرم و خشك است . مهمترین خاصیت زعفران كه از قدیم الایام از آن استفاده می‌شده است درمان افسردگی می‌باشد .زعفران دارای بویی قوی و طعمی تلخ می‌باشد.خوردن چای زعفران باعث هضم غذا می‌شود، اثر مسكن درد دارد، قاعده آور است، باعث تحریك اعصاب می‌شود، زعفران خون ساز است و گردش خون را آسان می‌سازد، مصرف زعفران خونریزی‌های بعد از زایمان را از بین می‌برد، كبد را تصفیه وقوی می‌سازد، سرفه را رفع و اثر مفید روی درمان برونشیت دارد و ...


طرز استفاده: از زعفران می توان به شكل‌های مختلف استفاده كرد . دم كرده زعفران یا چای زعفران: ‌٢گرم زعفران را در یك لیتر آب جوش ریخته و بمدت نیم ساعت روی آتش بسیارملایم بگذارید تا دم بكشد .


تنتور زعفران: یك گرم زعفران را سائیده و با ‌١٠ گرم الكل سفید ‌٨٠ درجه مخلوط کرده و در شیشه ریخته و در آنرا ببندید . این شیشه رادر جای تاریكی گذاشته و هر روزه آنرا تكان دهید پس از دو هفته آنرا صاف كرده و از آن استفاده كنید .


گرد زعفران : زعفران را در فر با حرارت ‌٢٥ درجه سانتیگرد خشك كرده و سپس آسیاب كنید و از الك خیلی ریز كنید تا گرد نرمی بدست آید.


مضرات : چون زعفران بر روی سیستم تولید مثل اثر دارد بنابراین زنان حامله باید از خوردن آن احتراز كنند زیرا ممكن است باعث سقط جنین شود . خوردن زیاد زعفران برای كلیه ها مضر است . اشتها را كم می كند و ایجاد سردرد می كند و باعث اختلال حواس می شود .


نگهداری:زعفران را باید در شیشه‌های دربسته و دور از نور نگهدری كرد؛ زیرا عطر و رنگ خود را در اثر نور از دست می‌دهد .:!:

[ParHam]

خونساز است:(): و گردش خون را آسان مي كند. خونريزي هاي بعد از زايمان را از بين مي برد.قواي جنسي را تقويت مي كند. كبد را تصفيه مي كند. كليه و مثانه را پاك مي كند.سرفه را بر طرف و برونشيت را درمان مي كند. آرامبخش و خواب آور است و افسردگي را درمان مي كند.ضد تشنج است. گاز معده را برطرف مي كند. ادرار آور است.قاعده آور است. چاي زعفران غذا را هضم مي كند. درد تسكين مي دهد.اگر مي خواهيد هميشه شاد و خندان باشيد، زعفران بخوريد.زيانهاي زعفرانزعفران روي دستگاه توليد مثل اثر مي گذارد. بنابراين زنان حامله بهتر است از خوردن آن خودداري كنند زيرا ممكن است سبب سقط جنين شود.خوردن زياد آن براي كليه ها زيان آور است، اشتها را كم مي كند، سبب اختلال حواس و سردرد مي شود.:!:

[ParHam]

:():نام علمیCrocus sativusكليات گياه شناسي:
زعفران گياهي است پايا با ارتفاع تقريبا 30 سانتيمتر كه داراي برگهاي دراز و سبز مانند تره است . ساقه زير زميني آن از دو پياز تشكيل میشود . اين پيازها سخت و مدور و گوشتدار و پوشیده از غشاء هاي نازك قهوه اي رنگ مي باشد . گلهاي زعفران ارغواني ، منظم و شامل لوله اي دراز است كه به سه گلبرگ و كاسبرگ منتهي مي شود .

زعفران خيلي مرغوب قسمت كلاله گل يعني قسمت انتهايي خامه است و ميله خامه ، زعفران درجه دو و نامرغوب را تشكيل مي دهد .

برداشت زعفران بدين ترتيب است كه قسمت كلاله هر گل را بر ميدارند و بين كاغذ قرار مي دهند تا خشك شود و سپس بسته بندي مي كنند . استاندارد زعفران كه در فرانسه صورت گرفته است اعلام کرد كه بايد 50 عدد از الياف زعفران بيشتر از0/277 گرم وزن داشته باشد و درصد رطوبت آن 13 درصد باشد . همچنين هر ميليگرم آن بايد بتواند 700 سانتيمتر مكعب آب را بطور محسوس رنگي كند .

تركيبات شيميايي:

زعفران داراي مواد چرب ، املاح معدني ، موسيلاژ و اسانس هاي فراوان مي باشد .رنگ زعفران مربوط به ماده اي بنام كروسين است كه در آن وجود دارد پياز زعفران سمي است و مصرف يبش از حد آن براي حيوانات كشنده است .

خواص داروئي: زعفران از نظر طبقديم ايران گرم و خشك است . مهمترين خاصيت زعفران كه از قديم الايام از آن استفاده می شده است درمان افسردگی مي باشد . اين خاصيت مهم حتي در شعر شاعران نیز انعكاس يافته است . شاهد آن شعر خاقاني است كه مي گويد :


گر كسي را زعفران شايد فزايد گو فزاي *** چون تو با غم خو گرفتي زعفران كس مخور


زعفران دارای بويی قوی و طعمی تلخ مي باشد :

1)خوردن چاي زعفران باعث هضم غذا مي شود .

2)اثر مسكن درد دارد .

3)قاعده آور است .

4)باعث تحريك اعصاب مي شود .

5)زعفرانخون ساز است و گردش خون را آسان مي سازد .

6)مصرف زعفرانخونريزي هاي بعد از زايمان را از بين مي برد .

7)قوايجنسي را تقويت مي كند .

8)كبد را تصفيه وقوي مي سازد .

9)سرفه را رفع و اثر مفيد روي درمان برونشيت دارد .

10)كليه و مثانه را پاك مي كند .

11)آرام بخش و خواب آور است .

12)زعفران ضد تشنج است .

13)گاز معده را برطرف مي كند .

14)ادرار آور است .

15)و اگر بالاخره مي خواهيد هميشه شاد و خندان باشيد زعفران بخوريد .

16)فرمول قديمي زعفران براي تنظيم عادت ماهيانه خانم ها و بازكردن قاعدگي سال هاست كه بكار مي رود و اثر بسيار مفيدي دارد .

16-1 > (تارتارات آهن و پتاسيم 0/5 گرم - گرد زعفران 0/5 گرم - پودر دارچين 2 گرم - از اين مخلوط چهار بار در روز استفاده كنيد .)


طرز استفاده:از زعفران مي توان به شكل هاي مختلف استفاده كرد دم كرده زعفران يا چاي زعفران:

2گرم زعفران را در يك ليتر آب جوش ريخته و بمدت نيم ساعت روي آتش بسيارملايم بگذاريد تا دم بكشد .

تنطور زعفران:يك گرم زعفران را سائيده و با 10 گرم الكل سفيد 80 درجه مخلوط كزده و در شيشه ريخته و در آنرا ببنديد . اين شيشه رادر جاي تاريكي گذاشته و هر روزه آنرا تكان دهيد پس از دو هفته آنرا صاف كرده و از آن استفاده كنيد .

گرد زعفران:

زعفران را در فر با حرارت 25 درجه سانتيگرد خشك كرده و سپس آسياب كنيد و از الك خيلي ريز كنيد تا گرد نرمي بدست آيد .

مضرات : چون زعفران بر روي سيستم توليد مثل اثر دارد بنابراين زنان حامله بايد از خوردن آن احتراز كنند زيرا ممكن است باعث سقط جنين شود . خوردن زياد زعفران براي كليه ها مضر است . اشتها را كم مي كند و ايجاد سردرد مي كند و باعث اختلال حواس مي شود .

زعفران را بايد در شيشه هاي دربسته و دور از نور نگهدري كرد زيرا عطر و رنگ خود را در اثر نور از دست مي دهد .:!:

[food_technology]

نامش زعفران است. اين گياه بنفش رنگ چه‌ها كه نمي‌كند. به همين علت است كه حاشيه‌هاي زيادي دارد و حيله بازي‌هاي زيادي در اين حوزه صورت مي‌گيرد

اگر مواظب نباشيد به جاي زعفران خالص چوب رنگ شده به شما قالب مي‌كنند و در عين حال نيز هزينه زيادي را نيز بر شما تحميل. زعفران درجه‌هاي مختلفي دارد و اين، شما را گيج و به اشتباه مي‌اندازد. با اين حال بايد دقت كنيد و با اطلاعاتي كه ارائه شده اقدام به خريد زعفران كنيد تا سرتان كلاه نرود

درباره زعفران(safferon)

زعفران که به گل سلامتی، سلطان ادویه‌ها و طلای سرخ معروف است، ارزشمندترین رستنی ایران و نشات گرفته از دامنه‌های الوند مي‌باشد. کشت زعفران در ایران به سال‌های قبل از میلاد برمی‌گردد و در مناطق بسیار کم باران ایران که دارای زمستان سرد و تابستان گرم هستند گسترش دارد. درواقع منشا آن دامنه‌هاي كوه الوند (همدان) بوده است. نخستين زعفران زارهاي جهان در اطراف همدان و كرمانشاه داير شده و پس از آن به نقاط مختلف ايران از جمله خراسان رسيده و توليد انبوه و مرغوب آن در قهستان و قاينات استمرار يافته است.

زعفران از كلاله گل زعفران به دست مي‌آيد به طوري که تقريبا از هر هزار گل زعفران، حدود 10گرم زعفران حاصل مي‌شود. از زعفران به علت دارا بودن خواص منحصر به فرد در عطر و طعم و رنگ و خواص دارويي آن در انواع مواد غذايي مانند برنج، گوشت، شيريني، بستني، چاي و صنايع داروسازي استفاده مي‌شود.

قديمى‌ترين اسنادى كه از مصرف زعفران بر جاى مانده مربوط به دوران شاهان هخامنشى است كه بر روى كتيبه‌اي از آن دوران مقدار زعفران مصرفى دربار چيزى در حدود يك كيلوگرم نوشته شده است.

علاوه بر این، در کشورهای باستانی دنیا مانند یونان و ایتالیا و ... کم و بیش رواج دارد. بیش از 90درصد تولید جهانی این محصول گرانبها به ایران اختصاص دارد و حدود 96درصد تولید آن در خراسان مرکزی تولید می‌شود.

زعفران با نام علمی Saffron Crocus Sativies Lnriaeus از خانواده زنبقی‌ها Iridaceae،گیاهی است به ارتفاع 10-30سانتیمتر، چند ساله و بدون ساقه، دارای پیاز غده‌اي و کروی شکل به قطر 3-5 سانتیمتر، گل‌های معطر هر بند 1 تا 4 عدد و دارای 3 کاسبرگ و 3 گلبرگ بنفش رنگ شبیه به هم و 3 پرچم هستند. برگ‌های حقیقی زعفران 5 تا 11 عدد بوده که همزمان با گلدهی و یا کمی بعد از آن در مي‌آیند که به رنگ سبز با پهنای 1/5 - 3میلیمتر هستند. قسمت خوراکی و تجاری زعفران کلاله قرمز رنگ شاخه است که محصول زعفران را تشکیل مي‌دهد

مصارف زعفران

مصارف عمده زعفران شامل غذایی و دارویی و شیمیایی (صنعتی)اند.

مصارف غذایی

بر اساس قانون سازمان نظارت بر مواد غذایی و دارویی آمریکا (FDA) زعفران به عنوان رنگ دهنده طبیعی مجاز است و مقدار مصرف آن به عنوان عطر و طعم دهنده طبیعی محدودیتی ندارد

در تهیه مواد خوراکی مانند سوسیس و مارگارین- کره و پنیر و صنایع لبنی - کیک و دسر و ژله و نوشابه - شکلات و نوشیدنی‌ها - سوپ و برنج و مرغ استفاده مي‌شود

مصارف درمانی

زعفران به علت دارا بودن مواد تلخ موجب سهولت هضم غذا مي‌شود.تحقیقات اخیر نشان مي‌دهد که‌ ترکیبات فعالی چون Crocin , Crocetin و انواع دیگری از کارتنوئیدها در زعفران وجود دارند که مي‌توانند حالت توموری بافت‌ها را کاهش دهند و خاصیت ضد سرطانی دارند و نیز مي‌توانند میزان چربی سرم خون را کاهش داده و از ایجاد حالت هیپولیفمیک (hypolipemic) در سرم خون جلوگیری کند، اکسیزناسیون بافت‌ها را افزایش داده و نیز مي‌تواند از اختلالاتی نظیر آلزایمر و پاركينسون به طور قابل ملاحظه‌اي جلوگیری کند.همچنین از زعفران در درمان دامنه وسیعی از اختلالات جسمی مانند زکام، نفخ، سوء‌هاضمه، یرقان، هپاتیت، اسپاسم و دیابت و ... و نیز به عنوان یک ماده اشتهاآور، نشاط‌آور، محرک معده و ... استفاده کرد.

مصارف صنعتی

از زعفران در صنعت برای رنگ آمیزی ابریشم و نخ ... استفاده مي‌شود.برخی‌ترکیبات شیمیایی آنالیز شده از گیاه زعفران شامل موارد زیر هستند:

1 - کربوهیدرات: قندهای احیا کننده که بیش از 20درصد وزن زعفران را تشکیل مي‌دهند مانند گلوکز و مزوکتوز و گلیکز و ...

2 - مواد معدنی: شامل K2O, NA2O-P2O2-CL2

3 - ویتامین‌ها: مانند ویتامین B1 و ریبوفلاوین B2

4 - چربی: مانند استگیما استرول، کاپتااسترول

5 - رنگدانه‌ها: شامل کارتنوئیدهای محلول در چربی مانند لیکوین a- کاروتن و b- کاروتن و کارتنوئیدهای محلول در آب مانند کروسین و آنتوسیانین است. کروسین crocin عامل اصلی رنگ زرد زعفران است با فرمول C44 H64 O24 و درصد این ماده در هنگام گل دادن بین 9/1 تا 15درصد متغیر است.

6 - گليكورند picro crocin: گلیکورند فاقد رنگ است که طعم تلخ زعفران را باعث می‌شود با فرمول C16 H26 O7 و نقطه ذوب 156 درجه سانتیگراد که در زعفران تازه حدود 4درصد گليكورند وجود دارد.

7 - روغن‌های فرار: عامل عطر و آروما در زعفران سافرانال است که عمده ترین ترکیب موجود در روغن‌های فرار است با فرمول C10 H16 O.

تقسيم‌بندي انواع زعفران

در ايران معمولا زعفران توليدي به چند شكل تقسيم‌بندي مي‌شود. يكي از اصطلاحاتي كه از ديرباز در اين زمينه مورد استفاده قرار مي‌گرفته زعفران دخترپيچ است. اين نوع زعفران شامل قسمت كلاله و خامه، (قسمت سرخ و قسمت سفيد يا زردرنگ زعفران) است كه در فارسي به آن زعفران دسته‌اي نيز گفته مي‌شود، و در خارج از كشور آن را به عنوان زعفران Bunch (دسته‌اي) يا Red & White (سرخ و سفيد) مي‌شناسند. در واقع قسمت قرمز در اين نوع زعفران بايد بين 75 تا70درصد باشد و قسمت ريشه يا كنج آن حدود 30 تا 25درصد است. از نام‌هاي جديدتري كه بعدا مرسوم شد، زعفران سرگل يا به اصطلاح عاميانه زعفران سرقلم بود كه از زعفران دسته‌اي توليد مي‌شد، بدين نحو كه قسمت‌هاي زرد آن را با قيچي كردن وسپس با استفاده از روش‌های الكتريسيته ساكن جدا کردند و زعفراني تميزتر و قرمز به دست آوردند كه در زبان انگليسي به آن All-Red (كاملا سرخ) گويند و مشابه زعفراني است كه كوپه Coupé (قطع‌شده يا بريده) خوانده مي‌شود. بعدها زعفران‌هايي را كه براي تهيه آنها مستقيما قسمت قرمز (تنها شامل مقدار بسيار كمي از زردي) را از گل جدا مي‌كنند، پوشالي ناميدند؛ شايد به اين دليل كه اين نوع يك حالت حجيم و پوشال مانند پيدا مي‌كند كه البته پايگاه معتقد است اين اسم مناسبي نيست و بايد نام بهتري براي اين نوع زعفران انتخاب شود. هر كدام از اين زعفران‌ها ممكن است درجه يك يا دو و مرغوب يا نامرغوب باشند و هيچ‌يك را نمي‌توان به ديگري ترجيح داد. آنچه كه مسلم است قدرت رنگ‌دهي و كيفيت زعفران دسته به مراتب پايين‌تر از انواع ديگر زعفران است، همين طور از نظر روش خشك كردن چون با تاخير خشك مي‌شود و در واقع بخشي از قدرت رنگ‌دهي‌اش را در طول فرآيند خشك كردن از دست مي‌دهد، كيفيت پايين‌تري دارد

برخلاف نتايج بررسي‌هاي علمي و آناليزهاي انجام شده برخي تصور مي‌كنند زعفران دسته‌اي و حتي ريشه يا كنج داراي عطر بيشتري است که اشتباه است؛ زيرا منشا مواد موثره زعفران (كروسين، پيكرو كروسين و سافرانال، به خصوص كروسين موجود در قسمت زردي (كنج) زعفران، كلاله آن است و مواد مذكور در اثر حركت در بافت گياهي از كلاله به آنجا انتقال پيدا كرده‌اند، خود زردي (كنج) نه تنها داراي مقدار قابل‌توجهي از آنها نيست (در مقايسه باكلاله) بلكه كروسين موجود در آن صفر است. از نظر عطر نيز تنها به اين علت كه به سبب نوع بافت گياهيش امكان جذب رطوبت بيشتري از كلاله دارد، معطرتر به‌نظر مي‌رسد. وقتي زعفران سرگل را از زعفران دسته‌اي جدا مي‌كنيم، قسمت ريشه يا سفيد كه در فارسي به آن كنج يا سفيد زعفران و در اروپا به آن white (سفيد) يا style (خامه) گفته مي‌شود، جدا مي‌شود و در واقع نمي‌توانيم آن را زعفران تلقي كنيم. اين ماده كنج زعفران ناميده مي‌شود و تعريف زعفران را شامل آن نمي‌دانيم

خواص دارویی

زعفران از نظر طب قدیم ایران گرم و خشک است‌. مهم‌ترین خاصیت زعفران که از قدیم‌الایام مورداستفاده قرار می‌گرفته، درمان افسردگی است‌.

* خوردن چای زعفران باعث هضم غذا می‌شود‌؛

* اثر مسکن درد دارد؛

* قاعده‌آور است‌؛

* باعث تحریک اعصاب می‌شود؛

* زعفران خون‌ساز است و گردش خون را آسان می‌سازد ؛

* مصرف زعفران خونریزی‌های بعد از زایمان را از بین می‌برد‌؛

* قوای جنسی را تقویت می‌کند‌؛

*کبد را تصفیه و قوی می‌سازد‌؛

*سرفه را رفع و اثر مفید روی درمان برونشیت دارد؛

*کلیه و مثانه را پاک می‌کند؛

*آرام بخش و خواب آور است‌؛

*زعفران ضد‌تشنج است‌؛

*گاز معده را برطرف می‌کند

*ادرار‌آور است‌؛

*روشن‌کننده رخسار؛

*تقويت حافظه و يادگيري؛

* کاهش فشارخون؛

* کاهش چربي خون؛

* درمان آسم

* رفع نفخ شکم؛

*زعفران در درمان حالات تشنجي و درد دندان موثر است و به صورت دم كرده 5/0 تا 2 گرم در ليتر مورد استفاده قرار مي‌گيرد؛

*به دليل داشتن آنتي اکسيدان به عنوان توان بخش قلب و پيشگيري‌کننده از بيماري‌هاي قلبي و سرطان نيز مطرح است؛

*زعفران مانع گسترش سرطان سينه؛

زعفران نه تنها عوارض رنگ‌دهنده‌هاي مصنوعي همچون حساسيت‌زايي را ندارد، بلکه حاوي ويتامين‌هاي B6، B2، B1‌، ويتامين C و ديگر مواد مغذي مورد‌نياز بدن است و اگر بالاخره می‌خواهید همیشه شاد و خندان باشید؛ زعفران بخورید‌.

فرمول قدیمی زعفران برای تنظیم عادت ماهانه خانم‌ها و بازکردن قاعدگی سال‌ها است که به کار می‌رود و اثر بسیار مفیدی دارد.

تارتارات آهن و پتاسیم 5/0 گرم

گرد زعفران 5/0 گرم

پودر دارچین 2 گرم

از این مخلوط چهار بار در روز استفاده کنید‌.

طرز استفاده

از زعفران می‌توان به شکل‌های مختلف استفاده کرد

1 - دم کرده زعفران یا چای زعفران‌‌: 2گرم زعفران را در یک لیتر آب جوش ریخته و به مدت نیم ساعت روی آتش بسیار ملایم بگذارید تا دم بکشد‌.

2 - گرد زعفران‌: زعفران را در فر با حرارت 25 درجه سانتیگراد خشک کرده و سپس آسیاب کنید و از الک خیلی ریز رد کنید تا گرد نرمی بدست آید‌.

مضرات

چون زعفران بر روی سیستم تولید مثل اثر دارد بنابراین زنان حامله باید از خوردن آن احتراز کنند؛ چرا که ممکن است باعث سقط جنین ‌شود‌. خوردن زیاد زعفران برای کلیه‌ها مضر است‌. اشتها را کم می‌کند و ایجاد سردرد می‌کند و باعث اختلال حواس می‌شود‌. زعفران را باید در شیشه‌های دربسته و دور از نور نگهداری کرد زیرا عطر و رنگ خود را در اثر نور از دست می‌دهد‌.

ایسنا در اين خصوص مي‌نويسد: زعفران در صورتي شادي آور، آرامش بخش و داراي خاصيت درماني است که در حد متعادل استفاده شود. «مينا کريمي»، کارشناس تغذيه با بيان اين مطلب می‌گوید: مصرف سه گرم زعفران را در ماه براي هر فرد مناسب است و استفاده بيش از پنج گرم زعفران در يک وعده غذايي‌، عوارضي همچون سرگيجه، کاهش تعداد ضربان قلب و احساس تهوع در پي دارد؛ همچنين، اين ميزان زعفران در دوران بارداري احتمال سقط جنين را افزايش می دهد

[mpiraee]

سلام و با تشکر از مقاله خواص زعفران، خواهشمند است اختصاصا منبع استفاده شده در خصوص مصرف زیاد زعفران و خاصیت ضد اشتهایی زعفران را به این جانب ای میل فرمایید. این جانب جهت ذکر این مطلب در یک مقاله احتیاج به ذکر منبع ان دارم.


" خوردن زیاد زعفران برای كلیه ها مضر است . اشتها را كم می كند و ایجاد سردرد می كند و باعث اختلال حواس می شود"
با تشکر مجدد