PDA

مشاهده نسخه کامل : علوم خاك



number one
2007-Jul-28, 12:18
اثر رژيم رطوبتي و ويژيگي هاي خاك بر فسفر بومي و بازيابي فسفر افزوده شده به خاك هاي آهكي
ادهمي ابراهيم,رونقي عبدالمجيد,مفتون منوچهر



فسفر به عنوان يك عنصر ضروري در توليد محصولات كشاورزي مهم است. از سوي ديگر توانايي آن در القاي كمبود عناصر كم مصرف ضروري و اثرات منفي آن بر محيط زيست سبب توجه بيشتر به اين عنصر شده است. از آنجا كه رژيم رطوبتي و ويژگي هاي خاك از جمله عوامل مهم در واكنش فسفر در خاك هستند، تحقيق حاضر جهت بررسي تاثير دو سطح فسفر (صفر و 300 ميلي گرم فسفر در كيلوگرم خاك از منبع دي هيدروژن پتاسيم فسفات) و دو رژيم رطوبتي (غرقاب و رطوبت 20% وزني) بر فسفر محلول در بي كربنات سديم (روش اولسن) در 20 خاك آهكي با ويژگي هاي فيزيكي و شيميايي متفاوت در زمان هاي 1، 2، 5، 10، 20، 40، 80 و 160 روز بصورت طرح كاملا تصادفي در دو تكرار انجام شد. جهت بررسي اثر مستقيم و غيرمستقيم ويژگي هاي خاك بر بازيابي فسفر، از روش ضرايب مسير استفاده شد. نتايج نشان داد كه غرقابي شدن خاك سبب افزايش فسفر بومي در زمان هاي 2، 1، 5 و 10 روز در مقايسه با رطوبت 20% وزني شد، و در زمان هاي بيشتر اثر معني داري نداشت. رژيم رطوبتي غرقابي سبب كاهش معني دار بازيابي فسفر اضافه شده به خاك در روزهاي 80 و 160 در مقايسه با رطوبت 20% وزني شد، در حالي كه در ساير زمان ها اثر معني داري بر آن نداشت. با توجه به اثر معني دار رژيم رطوبتي و برهمكنش رژيم رطوبتي و ويژگي هاي خاك بربازيابي فسفر در روزهاي 80 و 160، اثر ويژگي هاي خاك بر بازيابي فسفر در اين زمان ها بررسي شد. نتايج حاصله نشان كه در حالت غرقابي اكسيدهاي آهن، آلومينيوم و منگنز، رس و نسبت رس به كربنات كلسيم فعال بصورت منفي و كربنات كلسيم معادل بصورت مثبت بر بازيابي فسفر اضافه شده به خاك در روزهاي 80 و 160 تاثير داشته است. در رطوبت 20% وزني نيز روند مشابهي ديده شد با اين تفاوت كه اثر اكسيدهاي آهن و كربنات كلسيم معادل بر آن معني دار نبود. نتايج ضرايب مسير نشان داد كه در رطوبت 20% وزني اثر مستقيم كربنات كلسيم معادل و كربنات كلسيم فعال بر بازيابي فسفر بيشتر از رژيم غرقابي بود. نتايج ضرايب مسير همچنين بيانگر نقش مستقيم و غير مستقيم كربنات كلسيم معادل و نسبت رس به كربنات كلسيم فعال در واكنش فسفر در خاك هاي آهكي ما در هر دو رژيم رطوبتي مورد مطالعه مي باشد. با توجه به اينكه واكنش فسفر در خاک به ميزان قابل توجهي تحت تاثير اكسيدهاي آهن، آلومينيوم و منگنز قرار گرفت. بنابراين تحقيقات بيشتري همراه با اندازه گيري تغيير شكل هاي شيميايي آهن، آلومينيوم و منگنز در رژيم هاي رطوبتي متفاوت و توانايي شكل هاي متفاوت آنها در جذب و آزادسازي فسفر توصيه مي شود.

number one
2007-Jul-28, 12:18
اثر نيكل (Ni) و منابع مختلف نيتروژن بر رشد و نمو و خصوصيات كمي و كيفي خيار در سيستم آبكشت (هايدروپونيك)
آذرمي رسول,طباطبايي سيدجلال,مطلبي آذر عليرضا,بايبوردي احمد


نيكل (Ni) يكي از عناصر است كه در متابوليسم نتيروژن در گياه نقش دارد. به منظور بررسي تاثير نيكل بر رشد و نمو و خصوصيات كمي و كيفي خيار تغذيه شده با مناقع مختلف نيتروژن (اوره و نيترات آمونيوم) و غلظت هاي مختلف نيكل (1، 0.5، 0 ميلي گرم در ليتر) آزمايشي با طرح فاكتوريل در 4 تكرار و در دو رقم خيار به نام هاي سينا و ويكيما در تير ماه 1383 در گلخانه آبكشت دانشكده كشاورزي دانشگاه تبريز انجام گرديد. غلظت نيتروژن كل در محلول غذايي 200 ميلي گرم در ليتر از منابع مختلف نيتروژن بود. گياهان به مدت 6 ماه نگهداري و هر هفته دوبار ميوه ها برداشت و توزين شدند. در آخر آزمايش دو بوته از هر واحد آزمايشي برداشت و تعداد برگ و ميوه شمارش و همچنين مقدار فتوسنتز، غلظت نيتروژن كل، سطح برگ، وزن تر و خشك ميوه ها اندازه گيري شد. ويژگي هاي كيفي خيار از قبيل مواد جامد محلول، pH، قابليت هدايت الكتريكي (EC) آب ميوه و رنگ ميوه ها مورد بررسي قرار گرفت. تاثير سطوح مختلف نيكل بر عملكرد (بر حسب وزن تر ميوه) در رقم ويكيما معني دار بود ولي در رقم سينا معني دار نشد. حداكثر عملكرد در رقم ويكيما در غلظت 0.5 ميليگرم در ليتر نيكل با منبع اوره، 1.45 كيلوگرم و با منبع نيترات آمونيوم، 1.53 كيلوگرم در بوته بود. مقدار وزن خشك در رقم ويكيما تغذيه شده با اوره و نيكل 0.5 ميلي گرم در ليتر 16.5% بيشتر از تيمار بدون نيكل بود، با اينحال در همين رقم در تغذيه نيترات آمونيومي مقدار ماده خشك با افزايش نيكل كاهش يافت. غلظت نيكل برگ با افزايش غلظت نيكل در محلول غذايي به طور معني داري افزايش يافت و حداكثر غلظت نيكل در گياهان تغذيه شده با نيترات آمونيوم و سطح نيكل 1 ميلي گرم در ليتر بدست آمد. غلظت نيكل در رقم سينا كمتر، ولي در رقم ويكيما تجمع نيكل بيشتر بود. تاثير تيمارها بر رنگ ميوه در رقم ويكيما معني دار شد و گياهان تغذيه شده با اوره و نيكل 0.5 ميلي گرم در ليتر پررنگ تر بودند. در رقم سينا نوع كود نيتروژنه بر EC آب ميوه تاثير معني داري داشت. افزايش غلظت نيكل با 0.5 ميلي گرم در ليتر در محلول غذايي حاوي اوره به عنوان منبع نيتروژن در بعضي ارقام مثل ويكيما تاثير مثبت روي عملكرد خيار داشته ولي در بعضي ارقام مثل سينا نه تنها تاثير مثبت نداشته بلكه باعث كاهش رشد مي گردد.

number one
2007-Jul-28, 12:19
اجزاي مختلف فسفر معدني در برخي از خاك هاي استان همدان و ارتباط آنها با فسفر قابل جذب خاك
سمواتي مهدي,حسين پور عليرضا



تعيين شكل هاي مختلف فسفر خاك در ارزيابي وضعيت فسفر خاك مهم است. به همين منظور، مقدار و توزيع فسفر در شكل هاي مختلف معدني و آلي در 53 نمونه خاك استان همدان بررسي شد. خاك ها به صورت دنباله اي به منظور تعيين اجزاي معدني و آلي فسفر عصاره گيري شدند. فسفات معدني به شش جز شامل، دي كلسيم فسفات، اكتا كلسيم فسفات، آپاتيت، فسفات پيوند شده با آلومينيوم، فسفات پيوند شده با آهن و فسفر حبس شده درون اكسيدهاي آهن تفكيك شد. نتايج اين تحقيق نشان داد كه دامنه اجزاي مختلف فسفر داراي تغييرات نسبتا زيادي بود. تغييرات فسفر كل خاك ها در دامنه 926-2686 با ميانگين 1533 ميلي گرم در كيلوگرم خاك بود. دامنه تغييرات فسفات هاي كلسيم 104-1872 با ميانگين 801 ميلي گرم در كيلوگرم خاك بود كه 78.5 درصد فسفر معدني و 52.3 درصد از فسفر كل را تشكيل مي دهد كه شكل غالبا فسفر خاك است. دامنه تغييرات فسفات پيوند شده با آهن 1-185 با ميانگين 59 ميلي گرم در كيلوگرم خاك كه 5.8 درصد از فسفر معدني و 3.8 درصد از فسفر كل را تشكيل مي دهد. دامنه تغييرات فسفاات پيوند شده با آلومينيوم 5-523 با ميانگين 128 ميلي گرم در كيلوگرم خاك كه 12.5 درصد از فسفر معدني و 8.3 درصد از فسفر كل را تشكيل مي دهد. فسفر حبس شده درون اكسيدهاي آهن 0.0-371 با ميانگين 33 ميلي گرم در كيلوگرم خاك كه 3.2 درصد از فسفر معدني و 2.2 درصد از فسفر كل را تشكيل مي دهد. دامنه تغييرات فسفر آلي 75-676 با ميانگين 277 ميلي گرم در كيلوگرم خاك بود كه 18.1 درصد از فسفركل را تشكيل مي دهد. نتايج مطالعات همبستگي نشان داد كه فسفر قابل دسترس (فسفر عصاره گيري شده به روش اولسن) همبستگي معني داري با دي كلسيم فسفات، اكتا كلسيم فسفات، فسفات پيوند شده با آلومينيوم، مجموع فسفات هاي كلسيم و فسفات هاي آهن و آلومينيوم داشت. اين نتيجه نشان مي دهد كه احتمالا اين اجزا مي توانند به وسيله گياه استفاده شوند.

number one
2007-Jul-28, 12:19
استفاده از Agrobacterium rhizogenes براي ايجاد ريشه هاي القايي در چند گياه دولپه اي
شاه محمدي مژگان,قرباني شيرين,اصغرزاده احمد,رجالي فرهاد,شعراي نجاتي عليرضا



سه سويه باكتري Agrobacterium rhizogenes (A4S و A4V و يك سويه منصوب به اين باكتري) براي مايه زني هفت نوع بافت گياهي شامل ديسك هاي استريل هويج، برگچه ها و لپه هاي دانه رست لوبيا، ساقه گياه كامل لوبيا، ساقه هاي ميان گرهي حاصل از كشت بافت سيب زميني، ريشه چه دانه رست استريل يونجه و ساقه هاي ميان گرهي كامل يونجه به كار برده شد. در ديسك هاي هويج، برگچه و ساقه لوبيا و ساقه هاي سيب زميني در محل مايه زني ريشه هاي ظريف و انبوه مشاهده گرديد. درصد تشكيل ريشه هاي القايي در گياهان مختلف توسط سه سوي باكتري متفاوت بود. به نظر مي رسد تشكيل ريشه هاي لقايي تحت تاثير گونه گياهي و سويه باكتري A. rhizogenes قرار دارد.

number one
2007-Jul-28, 12:21
بررسي كارآيي گوگرد و مايه تلقيح باكتري هاي جنس تيوباسيلوس بر جذب عناصر غذايي و عملكرد ذرت در يك خاك آهكي
بشارتي حسين,خاوازي كاظم,نورقلي پور فريدون



استفاده از گوگرد يكي از روش هاي افزايش حلاليت عناصر تثبيت شده در خاك هاي آهكي و قليايي محسوب مي شود. شرط بهره گيري از توان بالقوه گوگرد، حضور ميكروارگانيسم هاي اكسيد كننده اين ماده به ويژه باكتري هاي جنس تيوباسيلوس در خاك مي باشد. تحقيق حاضربه منظور بررسي امكان جايگزيني بخشي از كودهاي حاوي فسفرو عناصر كم مصر با گوگرد و مايه تلقيح باکتري هاي تيوباسيلوس به صورت طرح بلوك هاي كاملا تصادفي در قالب آزمايش فاكتوريل در دو سال متوالي در شرايط مزرعه بر روي گياه ذرت، انجام شد. تيمارهاي آزمايشي در سال اول شامل چهار سطح گوگرد (200، 400، 600 و 1000 كيلوگرم در هكتار)، چهار سطح مايه تلقيح تيوباسيلوس (نسبت وزني مايه تلقيح به گوگرد مصرفي معادل 0، 1، 2 و 4 درصد)، شاهد و مصرف بهينه كود براساس آزمون خاك بودند. پس از عمليات تهيه زمين در 72 كرت به ابعاد 5×2.4 متر، تيمارها اعمال گرديد. بذر ذرت از رقم Single Cross 704 به فاصله 17.5 سانتي متر در پشته هايي كه 60 سانتي متر از يكديگر فاصله داشتند، كاشته شد. پس از ظهور گل هاي تاجي، نمونه برداري برگ صورت گرفت. بعد از كامل شدن دوره رشد گياه، از دو رديف مياني هر كرت از سطحي معادل 4.2 متر مربع برداشت انجام شد. وزن تر، وزن خشك، متوسط طول و وزن بلال و همچنين ميزان آهن، روي، مس، منگنز و فسفر در ساقه، برگ و دانه ذرت اندازه گيري شدند. در سال دوم آزمايش تيمارها شامل سه سطح گوگرد (200، 400 و 600 كيلوگرم در هكتار)، دو سطح مايه تلقيح (نسبت وزني مايه تلقيح به گوگرد مصرفي معادل 0 و 1 درصد)، شاهد و مصرف بهينه كود براساس آزمون خاك بودند. در 24 كرت پس از اعمال تيمارها، ذرت كشت گرديد. عمليات تهيه زمين، كاشت، داشت، برداشت، آبياري، كوددهي، نمونه برداري، اندازه گيري شاخص ها و تجزيه و تحليل نتايج همانند سال اول آزمايش انجام شدند. نتايج آزمايش سال اول نشان داد كه از لحاظ شاخص هايي نظير وزن بلال، طول بلال و مقدار جذب فسفر، آهن، روي، مس و منگنز در بخش هوايي ذرت تفاوت معني دار بين تيمارها وجود ندارد و همه آنها در يك سطح آماري قرار گرفتند. اگرچه از لحاظ غلظت فسفر، آهن، مس، روي و منگنز در بخش هوايي ذرت، تفاوت معني داري بين تيمارهاي آزمايشي وجود داشت، ولي هيچ يك از تيمارها با شاهد يا كود سوپر فسفات تريپل اختلاف معني دار نداشتند، اين در حالي است كه تفاوت تيمارها از لحاظ وزن خشك بخش هوايي ذرت معني دار بود و وزن خشك در تيمارهاي شاهد، سوپر فسفات و تيمار 4 (بهترين تيمار از نظر عملكرد) به ترتيب 30.62، 35.83 و 37.71 تن در هكتار بودند و دو تيمار اخير در يك سطح آماري قرار گرفته و تفاوت آنها با شاهد معني دار بود. تيمارهاي 2، 4، 5، 7، 8، 10، 13، 14 و 15 با تيمار كود سوپر فسفات و ساير تيمارها با تيمار شاهد در يك سطح آماري قرار گرفتند. در سال دوم آزمايش، از لحاظ وزن خشك و ميزان عناصر غذايي جذب شده توسط بخش هوايي ذرت تفاوت معني داري بين تيمارها مشاهده نشد، در حالي كه غلظت برخي عناصر در برگ و دانه ذرت در تيمارهاي مختلف متفاوت بوده و تيمار مصرف بهينه كود بيشترين غلظت ها را به خود اختصاص داد.

number one
2007-Jul-28, 12:22
بررسي نفوذ گرماي ناشي از سوزاندن بقاياي گياهي و عمليات شعله افكني در خاك هاي زراعي، با استفاده از روش جسم نيمه بينهايت
ايواني افشين,خوش تقاضا محمدهادي



پژوهشگراني كه روي فيزيك حرارت در خاك هاي زراعي تحقيق كرده اند، اثر رژيم هاي حرارتي بلند مدت شبانه روزي و يا فصلي را مورد مطالعه قرار داده و مدل هاي مناسبي ارايه نموده اند. اما اين مدل ها براي ارزيابي انتقال حرارت زودگذر، مانند خسارت ناشي از شعله افكني و سوزاندن بقاياي گياهي، قابل استفاده نيست. به همين دليل در مقاله حاضر فرايند زود گذر انتشار گرماي ناشي از عمليات شعله افكني و سوزاندن بقاياي گياهي در خاك هاي زراعي مورد تحليل قرار مي گيرد. در اين راستا، از معادله موسوم به جسم نيمه بينهايت استفاده شده است. به اين صورت كه خاك زراعي به عنوان يك جسم نيمه بي نهايت در نظر گرفته شده كه از طرف سطح زمين محدود، و از ساير جهت ها، تا بينهايت گسترده شده است. سپس با اعمال فرض هاي ساده كننده، كه مبتني بر فيزيك مساله و تحقيقات ساير پژوهشگران است، نفوذ گرماي ناشي از سوزاندن بقاياي گياهي و شعله افكني را در لايه هاي سطحي خاك، مورد تحليل رياضي قرار گرفته. آنگاه معادلات نسبتا پيچيده حاصل، به منظور استفاده در شرايط عملي، بر مبناي بافت و رطوبت خاك بصورت يك مدل آماري، شبيه سازي شده است. در نهايت، نتايج حاصل از معادلات و مدل هاي پيشنهادي، با نتايج آزمايشات تجربي ساير محققين مقايسه شده و بصورت نظري، اعتبارسنجي گشته اند. مدل ارايه شده كه به اسم Sds نامگذاري شده، نشان مي دهد كه دو عامل زمان تداوم شعله و شرايط خاك (شامل رطوبت و بافت آن)، در آهنگ نفوذ گرما به خاك، داراي نقش اصلي بوده و شدت گرماي شعله سطحي، در اولويت بعدي قرار دارد. از نظر شرايط خاك نيز، حداقل آهنگ نفوذ، در خاك خشك و كم شن رخ داده و حداكثر آن نيز، مجددا در خاك خشك، اما كاملا شني اتفاق مي افتد. بنابراين با استفاده از مدل ارايه شده در اين مقاله ، در هنگام سوزاندن بقاي گياهي مي توان رطوبت مناسب خاك را با توجه به بافت موجود به نحوي توصيه نمود كه نفوذ عمقي گرما در خاك، به حداقل برسد. نتايج ديگر حاصل از عدد گذاري در مدل نشان مي دهد كه در شرايط موسوم، اثر عمليات شعله افكني از عمق 0.5 سانتيمتري خاك، پايين تر نمي رود، در حالي كه در هنگام سوزاندن بقاياي گياهي، با وجود كمتر بودن دماي شعله، دامنه تاثير گرماي سطحي، تا عمق 2.5 سانتيمتري ادامه دارد. حتي در بدترين شرايط، حداكثر عمق نفوذ گرما ناشي از سوزاندن بقايا در خاك زراعي، كمتر از 5 سانتي متر بوده و مواد آلي خاك نيز حداكثر تا عمق 4 سانتي متري تحت تاثير دماي بحراني (كه در اين مقاله 50 درجه سانتيگراد فرض شده) قرار مي گيرند. در عمليات شعله افكني، به علت زمان كوتاه ابقاي گرماي سطحي، حداكثر عمق نفوذ گرما در خاك، به حدود 12 ميلي متر محدود شده و ميكروارگانيسم هاي پايين تر از عمق 7 ميلي متري، از آسيب گرماي بحراني در امان مي مانند. نتايج اين مطالعه، براي درك مكانيسم نفوذ گرما در خاك و اشراف بر شرايط تسريع كننده آهنگ نفوذ، مناسب بوده و از منحني هاي حاصل از مدل، مي توان براي پيش بيني عواقب احتمالي عمليات سوزاندن بقايا و شعله افكني استفاده كرد. هچنين مي توان شرايط را در مزرعه به نحوي مديريت نمود كه در هنگام عمليات فوق، حداقل آسيب به ميكروارگانيسم هاي خاك وارد گردد.

number one
2007-Jul-28, 12:22
بهينه سازي توصيه كودهاي شيميايي براي گندم با استفاده از برنامه كامپيوتري
خادمي زهرا,ملكوتي محمدجعفر,مهاجرميلاني پرويز,بلالي محمدرضا


به منظور بهينه سازي توصيه كودهاي شيميايي و آلي براي گندم آبي با استفاده از برنامه كامپيوتري، طرحي به مدت پنج سال از سال 1377 تا سال 1381 انجام گرديد. با استفاده از داده هاي به دست آمده از نتايج طرح هاي تحقيقاتي و نيز با كمك طرح هاي پتانسيل سنجشي، حداكثر توان منابع خاك و آب مناطق مختلف براي توليد گندم آبي تعيين شد. طبق بررسي هاي به عمل آمده، شوري آب آبياري، شوري خاك، مقدار كربنات كلسيم معادل خاك و بافت از مهم ترين متغيرهاي آب و خاك كنترل كننده سطح توليد شناخته شد و تاثير هر يك از اين متغيرها بر عملكرد محصول و پتانسيل توليد خاك تخمين زده شد. پس از تعيين پتانسيل توليد مزرعه مورد نظر و غلظت عناصر غذايي موجود در خاك، با استفاده از جداول مربوط به هر عنصر غذايي، ميزان كودهاي مورد نياز براي گندم تحت شرايط خاص مزرعه تعيين گرديد. در اين برنامه، پس از وارد نمودن نتايج تجزيه نمونه هاي خاك و آب، نام استان و شهر مورد نظر با انتخاب كليد «تاييد» توصيه كودهاي پرمصرف، كم مصرف، اطلاعات مربوط به نوع رقم، تاريخ كاشت و ميزان بذر و اطلاعات ورودي بر روي صفحه مانيتور ظاهر و به طور خودكار در بانك اطلاعاتي ذخيره مي گردد، به طوري كه مي توان با انتخاب كلي «چاپ» آن را مشاهده نمود. اين برنامه با استفاده از نرم افزار Visual Basic تهيه گرديده است. در اين تحقيق سعي گرديد كليه نتايج تحقيقاتي در يك برنامه متمركز شده تا امكان دستيابي كمي به اطلاعات مورد نياز به سادگي امكان پذير گردد. از نكات مهم اين برنامه مكانيزه بودن آن مي باشد كه سعي شده علاوه بر پارامترهاي خاكي و آبي، ارقام مورد توصيه در هر منطقه، تاريخ مناسب كاشت و ميزان بذر مورد نياز گندم نيز گنجانده شود.

number one
2007-Jul-28, 12:23
تاثير پتاسيم و عناصر كم مصرف بر عملكرد كمي و كيفي درختان پرتقال در شمال خوزستان
كياني شهرام,ملكوتي محمدجعفر,شهابيان مهرداد


به منظور مطالعه تاثير مصرف پتاسيم و عناصر كم مصرف پرعملكرد و بهبود كيفي ميوه درختان پرتقال در شمال خوزستان آزمايشي از سال 1380-81 به مدت دو سال در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي با نه تيمار و سه بلوك (هر كرت شامل يك درخت) بر روي درختان پرتقال هشت ساله رقم مارس در بالغ مركبات مركز تحقيقات كشاورزي صفي آباد دزفول اجرا شد. تيمارهاي سال اول اين تحقيق عبارت بودند از: T1: تيمار شاهد، مصرف 1000 گرم سولفات آمونيوم به صورت پخش سطحي، T2: مصرف 1000 گرم سولفات آمونيوم به صورت پخش سطحي + 50 كيلوگرم كود حيواني + 250 گرم گوگرد پودري به صورت چالكود، T3: T2 + مصرف 415 گرم كلرورپتاسيم، T4: T2 + مصرف 500 گرم سولفات پتاسيم، T5: T2 + مصرف 830 گرم كلرور پتاسيم (دوبرابر ميزان محاسبه شده در تيمار سوم)، T6: T2 + مصرف 1000 گرم سولفات پتاسيم (دوبرابر ميزان محاسبه شده در تيمار چهارم)، T7: T3 + عناصر كم مصرف (120 گرم سولفات روي + 200 گرم سولفات آهن + 200 گرم سولفات منگنز)، T8: T4 + عناصر كم مصرف (مشابه تيمار هفتم)، T9: T2 + مصرف 250 گرم سولفات پتاسيم قبل از آغاز فصل رشد + 207.5 گرم كلرور پتاسيم به صورت سرك در اواسط فصل رشد + عناصر كم مصرف (مشابه تيمار هفتم)، در سال دوم تحقيق براساس نتايج حاصله از سال اول، نسبت به مصرف كودهاي نيتروژنه در تمامي تيمارهاي آزمايشي و محلول پاشي با كلات روي با غلظت سه در هزار در تيمارهاي هفتم، هشتم و نهم اقدام گرديد. نتايج نشان داد تيمارهاي هفتم و هشتم به ترتيب با 37.7 و 34.7 كيلوگرم ميوه به ازاي هر درخت موجب افزايش معني دار عملكرد در سطح پنج درصد نسبت به تميار اول (25.5 كيلوگرم ميوه به ازاي هر درخت) شدند. عملكرد ساير تيمارهاي آزمايشي تفاوت معني داري با شاهد نداشت. محلول پاشي با كلات روي در سال دوم تحقيق اگر چه منجر به افزايش معني دار غلظت روي در تميارهاي هفتم، هشتم و نهم نسبت به بقيه تيمارها گرديد، اما تاثيري بر عملكرد و شاخص هاي كيفي ميوه نداشت. غلظت ساير عناصر غذايي برگ و خصوصيات كيفي ميوه در طول دو سال اجراي آزمايش تحت تاثير هيچ يك از تيمارهاي آزمايشي واقعي نشد. با توجه به نتايج اين تحقيق حد بحراني پتاسيم براي درختان پرتقال در شمال خوزستان كمتر از 200 ميلي گرم در كيلوگرم خاك پيشنهاد مي گردد.

number one
2007-Jul-28, 12:23
تاثير عمليات پخش سيلاب بر خصوصيات فيزيكو شيميايي خاك سطحي (مطالعه موردي: عرصه پخش سيلاب بر آبخوان دشت سهرين- قره چريان زنجان)
خلفي جعفر,بيات موحد فرزاد,رضايي علي,مجتهدي قاسم



ايستگاه هاي پخش سيلاب با اهداف متفاوتي احداث شده اند كه درك صحيح از اين اهداف و برنامه ريزي اصولي جهت رسيدن به آنها مي تواند جلوه روشن تري را در آينده به دنبال داشته باشد. اين پژوهش در راستاي دسترسي به بخشي از اين اهداف و با تاكيد بر بررسي تغييرات خصوصيات فيزيكي و شيميايي خاك در عرصه پخش سيلاب زنجان، انجام گرديده است. براي انجام اين تحقيق، يك قطعه با ابعاد 100×80 متر در عرصه شاهد و سه قطعه با ابعاد متوسط 500×80 متر در عرصه پخش سيلاب انتخاب گرديد. سرعت نفوذ آب در خاك در داخل قطعه ها به وسيله استوانه هاي مضاعف مورد سنجش قرار گرفت. همچنين ميزان pH، EC، TNV% ، فسفر، پتاسيمو كربن آلي همراه با بافت خاك براي خاك سطحي تا عمق 30 سانتيمتري اندازه گيري شد. نتايج نشان مي دهند كه در مجموع سرعت نفوذ در عرصه پخش سيلاب نسبت به عرصه شاهد كاهش يافته و اختلاف آنها در سطح احتمال 1 درصد داراي تفاوت معني دار مي باشد. افزايش ميزان كربن آلي در عرصه پخش نسبت به عرصه شاهد نيز مشاهده گرديده است. تجزيه و تحليل داده هاي مربوط به مقادير كربن آلي و لاي حاكي از كاهش معني دار آنها در داخل قطعه هاي پخش و از بالا به پايين (از سمت قطعه دوم پخش به سمت قطعه چهارم) است. مقايسه هر يك از عوامل نسبت به هم در داخل هر يك از قعطه هاي عرصه پخش نيز بيانگر افزايش سرعت نفوذ آب در خاك، مقدار لاي و كربن آلي از بالا به پايين (از سمت نهر پخش به طرف پشته خاكي نهر بعدي) است.

number one
2007-Jul-28, 12:24
تكثير Glomus intraradices و تهيه مايه تلقيح آن قارچ به روش كشت درون شيشه اي
رجالي فرهاد,علي زاده عزيزاله,ملكوتي محمدجعفر,صالح راستين ناهيد,خاوازي كاظم,اصغرزاده احمد



قارچ هاي ميكوريز آربسكولار همزيست اجباري ريشه در بيش از 80 درصد خانواده هاي گياهي مي باشند. علي رغم تاثيرات مفيد اين قارچ ها، عدم رشد آنها در محيط هاي سنتز شده آزمايشگاهي كه ناشي از طبيعت همزيست اجباري بودن آنهاست، بزرگترين محدوديت براي به كارگيري اين ميكروارگانيسم ها در اراضي كشاورزي مي باشد. تاكنون سه روش هيدروپونيك، ائروپونيك و كشت همزمان ريشه و قارچ به صورت درون شيشه اي براي تكثير صنعتي اين قارچ ها به كار گرفته شده است. از بين روش هاي ذكر شده روش اخير هم از نظر جنبه هاي اقتصادي و هم از نظر خلوص مايه تلقيح تهيه شده، بيشترين موفقيت را در پي داشته است. اين تحقيق بر مبناي ضرورت تهيه و توسعه روش كشت درون شيشه اي همزمان قارچ و ريشه ميزبان و استفاده از اين فرآورده به عنوان مايه تلقيح خالص به مورد اجرا گذاشته شده است. به اين منظور از اسپورهاي قارچ Glomus intraradices بومي خاك هاي ايران استفاده گرديد. اسپورهاي جوان پس از جداسازي از محيط كشت گياه و به منظور حذف آلودگي هاي سطحي در طي چند مرحله با آب مقطر و Tween 20 شسته شدند. براي استريل سطحي اسپورها ابتدا از محلول كلرامين تي دو درصد و سپس از محلولي حاوي استرپتومايسين سولفات با غلظت 200 ميلي گرم در ليتر و جنتامايسين سولفات با غلظت 100 ميلي گرم در ليتر استفاده گرديد. به منظور بررسي آلودگي احتمالي، اسپورها به محيط حداقل منتقل و به مدت يك هفته در دماي 25 درجه سانتي گراد نگهداري گرديدند. با قرار دادن اسپورهاي عاري از آلودگي سطحي در مجاورت راس ريشه هاي القا شده موجود در سطح محيط كشت حداقل، رابطه همزيستي بين دو ارگانيسم برقرار گرديد. براي تكثير همزمان قارچ و ريشه از بطري هاي شيشه اي در پيچ دار حاوي 100 ميلي ليتر محيط حداقل استفاده شد. رنگ آميزي اسپور توليد شده با محلول MTT نشان داد كه بيش از 95 درصد از اسپورهاي توليد شده زنده و داراي قدرت رويش مي باشند. همچنين كلنيزاسيون ريشه هاي القايي با قارچ بيش از 70 درصد بود. نتايج اين تحقيق حاكي از اين است كه روش كشت درون شيشه اي به كار گرفته شده داراي كارايي بسيار خوبي براي تكثير قارچ Glomus intraradices و احتمالا ساير گونه هاي قارچ هاي ميكوريز آربسكولار مي باشد.

number one
2007-Jul-28, 12:24
اثر نسبت هاي مختلف Nh+4:no-3 بر رشد و عملكرد توت فرنگي در شرايط آبكشي
سيدلرفاطمي ليلا,طباطبايي سيدجلال,تهراني فر علي



نيتروژن به دو شكل نيترات و آمونيوم توسط گياه جذب مي شود كه جذب هر كدام اثرات مختلفي بر رشد گياه و اجزا عملكرد كيفي و كمي دارد.براي بررسي اثرات شكل هاي مختلف نيتروژن، آزمايشي با نسبت هاي مختلف Nh+4:no-3 (25:75،50: 50، 75: 25، 100:0) در قالب بلوكهاي كامل تصادفي با 6 تكرار بر روي دو رقم توت فرنگي به نامهاي كاماروزا و سلوا، در شرايط آبكشت انجام گرفت. بسترهاي كشت شامل پرلايت و ورميكولايت به نسبت 1:1 بود. خصوصيات رشد و نموي گياه از قبيل وزن تر برگ و سطح برگ در طول آزمايش اندازه گيري شد. شاخصهاي عملكرد نيز كه شامل تعداد ميوه و وزن آنها بود، به مدت سه ماه ثبت گرديد. ميوه بعد از رسيدگي فيزيولوژيكي برداشت و آزمونهاي كيفي شامل اندازه، مقدار مواد جامد محلول (tss)، درصد ماده خشك و طول عمر بعد از برداشت اندازه گيري شد. نتايج نشان داد كه تاثير تيمارها بر رشد گياه از لحاظ وزن تر برگ و سطح برگ به خصوص در رقم كاماروزا معني دار بود و حداكثر سطح برگ و وزن تر در تيمار25:75 مشاهده شد. تاثير تيمارها بر عملكرد نيز معني دار بود. افزايش مقدار آمونيوم از 25 به 75 درصد در محلول غذايي، عملكرد را در رقم كاماروزا %33 و در رقم سلوا %80 كاهش داد. بالا بودن سطح برگ و فتوسنتز در تيمار 25:75 مي تواند دليل اصلي افزايش عملكرد باشد. تعداد گل و ميوه تحت تاثير تيمارها قرار نگرفت، ولي تيمارها بطور معني داري اندازه ميوه ها را تغيير دادند. بطوريكه درشت ترين ميوه ها در هر دو رقم در تيمار 25:75 و كوچكترين در تيمار 0:100 مشاهده شد. عمده ترين تاثير نسبت آمونيوم به نيترات بر روي خصوصيات كيفي در طول عمر بعد از برداشت ميوه ها بود. به طوري كه هر چه نسبت آمونيوم در محلول غذايي افزايش يافت، طول عمر بعد از برداشت به شدت كاهش يافت. از نتايج اين آزمايش چنين استنباط مي شود كه نسبت 25:75 (nh+ 4:no- 3) تاثير مثبتي بر رشد و نمو دارد و استفاده از منبع نيترات يا آمونيوم به تنهايي در محلول غذايي براي توت فرنگي توصيه نمي گردد

number one
2007-Jul-28, 12:24
طيف نور و فيلترهاي مختلف رنگي بر غلظت نيترات و رشد و نمو كاهو در روش آبكشت
طباطبايي سيدجلال,ملكوتي محمدجعفر,باي بوردي احمد



كاهو (Lactuca sativa L.) يكي از سبزيهاي مهم سالادي مي باشد كه مصرف روزانه داشته و استعداد ژنيتيكي زيادي براي تجمع نيترات و از اين طريق مقداري نيترات وارد بدن انسان مي شود. غلظت نيترات در برگهاي كاهو به فعاليت زيستي، ميزان و نوع كودهاي نيتروژني مصرفي، زمان برداشت كاهو و مخصوصا به شدت نور بستگي دارد. بطوريكه با تغيير شدت و كيفيت نور فرآيندهاي بيوشيميايي گياه تغيير يافته و غلظت نيترات نيز ممكن است تغيير يابد. به منظور بررسي تاثير طيف نورهاي مختلف روي غلظت نيترات و رشد و نمو كاهو، دو آزمايش جداگانه در بهار سال 1382 انجام گرفت. در آزمايش اول فيلترهاي رنگي (روشن، آبي، سبز و قرمز) روي گياهان كشيده شد و آزمايش دوم نورهاي رنگي توسط لامپ با همان رنگهاي فيلتر روي گياهان تابانده شد. گياهان در آبكشت كاشته شدند و هر آزمايش در قالب طرح كاملا تصادفي با چهار تكرار صورت گرفت. نتايج حاصل نشان داد كه تفاوت معني دار در عملكرد كاهو در طيف نورهاي رنگي ديده نشد. وزن تر ساقه گياهان رشد يافته در نور سبز،آبي و قرمزبطور معني داري كاهش يافت. نسبت برگ به ساقه در نور سبز حدود 40 درصد بيشتر از شاهد بود. شاخص كلروفيل در برگهاي كاهو در نور آبي افزايش يافت ولي نورهاي ديگر نسبت به شاهد (روشن) تاثيري در شاخص كلروفيل نداشتند. غلظت نيترات در فيلتر و نور سبز حداكثر بود وتفاوت معني داري را نسبت به شاهد نشان داد. حداقل نيترات در برگهاي نور قرمز 670 و در برگهاي تيمار نور معمولي 800 ميلي گرم در كيلوگرم ماده تر و در فيلتر قرمز 1000 و در فيلتر سفيد 1300 ميلي گرم در كيلوگرم وزن تر بود. بنظر مي رسد غلظت نيترات در فيلترهاي رنگي فوق قابل كنترل نباشد ولي به هر حال انجام تحقيقات بيشتر در اين خصوص مورد پيشنهاد است.

number one
2007-Jul-28, 12:25
اثر قارچهاي ميكوريز آربوسكولار بر عملكرد و جذب عناصر غذايي در گوجه فرنگي تحت شوري حاصل از NaCl و مخلوط املاح
برين محسن,علي اصغرزاده ناصر,صمدي عباس



اثر قارچهاي ميكوريز روي تغذيه گياهان و افزايش عملكرد در شرايط شور بخوبي شناخته نشده است. در اين پژوهش، اثر شوري حاصل از كلريد سديم و مخلوط املاح بر عملكرد و جذب عناصر غذايي در گوجه فرنگي رقم اسپكتروم 882 در همزيستي با دو گونه از قارچهاي ميكوريز آربوسكولار مورد بررسي قرار گرفت. طرح آزمايشي به صورت فاكتوريل با دو فاكتور، قارچ در سه سطح M0 (بدون قارچ)، Mi (Glomus interaradices) و (Glomus mosseae) Mm و فاكتور شوري شامل هشت سطح با دو نوع تركيب شوري، چهار سطح شوري مخلوط املاح (S1 تا S4) شامل نمكهاي NaCl ، CaCl2، MgSO4 وNa2SO4 به ترتيب با نسبت (W.V) 20:43:38:1 و چهار سطح شوري كلريد سديم (S5 تا S8) در قالب طرح پايه بلوكهاي كامل تصادفي اجرا شد. در هر نوع تركيب، سطوح شوري به ترتيب شامل 1.2، 4، 6.5 و 8 دسي زيمنس بر متر بودند. تلقيح گياهان با دو گونه قارچي در خزانه صورت گرفت و بعد از حدود يك ماه، گياهان تلقيح شده به گلدانهاي حاوي چهار كيلوگرم ماسه استريل منتقل شده و بعد از استقرار كامل گياهچه ها تيمارهاي شوري به تدريج آغاز شدند. نتايج تجزيه آمارهاي افزايش معني دار در وزن خشك بخش هوايي، ريشه، مقدار فسفر و پتاسيم و نسبت K.Na در بخش هوايي را در گياهان تلقيح شده با Mi در مقايسه با گياهان شاهد بدون ميكوريز يا تلقيح شده با قارچ Mm نشان داد(P<0.05) هر چند بين دو گونه قارچي از نظر عملكرد اختلاف معني دار وجود نداشت ولي اين دو گونه قارچي Mi و Mm عملكرد را به ترتيب حدود%16 و%10 نسبت به شاهد افزايش دادند. اثر سطوح شوري براي تمام صفحات اندازه گيري شده غير از غلظت منيزيم ريشه معني دار شد(P<0.001) . نسبت K/Na در بخش هوايي و نسبت Ca/Na در ريشه و بخش هوايي در سطوح متناظر، در شوري مخلوط املاح نسبت به كلريد سديم افزايش معني دار داشتند(P<0.05)

number one
2007-Jul-28, 12:25
اثرات كاربرد پتاسيم و روي در زراعت ذرت علوفه اي
ضياييان عبدالحسين*

* مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي فارس


ذرت(Zea mays L.) از مهمترين نباتات زراعي كشور است. پتاسيم و روي نيز دو عنصر ضروري مورد نياز گياهان مختلف از جمله ذرت مي باشند كه نياز ذرت به آن ها نسبتا بالاست. به منظور بررسي تاثير كاربرد روي و مقادير و منابع مختلف پتاسيم بر عملكرد كمي و كيفي ذرت علوفه اي، در سال 1381، يك تحقيق مزرعه اي در ايستگاه تحقيقات خاك و آب كرج با پتاسيم و روي قابل جذب به ترتيب 189 و 0.69 ميلي گرم در كيلوگرم خاك، اجرا شد. در اين تحقيق 12 تيمارکودي شامل سه طرح پتاسيم (صفر، 50 و 100 كيلوگرم در هكتار اكسيد پتاسيم)، دو منبع كود پتاسه (كلريد پتاسيم و سولفات پتاسيم) و دو سطح روي (صفر و 10 كيلوگرم در هكتار روي خالص از منبع سولفات روي) بصورت فاكتوريل در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي در سه تكرار مقايسه شدند. كليه عمليات زراعي بر اساس توصيه هاي تحقيقاتي انجام گرفت. نتايج يك ساله تحقيق نشان داد كه مصرف توام و منفرد پتاسيم و روي موجب ايجاد اختلاف معني داري در عملكرد علوفه (با رطوبت %14) غلظت ها و جذب اين عناصر شد (%5=a). اما در مجموع كاربرد تام آن ها در مقايسه با مصرف منفرد هر يك از دو عنصر تاثير بيشتري بر توليد علوفه و بيشتر پارامترهاي مورد مطالعه داشت. بالاترين و پايين ترين عملكرد علوفه به ترتيب به ميزان 17404 و 12080 كيلوگرم در هكتار از تيمارهاي K50S2Zn10 (مصرف توام 50كيلوگرم در هكتار اكسيد پتاسيم از منبع سولفات پتاسيم و 10 كيلوگرم در هكتار روي) و تيمار شاهد بدست آمد. هر چند تفاوت معني داري بين دو منبع كود پتاسه مشاهده نشد اما در مجموع سولفات پتاسيم تاثير بيشتري بر پارامترهاي مورد مطالعه داشت.

number one
2007-Jul-28, 12:26
اثرات نيتروژن و فسفر بر عملكرد كمي و كيفي گلرنگ در شرايط ديم نيمه گرمسيري
چاكرالحسيني محمدرضا*

* مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي، كهگيلويه و بويراحمد


به منظور بررسي اثرات نيتروژن و فسفر و برهمكنش اين دو عنصر غذايي بر عملكرد دانه گلرنگ در شرايط ديم، آزمايشي بصورت فاكتوريل در قالب طرح بلوكهاي كامل تصادفي با دوازده تيمار، سه تكرار و به مدت دو سال به اجرا در آمد. تيمارها شامل چهار سطح نيتروژن (0، 30، 60 و 90 كيلوگرم نيتروژن خالص در هكتار از منبع اوره) و سه سطح فسفر (0، 40 و 80 كيلوگرم p2o5 در هكتار از منبع سوپر فسفات تريپل) بود. بررسي نتايج حاصل از تجزيه واريانس مركب عملكرد دانه نشان داد كه تاثير نيتروژن و فسفرو بر همكنش اين دو بر عملكرد دانه گلرنگ معني دار بوده است و كاربرد آنها سبب افزايش عملكرد دانه شده است. نتايج حاصل از تجزيه واريانس مركب تعداد غوزه در بوته نشان داد كه تاثير نيتروژن و فسفر و برهمكنش آنها بر تعداد غوزه در گياه كاملا معني دار بوده و كاربرد نيتروژن و فسفر اين ويژگي را افزايش داد. با توجه به نتايج دو سال آزمايش، كاربرد 60 كيلوگرم نيتروژن خالص در هكتار و 40 كيلوگرم P2O5 در هكتار جهت اين رقم گلرنگ تحت شرايط اقليمي مشابه محل آزمايش توصيه مي گردد.

number one
2007-Jul-28, 12:26
بررسي تاثير قارچ هاي ميكوريز آربسكولار بر جذب عناصر غذايي و عملكرد ذرت در شرايط تنش تراكم خاك
ميرانصاري مهابادي محمدرضا,بهرامي حسين علي,رجالي فرهاد,ملكوتي محمدجعفر



استفاده مداوم از وسايل مكانيكي در مزرعه موجب متراكم شدن خاك مي گردد. تراكم به وجود آمده اثرات فراوان و طولاني مدتي بر خواص فيزيكي، شيميايي و بيولوژيكي خاك بر جاي مي گذارد و در صورت عدم استفاده از روشهاي مناسب مديريت مزرعه، تغيير ويژگي هاي فيزيكي خاك و بخصوص تخريب تدريجي ساختمان خاك را در پي دارد. از جمله اثرات نامطلوب تراكم تغيير عمق رشد و توسعه ريشه مي باشد كه اين خود بر ميزان جذب آب و عناصر غذايي توسط گياهان ودر نتيجه بر ميزان انرژي و كود مصرف شده در اراضي زراعي و نهايتا بر شرايط زيست محيطي و اقتصادي تاثيرات نامطلوبي را بر جاي خواهد گذاشت. كاهش جذب عناصر غذايي ناشي از تراكم خاك، كاهش رشد گياه و در نتيجه كاهش ميزان محصول را در پي دارد. يكي از روشهاي كاهش اثرات نامطلوب تراكم خاك استفاده از روشهاي بيولوژيك همچون استفاده از قارچهاي همزيست با ريشه (قارچهاي ميكوريزآربسكولار) مي باشد. بر اين مبنا پژوهشي با استفاده از گونه هاي مختلف قارچهاي ميكوريزآربسكولار به منظور كاهش اثرات تنش تراكم بر ميزان جذب عناصر غذايي و در نتيجه ميزان محصول در گياه ذرت و در شرايط مزرعه اي در طي دو سال به مرحله اجرا درآمد در آزمايش هاي مربوطه كه در مزرعه تحقيقاتي موسسه خاك و آب واقع در مشكين دشت كرج انجام گرفت در سال اول، از سه سطح تراكم و سه گونه قارچ ميكوريز آربسكولار در چهار تكرار استفاده گرديد. با توجه به نتايج بدست آمده در سال اول، براي سال دوم ضمن استفاده از همان گونه هاي قارچ در سال اول به تيمار تراكم خاك يك سطح تراكم نيز اضافه گرديد. در رطوبتهاي مشخص و با استفاده از نفوذ سنج (penetrometer)، ميزان مقاومت خاك براي تيمارهاي مختلف تراكم اندازه گيري گرديد. جرم حجمي خاك نيز براي تيمارهاي مختلف اندازه گيري شد. ارتفاع گياه، وزن تازه و خشك برگها و ميزان محصول ذرت به همراه غلظت عناصر ازت،فسفر، پتاسيم، آهن، منگنز، روي و مس در برگهاي ذرت براي تيمارهاي مختلف اندازه گيري گرديد. نتايج نشان داد كه تيمارهاي مختلف تراكم ايجاد شده از نظر آماري داراي تفاوت معني داري بودند. ميكوريزآربسكولار به صورت معني داري سبب افزايش فاكتورهاي مربوط به رشد ذرت و ميزان محصول گرديد. جذب عناصر در سطوح مختلف تراكم در تيمارهاي حاوي ميكوريزآربسكولار افزايش يافت اگرچه با افزايش تراكم از ميزان تاثير ميكوريز آربسكولار كاسته شد. بر اين اساس مي توان نتيجه گرفت كه برقراري رابطه همزيستي ميكوريزي موثر از طريق افزايش جذب عناصر غذايي در گياه ذرت سبب افزايش ميزان محصول مي گردد و بيشترين تاثير براي كاهش تنش تراكم خاك بر رشد گياه در سطوح متوسط تراكم مي باشد

number one
2007-Jul-28, 12:26
بررسي تاثير كاربرد خاك فسفات، گوگرد و باكتري تيوباسيلوس بر عملكرد كمي و كيفي سويا و اثرات باقي مانده آن بر ذرت
نورقلي پور فريدون,خاورزي كاظم,بشارتي حسين,فلاح عليرضا



اين آزمايش به منظور بررسي اثر بخشي خاك فسفات به همراه گوگرد و مايه تلقيح باكتري هاي تيوباسيلوس برعملكرد كمي و كيفي سو يا و اثرات باقي مانده آن گياه بر گياه ذرت، در ايستگاه تحقيقات خاك و آب كرج، در سال 1381 و 1382 انجام گرفت. طرح به صورت بلوك هاي كامل تصادفي با شش تيمار و در چهار تكرار اجرا گرديد.تيمارهاي آزمايش عبارت بودنداز: T1 به عنوان شاهد، T2 سوپر فسفات تريپل (67.5 kg ha-1 p2o5)، T3 خاك فسفات (112.5 kg ha-1p2o5)، T4 خاك فسفات وگوگرد، T5 خاك فسفات، گوگرد و مايه تلقيح تيوباسيلوس و T6 خاك فسفات، گوگرد و كود دامي انتخاب شدند. در سال اول اجراي آزمايش در تيمار شاهد (T1) كود فسفره استفاده نشد و در تيمار دوم نيز كود سوپر فسفات تريپل به مقدار 150 كيلوگرم بر هكتار، به صورت نواري و زير بذر استفاده گرديد. خاك فسفات و گوگرد هر كدام به مقدار 300 كيلوگرم بر هكتار، به صورت پودري استفاده گرديدند. مايه تلقيح باكتري تيوباسيلوس نيز به مقدار يك كيلوگرم بر هكتار مصرف گرديد. كود دامي به مقدار 10 تن در هكتار از كود گاوي كاملا پوسيده استفاده شد. بذور سويا (رقم ويليامز) قبل از كشت، با مايه تلقيح باكتري Bradyrhizobium japonicum، آغشته گرديدند. در سال دوم اجراي آزمايش در همان كرت ها، گياه ذرت رقم SC 704 كشت گرديد. در اين سال كود فسفردار مصرف نگرديد. تنها در تيمار پنجم، تلقيح با مايه تلقيح باكتري تيوباسيلوس انجام گرفت. پس از برداشت عملكرد و نمونه گيري برگ، نمونه خاك نيز در هر سال از عمق 0-30 سانتي متر تهيه گرديد. نتايج آزمايش بر روي گياه سو يا نشان داد كه با كاربرد كود سوپر فسفات تريپل نسبت به شاهد، عملكرد افزايش يافت ولي اين افزايش در سطح پنج در صد معني دار نبود. با كاربرد كود سوپر فسفات تريپل نسبت به شاهد، عملكرد افزايش يافت ولي اين افزايش در سطح پنج درصد معني دار نبود. با كاربرد خاك فسفات نيز اين افزايش مشاهده گرديد ولي اثر آن كمتر از سوپر فسفات تريپل بود. در تيمار چهارم عملكرد نسبت به شاهد كاهش يافت. در تيمار پنجم عملكرد نسبت به شاهد افزايش معني داري نشان داد ولي تفاوت با تيمارهاي T3 و T2 در سطح پنج درصد معني دار نبود. عملكرد در تيمار T6 سبت به شاهد كاهش يافت. از لحاظ درصد روغن دانه، اختلاف بين تيمارهاي مختلف در سطح پنج درصد معني دار نگرديد. در سال دوم اجراي آزمايش در گياه ذرت، بيشترين مقدار علوفه تر از تيمار پنجم به مقدار 67190 كيلوگرم بر هكتار به دست آمد كه تنها با تيمار ششم در سطح پنج درصد داراي اختلاف معني دار بود. بين تيمارهاي ديگر اختلاف معني داري در سطح پنج درصد مشاهده نشد. در تيمار دوم (سوپر فسفات تريپل) عملكرد نسبت به شاهد افزايش يافت ولي اين افزايش معني دار نبود.

number one
2007-Jul-28, 12:27
تاثير لجن فاضلاب بر شاخص بيو مس ميكروبي خاك، فعاليت هاي آنزيمي و عملكرد گياه ذرت
حجتي سعيد,نوربخش فرشيد,خاورزي كاظم



ورود مواد آلي به خاك با تاثير بر ويژگيهاي مختلف فيزيكي، شيميايي، تغذيه اي و بيولوژيكي خاك مي تواند سبب بهبود و يا افزايش رشد گياهان شود. در اثر فرآيندهاي ميكروبي و تحت تاثير آنزيم هاي درون و برون سلولي، با تغيير شكل عناصر از شكل آلي به شكل معدني، زمينه براي افزايش رشد گياهان فراهم مي شود. هدف از اين مطالعه بررسي تاثير سطوح و دفعات مختلف كوددهي با لجن فاضلاب بر فعاليت آنزيم هاي ال گلوتاميناز، فسفاتاز قليايي، آريل سولفاتاز و بتاگلوكوزيداز، شاخص بيومس ميكروبي و عملكرد گياه ذرت است. به اين منظور سطوح صفر، 25 و 100 مگاگرم بر هكتار لجن فاضلاب (به عنوان سطوح كوددهي) و تعداد يك، 2، 3 و 4 مرتبه كوددهي (به عنوان دفعات كوددهي بين سال هاي 1378 تا1381 ) در نظرگرفته شد. آزمايش در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي و در سه تكرار انجام گرديد. نمونه هاي خاك 6 ماه پس از چهارمين كوددهي از عمق 0 تا 15 سانتيمتري خاك برداشت گرديد. نتايج نشان داد كه كربن آلي و نيتروژن كل خاك با افزايش مقدار و دفعات كوددهي با لجن فاضلاب به صورت معني داري نسبت به تيمار شاهد افزايش يافت. در هر يك از سطوح كودي نيز با افزايش دفعات كوددهي (از يك تا چهار بار) اين روند افزايشي ديده شد.افزايش مقدار و دفعات كوددهي با لجن فاضلاب سبب افزايش معني دار فعاليت آنزيم هاي ال گلوتاميناز، فسفاتاز قليايي، آريل سولفاتاز، بتاگلوكوزيداز، شاخص بيومس ميكروبي و عملكرد گياه ذرت متعلق به تيمار چهار بار كوددهي بود. كمترين مقدار ويژگي هاي فوق در تيمار شاهد يافت گرديد. بين فعاليت هاي آنزيمي و شاخص بيومس ميكروبي و عملكرد گياه ذرت همبستگي معني داري مشاهده گرديد. به طور كلي كاربرد لجن فاضلاب با افزايش كربن آلي و نيتروژن كل خاك و فعاليت هاي آنزيمي ميزان عملكرد تنوع زيستي را در خاك هاي تيمار شده با لجن فاضلاب افزايش داد.

number one
2007-Jul-28, 12:27
تاثير منابع مختلف كود آهن بر عملكرد كمي و كيفي ميوه درختان پرتقال
شهابيان مهرداد,رستگار حميد,سمر سيدمحمود



اين تحقيق براي ارزيابي اثربخشي سولفات آهن و كيفيت آهن، به عنوان دو منبع متفاوت كود آهن، در باغ پرتقالي واقع در ايستگاه تحقيقات كشاورزي جهرم به مدت چهار سال انجام شد. در صورت عدم مصرف كيليت آهن، عملكرد ميوه در باغ هاي مركبات منطقه به شدت كاهش مي يابد. به همين علت مصرف كيليت هاي آهن در باغ هاي منطقه مرسوم مي باشد هدف از اجراي اين تحقيق، مقايسه طولاني مدت اثر بخشي مصرف سولفات آهن به روشهاي پخش سطحي و چالكود، با مصرف كيليت آهن به روش كود آبياري مي باشد. با توجه به اهداف كاربردي مورد نظر از اجراي اين تحقيق، ميزان عملكرد ميوه و ويژگيهاي كيفي آن ملاك ارزيابي در نظر گرفته شد. نتايج اين بررسي نشان داد كه مصرف 100 گرم كيليت آهن براي هر درخت، عملكردي برابر 22240 كيلوگرم پرتقال در هكتار به همراه داشته است. مصرف 500 گرم سولفات آهن به روش چالكود، عملكرد ميوه را %18 كاهش و به 18291 تنزل داد. ميزان عملكرد ميوه در تيمار مصرف سولفات آهن به روش پخش سطحي در حد تيمار چالكود بود كه متفاوت از نتايج تحقيقات مشابه مي باشد. اين حالت احتمالا ناشي از مصرف مداوم كودهاي آلي و سطحي بودن ريشه ها در حالت آبياري قطره اي مي باشد. نوع كود آهن مصرفي، بر هيچ يك از ويژگيهاي كيفي اندازه گيري شده، شامل ضخامت پوست، اسيديته، مقدار ويتامين سي و مواد جامد محلول، تاثير نداشت.

number one
2007-Jul-28, 12:27
تاثير ميانگين و انحراف معيار هندسي بافت خاك در بر آورد ضرايب رطوبتي خاك
ميرخاني رسول,خداوردي لو حبيب



منحني رطوبتي خاك يكي از مهم ترين توابعي است كه ويژگي هاي بخش غير اشباع خاك را به صورت كمي بيان مي كند. اندازه گيري مستقيم اين منحني وقت گير، دشوار و پرهزينه است. بدين جهت تلاش هاي زيادي به منظور برآورد غير مستقيم منحني رطوبتي از ساير ويژگيهاي خاك انجام گرفته است. يكي از روش هاي غير مستقيم برآورد منحني رطوبتي استفاده از توابع انتقالي خاك است. هدف از اين پژوهش مقايسه ميزان تاثير محاسبه ميانگين هندسي و انحراف معيار هندسي قطر ذرات خاك با سه جز (شن، سيلت و رس) و نه جز (شن خيلي درشت، شن درشت، شن متوسط، شن ريز، شن خيلي ريز، سيلت درشت، سيلت متوسط، سيلت ريز و رس) از ذرات خاك در برآورد نقطه اي و پارامتريك منحني رطوبتي خاك است. براي انجام اين پژوهش 40 نمونه خاك با بافت متوسط بصورت كاملا تصادفي از منطقه كرج انتخاب شد. از كل نمونه هاي خاك، 35 نمونه براي ايجاد توابع و پنج نمونه ارزيابي اعتبار توابع استفاده شد. فراواني نسبي ذرات به روش هيدرومتري، جرم مخصوص ظاهري به روش كلوخه، درصد كربنات كلسيم به روش خنثي سازي با اسيد، درصد كربن آلي به روش و الكلي و بلك و منحني رطوبتي با دستگاه صفحات فشاري اندازه گيري شد. از بين متغييرهاي مستقل مناسب ترين تركيب براي برآورد منحني رطوبتي و پارامترهاي معادله وان گنوختن با استفاده از روش رگرسيون با بهترين زير مجموعه انتخاب و معادلات رگرسيوني با استفاده از رگرسيون چندگانه خطي بدست آمد. منحني رطوبتي خاك با استفاده از توابع انتقالي ايجاد شد. نتايج نشان داد كه با استفاده از سه و يا نه جز از ذرات براي محاسبه dg و?g در برآورد نقطه اي منحني رطوبتي خاك اختلاف معني داري به وجود نمي آيد. ليكن، در برآورد پارامتريك منحني رطوبتي خاك استفاده از نه جز از ذرات در ايجاد توابع نسبت به سه جز برآورد بهتري از رطوبت در مكش هاي 10، 33 و 100 كيلوپاسكال داشت. با اين حال، در مكش هاي 300، 500 و 1500 كيلو پاسكال استفاده از سه جز از ذرات نسبت به نه جز برآورد بهتري از رطوبت نشان داد. تجزيه هاي آماري بيانگر اعتبار برآوردهاي حاصل از توابع ارايه شده بود.

number one
2007-Jul-28, 12:28
تعيين نرم هاي استاندار دريس براي درختان انار در استان يزد
درياشناس عبدالمحمد,دهقاني فرهاد




تجزيه گياه روش عملي مفيدي است که براي نمايش وضعيت تغذيه درختان ميوه، توصيه کود و افزايش کارآيي کودها استفاده مي شود مشروط بر اينکه نتايج تجزيه شيميايي به روش مناسبي تفسير گردد. روش تلفيقي تشخيص و توصيه، دريس يک سيستم جامع تفسير نتايج تجزيه گياه است که تا حدود زيادي نارسايي هاي روش حد بحراني و دامنه کفايت را مرتفع ساخته است. انار (Granatuom L. Punica) يکي از محصولات اقتصادي سر درختي کشور ايران است ولي اطلاعات و تحقيقات کافي براي تهيه و تنظيم برنامه کودي آن انجام نشده است. در تحقيق حاضر از 151 باغ انار پراکنده در استان يزد طي مدت دو سال (79-1377) نمونه برداري گياه انجام شد و يک بانک اطلاعاتي حاوي صفات عملکرد و غلظت عناصر غذايي در برگ انار ايجاد گرديد. سپس بر اساس روش دريس باغهاي مذکور بر مبناي 14 تن در هکتار به دو جامعه با عملکرد زياد و کم تقسيم شد. متعاقب آن کليه فرم هاي بيان متشکل از نسبت و حاصلضرب دو عنصري غلظت عناصر در دو جامعه مذکور تعيين گرديد. بعد از محاسبه واريانس کليه فرم هاي بيان در دو جامعه، نسبت واريانس فرم هاي بيان جامعه عملکرد کم به زياد تعيين گرديد (SB/SA) و با در نظر گرفتن دو پارامتر يکي بزرگترين نسبت واريانس و ديگري روند تغييرات غلظت عناصر در دوره رشد 45 فرم بيان به عنوان مناسبترين نرم هاي استاندارد دريس گزينش گرديد. همچنين با استفاده از برنامه کامپيوتري Q-Basic شاخص هاي دريس براي 9 عنصر غذايي N، P، K، Ca، Mg،Fe ؛ Mn، Zn و Cu محاسبه گرديد. اين نرم ها و شاخص ها براي ارزيابي و تشخيص اختلالات تغذيه درختان انار کاربرد فراوان خواهد داشت.

number one
2007-Jul-28, 12:29
اثر شوري محلول خاك بر جوانه‌ زني و رشد گياهچه سورگوم علوفه اي
سعادت سعيد,همايي مهدي,لياقت عبدالمجيد



جوانه ‌زني و رشد گياهچه از مراحل مهم فنولوژيك گياه بوده كه بويژه در شرايط شور، بقاي گياه وابسته به آنهاست. به منظور بررسي نقش شوري بر جوانه ‌زني و رشد گياهچه سور گروم علوفه اي (Sorghum bicolor L.Moench) در خاك شور طبيعي، و همچنين مقايسه آن با جوانه ‌زني در آب شور طبيعي و محلول NaCl+CaCl2، پژوهشي به صورت سه آزمايش و در قالب طرح كاملا تصادفي با 13 تيمار شوري در سه تكرار انجام شد. جوانه ‌زني در آزمايش اول و دوم در ظرف پتري و در انكوباتور در دماي 20 درجه سانتيگراد انجام و تيمارهاي آن شامل يك آب غير شور با شوري 0.3 دسي زيمنس بر متر (ds.m) و 12 آب شور با شورهاي 2 تا 24 دسي زيمنس بر متر از دو منبع آب شور طبيعي و محلول NaCl+CaCl2 بود. جوانه‌زني در آزمايش سوم، در گلخانه و در گلدانهاي محتوي خاك شور طبيعي كه با آب شور طبيعي داراي شوري‌ هاي ذكر شده در بالا به تعادل رسيده بود، انجام گرفت. تعداد بذرهاي جوانه زده با فاصله زماني مشخص شمارش شده و اين شمارش تا صد در صد جوانه‌زني و يا تا هنگامي كه تعداد بذرهاي جوانه زده در دو شمارش متوالي يكسان بود، ادامه يافت. درصد بذرهاي جوانه زده و سرعت جوانه‌زني محاسبه و مورد تجزيه و تحليل آماري قرار گرفت. ميانگينها نيز از طريق آزمون چند دامنه اي دانكن مقايسه شدند. نتايج نشان داد كه تعداد بذرهاي جوانه زده و سرعت جوانه ‌زني با افزايش شوري روندي كاهشي دارد، ليكن اين كاهش، در آب شور طبيعي بيشتر از محلول NaCl+CaCl2 بوده است. مقايسه جوانه‌ زني بذرها در خاك و در انكوباتور نشان داد كه در تمام شوري ‌هاي اعمال شده، بذرها در انكوباتور جوانه زده‌اند، ليكن جوانه‌ زني بذرها در خاك، تا شوري 4 دسي زيمنس بر متر (ds.m) با موفقيت انجام و تا شوري 14 دسي زيمنس بر متر كاهش داشته است. همچنين با گذشت زمان رشد گياهچه كاهش و در پاره اي موارد از بين رفته است. در شوري ‌هاي بيشتر از 14 دسي زيمنس بر متر، بذرها نتوانسته ‌اند در خاك جوانه زده و رشد كنند. بنابراين، گرچه جوانه زني در انكوباتور در تمام شوري ‌ها انجام شده است، ليكن از آنجا كه جوانه ‌زني موفق هنگامي تحقق مي ‌يابد كه منجر به ايجاد يك گياهچه قوي شود، به نظر مي ‌رسد سورگوم تنها تا شوري 4 دسي زيمنس بر متر در مرحله جوانه ‌زني متحمل بوده و مي‌تواند به رشد خود ادامه دهد.

number one
2007-Jul-28, 12:29
استفاده از فراواني نسبي ذرات و درصد كربن آلي براي برآورد ظرفيت تبادل كاتيوني خاكهاي استان لرستان
ميرخاني رسول,شعبان پور محمود,سعادت سعيد



ظرفيت تبادل كاتيوني يكي از ويژگيهاي شيميايي خاك است كه تاثير عمده اي بر رشد گياه و ساير خواص شيميايي ، فيزيكي، حاصلخيزي و بيولوژيكي خاك دارد. از اينرو اندازه‌ گيري آن ضروري ولي مستلزم صرف وقت و هزينه زياد است بدين منظور كوشش ‌هاي فراواني صورت گرفته تا بتوان ظرفيت تبادل كاتيوني را از طريق ساير خصوصيات شيميايي و برخي خصوصيات فيزيكي با دقتي قابل قبول برآورد نمود. هدف از اين پژوهش بررسي امكان استفاده از فراواني نسبي ذرات، درصد كربن آلي و pH عصاره گل اشباح خاك در ارايه مدلي براي برآورد ظرفيت تبادل كاتيوني خاك مي ‌باشد. براي انجام اين پژوهش 50 نمونه خاك از منطقه لرستان انتخاب شد كه 40 نمونه براي ايجاد تابع و 10 نمونه براي ارزيابي اعتبار تابع مورد استفاده قرار گرفت. ظرفيت تبادل كاتيوني خاك به روش استات آمونيوم، فراوني نسبي ذرات به روش هيدرومتري، درصد كربن آلي به روش كلي و بلك، درصد كربنات كلسيم به روش خنثي سازي با اسيد و pH عصاره گل اشباع اندازه ‌گيري شد. از بين خصوصيات اندازه‌ گيري شده مناسب ترين متغيرهاي مستقل براي برآورد ظرفيت تبادل كاتيوني با استفاده از روش رگرسيون گام به گام انتخاب و معادل رگرسيون چند متغيره خطي بدست آمد (CEC=0.01+0.233Clay+0.00187Silt+7.69O.C0.5). نتايج نشان داد كه بين مقادير اندازه‌ گيري شده و برآورد شده از مدل همبستگي معني ‌داري (R2= 0.873) وجود دارد و ارزيابي اعتبار توابع نيز نشان مي دهد كه توابع ارايه شده داراي GMER=1.1 و GSDER=1.0989 مي‌ باشد كه نشان دهنده اعتبار بالاي تابع ارايه شده است

number one
2007-Jul-28, 12:30
بررسي اثرات باقيمانده فسفر و پتاسيم مصرف شده بر عملكرد گندم در تناوب ذرت – گندم
ميرزاشاهي كامران*

* مركز تحقيقات كشاورزي صفي آباد


اين بررسي به منظور تعيين اثرات باقيمانده فسفر و پتاسيم مصرف شده در زراعت ذرت دانه اي بر عملكرد گندم از سال 1378 تا 1381 در مركز تحقيقات كشاورزي صفي آباد دزفول در قالب طرح بلوک هاي كامل تصادفي با سه تكرار و يك كرت مقايسه اي در هر تكرار براي مقايسه اثرات كوددهي تازه فسفر و پتاسيم با اثرات باقيمانده كودهاي فسفر و پتاسيم اجرا گرديد. تيمارها شامل چهار سطح فسفر (صفر، 60، 120، و 180 كيلو گرم P2O5 در هكتار از منبع سوپر فسفات تريپل) و چهار سطح پتاسيم (صفر، 100، 200، و 300 كيلو گرم K2o در هكتار از منبع سولفات پتاسيم) بودند كه قبل از كشت ذرت مصرف شدند. نتايج نشان داد كه اثرات باقيمانده فسفر بر افزايش عملكرد دانه و وزن هزار دانه گندم از نظر آماري در سطح يك درصد معني دار گرديد. در صورتيكه اثرات باقيمانده پتاسيم فقط بر عملكرد دانه در سطح پنبه درصد معني‌دار شد. هر چه ميزان بيشتري از كودهاي فسفر و پتاسيم در كشت قبل (ذرت) مصرف گرديد، اثرات مثبت باقيمانده آنها بر عملكرد و وزن هزار دانه گندم نيز بيشتر شد. همچنين اثرات باقيمانده براي هر سطح كود مصرفي بر عملكرد دانه و وزن هزار دانه نسبت به كرت شاهد (بدون مصرف فسفر و پتاسيم) بيشتر بود. عملكرد دانه گندم ( 4.6 تن در هكتار) ناشي از كوددهي تازه فسفر و پتاسيم در كرت‌هاي مقايسه اي تقريبا برابر با عملكرد حاصل (4.91 تن در هكتار) از اثرات باقيمانده بالاترين سطح فسفر و پتاسيم (180 و 300 كيلوگرم در هكتار P2O5 و K2o در هكتار) بود. از طرفي اختلاف بين عملكرد دانه گندم حاصل از كوددهي تازه فسفر و پتاسيم (100 و 150 كيلوگرم در هكتار به ترتيب سوپرفسفات تريپل و سولفات پتاسيم) در كرت‌هاي مقايسه اي و شاهد بيش از يك تن در هكتار بود (4.60 تن در هكتار در مقابل 3.53 تن در هكتار) بنابراين، بر اساس نتايج بدست آمده از اين آزمايش مصرف كودهاي فسفر و پتاسيم در زراعت ذرت دانه اي مي‌تواند بخشي از نيازهاي تغذيه اي كشت بعد (گندم) را تامين نموده كه اين امر لزوم توجه به آزمون خاك قبل از كشت گندم و پرهيز از توصيه‌هاي كودي عمومي را نشان مي دهد.

number one
2007-Jul-28, 12:30
بررسي تاثير سويه ‌هاي ريزوبيومي بومي خاكهاي ايران بر عملكرد و خصوصيات كيفي لوبيا
اسدي رحماني هادي,خاورزي كاظم,نورقلي پور فريدون,اوتادي اكرم



به منظور بررسي كارآيي ريزوبيوم‌هاي همزيست لوبيا بر رشد و عملكرد لوبيا چيتي رقم Cos-16 آزمايشي با استفاده از ده سويه ريزوبيوم ، دو تيمار نيتروژني 35 و 70 ميلي‌گرم در كيلوگرم نيتروژن (به ترتيب معادل 200 و 400 كيلوگرم اوره در هكتار) و يك تيمار شاهد در قالب طرح بلوک هاي كامل تصادفي با چهار تكرار در مزرعه ايستگاه تحقيقات خاك و آب كرج انجام گرديد. سويه‌هاي مورد استفاده ابتدا به محيط كشت Ymb تلقيح و تا رسيدن به جمعيت 5´108 باكتر در هر ميلي‌ليتر برروي شيكر دوراني تكثير شده و به بسته‌هاي 25 گرمي پرليت تزريق و بسته‌بندي شدند. پس از شخم و آماده سازي زمين يك نمونه خاك مركب از آن تهيه و مشخصات فيزيكي، شيميايي و تعداد باكتري ريزوبيوم بومي در اين خاك تعيين گرديد. در عمليات كشت ابتدا بذرها با محلول 20 درصد شكر مرطوب شده و سپس با مايه تلقيح سويه‌هاي مورد نظر تلقيح و به صورت دستي كشت شدند. تيمارهاي نيتروژني نيز در دو تقسيط اعمال شدند. نمونه‌ برداري از گياهان در دو مرحله يكي به هنگام %50 گلدهي و ديگري در پايان فصل رشد انجام شد. در مرحله اول فاكتورهاي تعداد و وزن گره، وزن خشك قسمت هوايي و كل جذب نيتروژن در قسمت هوايي و در مرحله دوم وزن هزار دانه، عملكرد دانه و درصد پروتئين دانه اندازه ‌گيري شدند. نتايج نشان داد كه تلقيح گياهان سبب افزايش تمامي ويژگيهاي مورد اندازه‌ گيري شد، هرچند برخي از اين تفاوت ‌ها از نظر آماري معني‌ دار نشدند. برترين تيمار ريزوبيومي سبب افزايش حدود %87 در عملكرد دانه نسبت به شاهد گرديد. با توجه به نتايج بدست آمده، تلقيج گياهان لوبيا با سويه ‌هاي ريزوبيومي موثر مي ‌تواند سبب افزايش عملكرد و بهبود صفات كيفي از جمله درصد پروتئين دانه گردد

number one
2007-Jul-28, 12:30
بررسي تاثير منابع مختلف كربن و ازت بر رشد رويشي قارچ خوراكي شاه صدف [.Pleuroutus eryngii (DC:Fr.) Quel]
علوي عزيزاله,محمدي گل تپه ابراهيم,ارزاني كاظم,پورجم ابراهيم



كربن و ازت از عناصر اصلي و مورد نياز براي رشد ريسه‌هاي قارچ Pleurotus eryngii مي‌باشد. و نقش عمده در ساخت پروتئين، پروتوپلاسم، اسيدهاي هسته اي، آنزيم‌ها و ديواره سلولي دارند. بدين منظور تاثير منابع مختلف كربن و ازت در محيط كشت پايه بر رشد رويشي دو جدايه از قارچ خوراكي شاه صدف مورد بررسي قرار گرفت.نتايج نشان داد از بين منابع كربن، مالتوز و دكستروز در جدايه 80 و گالاكتوز و دكستروز در جدايه 65 باعث بيشترين رشد ريسه مي‌گرديد. همچنين از بين منابع ازتي، گلوتاميك اسيد، پپتون آسپارتيك اسيد و ايزولوسين بيشترين تاثير را در رشد رويشي جدايه 80 و آسپاراژين و پپتون باعث بيشترين رشد در جدايه 65 شده است. در اين آزمايش غلظت 22 گرم در ليتر دكستروز و 20 گرم در ليتر مالتوز به ترتيب، باعث بيشترين تاثير در رشد رويشي جدايه‌هاي 80 و 65 گرديد. حداكثر رشد ريسه در ايزوله 80 با 2.5 گرم در ليتر گلوتاميك اسيد و در جدايه 65 با 3 گرم در ليتر آسپاراژين بدست آمد. افزايش غلظت منبع ازته تا حد مطلوب باعث افزايش وزن خشك ريسه قارچ گرديد. ليكن افزايش بيش از اندازه آن وزن خشك ريسه را كاهش داد

number one
2007-Jul-28, 12:33
بررسي تاثير منابع و مقادير مختلف نيتروژن بر خواص كمي و كيفي دو رقم پياز
باي بوردي احمد,ملكوتي محمدجعفر,سماوات سعيد



به منظور بررسي اثر مقادير و منابع نيتروژن بر عملكرد و خواص كيفي دو رقم پياز، آزمايشي به صورت شامل فاكتوريل در قالب طرح بلوكهاي كامل تصادفي با 32 تيمار و در سه تكرار پياده شد. فاكتور اول شامل عنصر نيتروژن در چهار سطح (50، 120، 180، 240) كيلوگرم در هكتار و فاكتور دوم شامل منابع ازت، اوره، نيترات آمونيوم، اوره با پوشش گوگردي و اوره فرم و فاكتور سوم رقم شامل دو رقم پياز سفيد قم و قرمز ري در ايستگاه تحقيقات خسروشهر بر سري خاك Fine Mixed Calcareous Fluventic Xerorthents به اجرا در‌آمد. در رابطه با مقادير نيتروژن بيشترين عملكرد سوخ پياز (78 تن در هكتار ) در سطح كودي N240 بدست آمد ولي بين سطوح كودي N180 و N240 اختلاف معني‌داري از نظر تاثير بر عملكرد محصول مشاهده نشد a=%1)) . در رابطه با اثر منابع كود نيتروژن با وجود اينكه بيشترين عملكرد سوخ پياز (69 تن در هكتار) از كاربرد كود اوره فرم بدست آمد، ولي اختلاف معني‌داري بين منابع كودي اوره فرم و اوره با پوشش گوگردي مشاهده نشد در نهايت كودهاي اوره فرم و اوره با پوشش گوگردي برتري محسوسي نسبت به اوره از خود نشان دادند. بيشترين عملكرد از كاربرد 180 كيلوگرم نيتروژن در هكتار از منابع اوره از رقم سفيد قم حاصل شد. در مجموع پياز سفيد قم عملكرد بيشتري نسبت به قرمز ري نشان داد. بيشترين درصد غده‌هاي از بين رفته در سطح كودي N240 اندازه‌گيري شد. همچنين بالاترين درصد غده‌هاي از بين رفته از كاربرد كود اوره در مقايسه با ساير منابع كود نيتروژن حاصل گرديد. رقم قرمز ري نسبت به سفيد قم درصد مواد جامد محلول كل بيشتري نشان داد. بيشترين ميزان نيترات، اندازه‌گيري شده در سوخ پياز 410 (ميلي‌گرم در كيلوگرم بر مبناي وزن تر) در سطح كودي N240 اندازه ‌گيري شد. همچنين بالاترين غلظت نيترات از رقم سفيد قم نسبت به قرمز ري بدست آمد. بيشترين طول سوخ پياز در سطح كودي N240 اندازه‌گيري شد. بيشترين ميزان تندي، از كاربرد 240 كيلوگرم در هكتار نيتروژن از رقم قرمز ري بدست آمد. همچنين بيشترين ميزان تندي در قبال انواع كود نيتروژن مصرفي از كاربرد كود اوره با پوشش گوگردي حاصل شد. ميزان تندي پياز قرمز ري بيشتر از سفيد قم اندازه‌گيري شد. همچنين بيشترين ميزان وزن تك پياز از سطوح كودي N240 و N180 بدست آمد

number one
2007-Jul-28, 12:34
بررسي چند عامل سرخشكيدگي پسته و كنترل آن با تغذيه بهينه
مظفري وحيد,ملكوتي محمدجعفر,خلدبرين بهمن,باي بوردي محمد



به منظور تعيين پراكنش، درصد وقوع و همچنين شناسايي عامل و يا عوامل بوجود آورنده عارضه سرخشكيدگي درختان پسته، در سال 1381 از 203 باغ مناطق رفسنجان، كرمان، يزد و خراسان بازديد بعمل آمد. ميزان وقوع عارضه سرخشكيدگي از 4 تا 90 درصد با متوسط 15 درصد و در رفسنجان 28 درصد تخمين زده شد. از باغ‌ هاي مورد مطالعه بطور تصادفي 31 باغ مشخص و با حفر پروفيل نمونه‌برداري خاك از عمق هاي 0-40، 41-80 و 81-120 سانتي‌متر انجام و تجزيه‌هاي فيزيكي و شيميايي انجام گرفت. از آب و همچنين برگ درختان پسته انتخابي نمونه‌برداري بعمل آمد و تجزيه‌هاي شيميايي انجام پذيرفت. روابط همبستگي بين ميزان سرخشكيدگي و فاكتورهاي اندازه‌گيري شده بدست آمد. نتايج نشان داد كه سرخشكيدگي با خصوصيات شيميايي خاك (Na.K, Na.Ca, SAR,K,Na,EC) همبستگي مثبت داشت. با استفاده از رگرسيون گام به گام معادله (SAR)soil®R2=0.737* Y=51.799-0.194(K)soil+0.946 بين سرخشكيدگي با K و SAR خاك حاصل و در سطح يك درصد معني‌دار شد. با توجه به اينكه تعدادي از محققين قارچ Paecilomyces Variotii را به عنوان يكي از عوامل بوجود آورنده عارضه سرخشكيدگي پسته معرفي نموده‌اند، سپس آزمايشي به صورت طرح كاملا تصادفي با 4 تيمار و 6 تكرار بر روي 24 درخت 25 ساله رقم فندقي در باغي كه حدود 30 درصد سرخشكيدگي داشت، طي سالهاي 1381 و 1382 انجام گرفت. تيمارها عبارت بودند از تيمار اول = شرايط باغدار (سولفات آمونيوم+سوپر فسفات تريپل هر كدام به ميزان يك كيلوگرم براي هر درخت) ؛ تيمار دوم= تيمار اول + پتاسيم به صورت سولفات پتاسيم به ميزان 3 كيلوگرم براي هر درخت، تيمار سوم= تيمار دوم+ كلسيم به صورت گچ به ميزان 40 كيلوگرم براي هر درخت و تيمار چهارم= تيمار سوم+ روي به صورت سولفات روي به ميزان 1500 گرم براي هر درخت. در شهريور ماه 1383 مايه ‌زني قارچ مورد نظر به صورت مستقيم روي شاخه‌ هاي درختان تحت تيمار انجام شد. نتايج نشان داد در تمام شاخه‌ هايي كه مايه‌زني قارچ P.Variotii انجام گرفته بود در مقايسه با شاخه‌هاي شاهد (تلقيح شده با محيط كشت بدون قارچ) شانكر ديده شد كه نشان مي دهد اين قارچ يكي از عوامل زنده ايجاد كننده اين عارضه است. ليكن رعايت اصول تغذيه بهينه بويژه مصرف كودهاي حاوي پتاسيم، كلسيم و روي تاثير معني‌داري در كاهش عارضه داشت و اين عناصر توانستند طول سرخشكيدگي ايجاد شده را به ميزان 63 درصد كاهش دهند.

number one
2007-Jul-28, 12:34
تاثير منبع نيتروژن و ميزان روي بر رشد و تركيب شيميايي برنج
حسيني يعقوب,مفتون منوچهر



راندمان استفاده از نيتروژن در اراضي شاليزار از ديگر اراضي كمتر است. اين امر معلول تلفات بيشتر نيتروژن از طريق آبشويي، نيترات زدايي و تصعيد نيتروژن در اين اراضي مي‌باشد. در سالهالي اخير، كوشش‌هايي به عمل آمده است تا راندمان استفاده از نيتروژن را از راههاي گوناگون بالا ببرند. يكي از اين راهها استفاده از كود نيتروژن‌دار مناسب مي‌باشد. از طرف ديگر كمبود روي از بارزترين كمبودهاي عناصر غذايي در خاكهاي آهكي بخصوص شاليزارها مي‌باشد، كه به طور جدي باعث كاهش عملكرد مي‌شود. به منظور بررسي تاثير دو عامل فوق بر رشد و تركيب شيميايي برنج (رقم قصرالدشتي)، آزمايشي با چهار منبع كود نيتروژن دار اوره، اوره با پوشش گوگردي، سولفات آمونيوم و كلريد آمونيوم و سه سطح روي (0، 5 و 10 ميلي‌گرم روي در كيلوگرم خاك به صورت سولفات روي) در گلخانه انجام پذيرفت. آزمايش به صورت فاكتوريل و در قالب طرح كاملا تصادفي با سه تكرار انجام گرفت. نتايج نشان داد كه كاربرد 10 ميلي‌گرم روي در كيلوگرم خاك باعث افزايش معني‌دار وزن ماده خشك اندام هوايي برنج گرديد. همچنين استفاده از اوره با پوشش گوگردي نسبت به ساير منابع كود نيتروژن‌دار با حداكثر توليد ماده خشك همراه بود. سولفات آمونيوم نسبت به ساير منابع نيتروژني باعث بيشترين افزايش غلظت نيتروژن گرديد. ميانگين جذب و غلظت نيتروژن و روي با مصرف روي به صورت معني‌داري افزايش يافتند. هر چند كاربرد روي و منابع نيتروژن تاثير معني‌داري بر غلظت كلروفيل نداشت، اما افزودن 5 ميلي‌گرم روي در كيلوگرم خاك سبب افزايش معني‌دار سطح برگ گرديد.

number one
2007-Jul-28, 12:35
اثر روي و شوري بر رشد، تركيب شيميايي و بافت آوندي گندم
كشاورز پيمان,ملكوتي محمدجعفر



به منظور بررسي اثر شوري و روي بر رشد، تركيب شيميايي و تغييرات بافت آوندي در ساقه گندم(Triticum aestivum L.) تعداد 20 نمونه خاك از مناطق مختلف استان خراسان انتخاب گرديد. سپس طي آزمايش گلخانه‌اي بصورت فاكتوريل در قالب طرح بلوك كامل تصادفي در سه تكرار اثر مصرف صفر و 10 ميلي‌گرم در كيلوگرم روي بصورت سولفات روي (ZnSO4.7H2O) و دو سطح شوري صفر (آب مقطر) و 100 ميلي‌مول بر ليتر (معادل dS m-113) محلول تهيه شده از NaCl + CaCl2 با نسبت اكي‌والان يكسان بر روي گندم مطالعه گرديد. نتايج نشان داد كه بطور ميانگين وزن خشك اندام هوايي با افزايش مصرف روي به ميزان 3/8 درصد زياد گرديد، در حالي كه شوري موجب كاهش وزن خشك به ميزان 5/61 درصد شد. مصرف روي در شرايط شور توانست، وزن خشك اندام هوايي را 5/4 برابر بيش از شرايط غير شور افزايش دهد. شوري وزن خشك ريشه را نيز بطور معني‌داري كاهش داد. در مقابل مصرف روي اگرچه وزن ريشه را به ميزان 3/4 درصد افزايش داد ولي اين تغيير معني‌دار نبود. علاوه براين غلظت و جذب روي در اندام هوايي گندم بر اثر مصرف روي افزايش و با شوري كاهش يافت. شوري همچنين موجب گرديد تا از غلظت پتاسيم و كلسيم به ميزان 60 و 8/56 درصد در اندام هوايي كاسته گردد. غلظت سديم با افزايش شوري 56 درصد زياد گرديد، ولي با مصرف روي در حدود 44 درصد كاهش يافت. روي همچنين با محدود نمودن جذب سديم، نسبت K+/Na+ و Ca2+/Na+ را در اندام هوايي افزايش داد. از طرفي شوري موجب تغييرات ساختماني در ساقه و بافت آوندي گياهان تحت تنش شد، بطوري كه بر اثر شوري دستجات آوندي كمتر و از اندازه آن نيز كاسته شد، ولي مصرف روي تشكيل دستجات آوندي را در گياهان تحت تنش شوري بهبود داد.

number one
2007-Jul-28, 12:35
اثر گونه هاي افراپلت، اقاقيا، صنوبر آمريكايي و زربين بر برخي وي‍ژگيهاي فيزيكو‌شيميايي خاک در جنگلکاري شرق هراز
علي عرب عليرضا,حسيني سيدمحسن,جلالي سيدغلام علي



با آزمايش13 ويژگي (رنگ، بافت، ضخامت،pH ، EC، رطوبت اشباع، املاح محلول،کربن، مواد آلي، نيتروژن کل، نسبت کربن به نيتروژن، فسفر و پتاسيم قابل جذب) در 4 لايه از خاک (افق هايO، A، B و 30 سانتي متر اول) تيپ‌هاي خالص 16 ساله افرا پلت، اقاقيا، صنوبر آمريکايي، زربين و قطعه بدون درخت مجاور آنها، اثر اين گونه‌ها بر ويژگيهاي فيزيکو شيميايي خاک، بررسي گرديد و مشخص شد که گونه‌هاي درختي، بويژه اقاقيا، تغييرات مطلوب زيادي در خواص فيزيکو شيميايي خاک داده اند. به طورکلي تمامي گونه‌ها کربن، مواد آلي و پتاسيم قابل جذب سي سانتيمتر اول و پتاسيم قابل جذب دو افق A وB را افزايش و پتاسيم قابل جذب افق Oو رطوبت اشباع افق Aرا کاهش داده‌اند اما هيچکدام از آنها بر بافت و اسيديته خاک تاثير نداشته اند. گونه‌هاي پهن برگ ضخامت افقO خاک را افزوده‌اند. اقاقيا کربن، مواد آلي و نيتروژن کل افق O و نيتروژن کل سي سانتيمتر اول خاک را افزايش داده اما باعث کاهش فسفر قابل جذب و نسبت کربن به نيتروژن افقO گرديده است. صنوبر و افرا، فسفر قابل جذب افقA خاک را افزوده‌اند و زربين نيز باعث افزايش املاح محلول افقO گرديده است. با توجه به نتايج آناليز خوشه‌اي اطلاعات کمي مورد مطالعه، در افقA و سي سانتيمتر اول خاک، بيشترين شباهت بين اثر پهن برگان (افرا، صنوبر و اقاقيا) و در افقهاي OوB، بيشترين شباهت بين اثر صنوبر و اقاقيا بوده است لذا بر اين اساس مي‌توان توصيه نمود در مناطق مشابه در جنگلكاريهاي وسيع از پهن برگان بويژه اقاقيا و صنوبر استفاده شده و كاشت زربين به لحاظ اثر اندکي که بر بهبود وضعيت خاک منطقه نسبت به پهن برگان دارد به احداث كمربند‌هاي سبز محدود شود.

number one
2007-Jul-28, 12:35
اثر منابع و سطوح پتاسيم در كميت و كيفيت برگ توت در گيلان
شهابيان مهرداد,ملكوتي محمدجعفر



به منظور تعيين اثر منابع و مقادير مختلف كود پتاسه بر روي خواص كمي‌ و كيفي برگ توت اين تحقيق در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي با سه سطح كودي پتاسيم (100، 200 و 300 كيلوگرم در هكتار K2o) و 2 نوع كود پتاسه (سولفات و كلريد پتاسيم) به علاوه يك تيمار شاهد در 3 تكرار و در 4 منطقه پسيخان رشت، پرند فومن، پرنيان صومعه‌سرا و شلمان لنگرود از استان گيلان در سال‌هاي 1376 و 1377 به اجرا در آمد. اين طرح در توتستانهايي كه پتاسيم تبادلي خاك كمتر از 250 ميلي‌گرم در كيلوگرم بود، انجام شد. نتايج حاصله پس از دو سال آزمايش نشان داد كه در مزرعه پسيخان رشت در مورد وزن شاخه و برگ بهترين تيمار A3b2 (300 كيلوگرم K2o از منبع كلريد پتاسيم) بود كه با تيمارهاي A1b1 (100 كيلوگرم K2o از منبع سولفات پتاسيم) و نيز تيمار شاهد اختلاف معني‌دار در سطح احتمال 1% داشت. غلظت پتاسيم در برگهاي توت نيز اختلاف معني‌دار در سطح احتمال 1% را نشان داد. كليه تيمارها نسبت به شاهد (99/0 درصد پتاسيم) غلظت پتاسيم بيشتري داشته و تيمار پنجم A3b1 با 60/1 درصد بهترين تيمار بود. در مزرعه پرند فومن در مورد غلظت پتاسيم در برگ داراي اختلاف معني‌دار در سطح احتمال 1% بود، بطوري كه تيمار سوم A2b1 (200 كيلوگرم در هكتار K2o از منبع سولفات پتاسيم) و پنجم A3b1 (300 كيلوگرم در هكتار K2o از منبع سولفات پتاسيم) با غلظت 70/1 درصد پتاسيم بيشترين ميزان و تيمار شاهد با غلظت 97/0 درصد كمترين ميزان پتاسيم را داشت. در مزرعه پرنيان صومعه‌سرا فقط وزن شاخه و برگ در سطح احتمال 5 درصد اختلاف معني‌داري را نشان داد كه تيمار پنجم A3b1 با عملكرد 73/6 كيلوگرم به ازاء هر درخت نسبت به تيمار دوم (a1b2) با عملكرد 45/4 كيلوگرم و شاهد با عملكرد 47/4 كيلوگرم اختلاف معني‌داري را نشان داد. در هر درخت توت در منطقه شلمان لنگرود در كليه عوامل مورد مطالعه اختلاف معني‌دار مشاهده شد. از نقطه نظر وزن برگ بهترين عملكرد از تيمار پنجم (a3b1) به ميزان 16/4 كيلوگرم به ازاء هر درخت بدست آمد كه نسبت به ساير تيمارها اختلاف معني‌دار در سطح احتمال 1% نشان داد. اين تيمار پنجم نسبت به شاهد با عملكرد 79/2 كيلوگرم، 49 درصد افزايش عملكرد نشان داد. عوامل وزن شاخه و برگ نيز در تيمار پنجم (a3b1) با عملكرد 15/7 كيلوگرم به ازاي هر درخت بيشترين ميزان بود كه باتيمارهاي شاهد، اول و دوم در سطح 5% اختلاف معني‌داري را نشان داد. غلظت پتاسيم برگ كليه تيمارها با تيمار شاهد اختلاف معني‌دار در سطح احتمال 1% نشان دادند. در كليه مناطق بين منابع كودي سولفات و كلريد پتاسيم اختلاف معني‌داري مشاهده نگرديد. اختلاف معني‌دار فقط بين سطوح مختلف پتاسيمي مشاهده شد.

number one
2007-Jul-28, 12:36
اثرات متقابل شوري و كودهاي ازتي بر رشد و تركيب شيميايي سورگوم
اسماعيلي انسيه,همايي مهدي,ملكوتي محمدجعفر



اثرات متقابل شوري و حاصلخيزي بر توليد بهينه گياه در خاك‌هاي شور اهميت فراوان دارد. اين اثرات مالا وضعيت عناصر غذايي در بافت‌هاي گياهي را متاثر مي‌سازد. به منظور بررسي واكنش گياه سورگوم(Sorghum bicolor L. Moench) به منابع و مقادير متفاوت كود ازتي در سطوح مختلف شوري و مطالعه اثرات متقابل شوري و كودهاي ازتي بر غلظت عناصر معدني در گياه سورگوم، آزمايشي فاكتوريل با دو فاكتور شوري آب آبياري (5 سطح) و كود ازتي (8 سطح) در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي در سـه تـكرار و بـه صـورت گلداني انجـام شد. پنج سطح شـوري آب با تيمارهاي آب غيرشور (C0 يا تيمار شاهد آب) و شوري‌هاي 6 (C1)، 8 (C2)، 10 (C3) و 12(C4) دسي‌زيمنس بر متر اعمال گرديد. فاكتور كود شامل هشت سطح تيمار بدون مصرف كود (F0)، تيمار كود پايه و بدون مصرف كود ازتي (N0 يا تيمار شاهد كود)، تيمارهاي اوره در سطوح ‌اول تا سوم (U1,U2,U3) و تيمارهاي نيترات آمونيم در سطوح اول تا سوم (A1,A2,A3) بود. كوددهي ازتي در سه سطح 114، 137 و 160 كيلوگرم ازت عنصري در هكتار و بصورت تقسيط اعمال شد. گياهان مربوط به تيمارهاي C3 و C4 به دليل سوختگي كلر از آزمايش خارج شدند. ساير تيمارها در هفته يازدهم از سطح خاك جدا شدند. درصد سبز شدن، وزن مرطوب، وزن خشك، ارتفاع بوته و سطح برگ اندازه‌گيري شد. غلظت عناصر ازت، پتاسيم، كلسيم، منيزيم، كلر، سديم، همچنين جذب ازت، پتاسيم، كلسيم و منيزيم اندازه‌گيري و محاسبه شد. نتايج نشان داد با افزايش شوري، درصد سبز شدن، وزن مرطوب، وزن خشك، سطح برگ و ارتفاع بوته سورگوم بطوري معني‌دار كاهش يافت (1%=α). ليكن پاسخ آن به كود ازتي در سطوح مختلف شوري متفاوت ‌بود. در سطح شوري C0، بالاترين وزن خشك مربوط به سطح سوم كود ازتي بود، حال آنكه بيشترين مقدار وزن خشك در سطوح شوري C1 و C2 به ترتيب مربوط به سطوح دوم و اول كوددهي ازتي بود. بنابراين، مصرف كود ازتي در تيمارهاي شور به مقداري كمتر از آنچه در خاكهاي غيرشور مرسوم بوده، واكنش مثبت سورگوم را به همراه داشت. در شرايط غيرشور گياه به افزودن كود ازتي پاسخ مثبت داد، ليكن با افزايش شوري پاسخ مثبت گياه در سطوح كمتر كود ازتي بود. با افزايش شوري، غلظت‌ عناصر ازت، كلسيم، منيزيم، سديم و كلر در اندام هوايي افزايش و غلظت پتاسيم و جذب عناصر ازت، كلسيم، منيزيم و پتاسيم كاهش يافت. در تيمارهاي آب شور كوددهي ازتي باعث كاهش غلظت سديم، كلر و افزايش غلظت پتاسيم در بافت گياهي شد.

number one
2007-Jul-28, 12:36
بررسي تاثير منابع و مقادير كودهاي نيتروژن بر عملكرد و روغن كلزا
جعفرنژادي عليرضا*

* مركز تحقيقات كشاورزي و منابع طبيعي خوزستان


كلزا مانند هر محصول زراعي ديگر داراي نيازهاي غذائي خاص خود مي‌باشد كه توجه به اين نيازها و تأمين تغذيه متعادل گياه، ضامن افزايش توليد اين گياه خواهد بود. به منظور بررسي تاثير ميزان و نوع كودهاي نيتروژني برعملكرد و روغن كلزا، طرحي بصورت فاكتوريل و در قالب طرح بلوكهاي كامل تصادفي شامل چهارسطح نيتروژن 0، 60، 120، 180 و 240 كيلوگرم نيتروژن در هكتار و سه منبع اوره، سولفات آمونيوم و نيترات آمونيوم با 15 تيمار در سه تكرار از سال 1377 بمدت دوسال زراعي در ايستگاه تحقيقات كشاورزي شاوور خوزستان اجراء گرديد. نتايج حاصله از جدول تجزيه واريانس نشان داد كه مقدار كود اثركاملا معني‌داري بر عملكرد دانه، درصد روغن و اجزاء عملكرد كلزا داشت و بيشترين عملكرد بميزان 5/2 تن در هكتار از تيمار 240 كيلوگرم نيتروژن در هكتار در مقايسه با 677 كيلوگرم از تيمار شاهد بدست آمد (01/α=۰). همچنين با افزايش مقدار نيتروژن، درصد روغن كاهش ولي عملكرد روغن افزايش يافت. بطوريكه بالاترين عملكرد مربوط به تيمارهاي 180و 240 كيلوگرم نيتروژن در هكتار به ميزان 1070 و1153 كيلوگرم و كمترين مقدار مربوط به تيمار شاهد به ميزان 325 كيلوگرم روغن در هكتار بدست آمد. همچنين در بين منابع مختلف كود، منابع نيترات و سولفات آمونيوم در يك گروه و منبع اوره در گروه ديگر قرار گرفت و تفاوت معني‌داري بر عملكرد دانه كلزا داشته ولي بر ساير پارامترها و اجزاء عملكرد تفاوت معني‌داري مشاهده نشد(05/α=۰). اثرات متقابل مقادير و منابع نيتروژن و اثرات توأم سال با اين دو فاكتور بر عملكرد دانه از نظر آماري در سطح پنج درصد معني دار بود (05/α=۰) بطوريكه بالاترين عملكرد دانه به ميزان 3056 كيلوگرم در هكتار از تيمار240 كيلوگرم نيتروژن از منبع‌نيترات آمونيوم بدست آمد ولي بر ساير اجزاء عملكرد تأثير معني‌داري مشاهده نشد.

number one
2007-Jul-28, 12:36
بررسي وضعيت سيليسيوم در شاليزارهاي استان گيلان
دوات ‌گر ناصر,علي اكبر عليرضا,شهدي كومله عباس,پيكان مريم,احمدي ‌پور مسعود



به منظور بررسي وضعيت Si در شاليزارهاي استان گيلان، يكصدونه نمونه خاك سطحي، با پراكندگي جغرافيايي يكنواخت انتخاب و متغيرهاي pH، كربن‌آلي، ظرفيت تبادل كاتيوني، بافت، سيليسيوم محلول در آب، Si استخراج شده بوسيله استات سديم (NaOAc, pH=4) و Si عصاره‌گيري شده با CaCl2 اندازه‌گيري شد. نتايج بررسي نشان داد كه توزيع فراواني غلظتSi محلول در آب نرمال بوده و ميانگين Si در خاكهاي مورد مطالعه بيش از حد بحراني اعلام شده براي Si محلول در آب (6 ميلي‌گرم در كيلوگرم) و عصاره‌گيري شده با استات سديم (40 ميلي‌گرم در كيلوگرم) است. همبستگي Si محلول در آب با هريك از متغيرهاي pH، كربن‌آلي، سيلت و شن ضعيف و غيرمعني‌دار و با رس و ظرفيت تبادل كاتيوني بيشتر و معني‌دار است (به ترتيب با50/0=r و 44/0=r). اثر توام كليه متغيرهاي فوق همبستگي معني‌دارتري با Si محلول دارند (84/0=r). سيليسيوم عصاره‌گيري شده توسط CaCl2 دو صدم مولار در دامنه 7/3 و 8/20 ميلي‌گرم در كيلوگرم خاك و حد واسط بين حلاليت كوارتز و سيليكات آمورفي قرار دارد. غلظت Si محلول در آب در نواحي غرب گيلان و حوزه آبخيز رودخانه سپيدرود بيشتر از بقيه نواحي و در ناحيه فومنات كمتر است، اين روند مشابه با توزيع مقدار رس در اين نواحي است. در حوزه آبخيز سپيدرود به دليل انتقال و رسوب ذرات رس توسط آب رودخانه و شبكه‌هاي آبياري منشعب از آن و در ناحيه گيلان غربي به دليل رسوبات آبرفتي دامنه‌اي، مقدار رس و در نتيجه كانيهاي آلومينوسيليكات بيشتر از بقيه نواحي است و در نتيجه با حد بالايي از غلظت Si محلول در تعادل مي‌باشند. خاكهاي ناحيه فومنات با توجه به آنكه داراي منشاء رسوبات ساحلي قديمي و آبرفتي رودخانه‌اي مي‌باشند داراي مقدار رس كمتري بوده و در نتيجه با غلظت‌هاي كمتري از Si به تعادل مي‌رسند.

number one
2007-Jul-28, 12:36
تاثير سطوح مختلف پتاسيم و عناصر كم‌ مصرف بر روي عملكرد ارقام پيشرفته گندم نان
لطف الهي محمد,ملكوتي محمدجعفر,بازرگان كامبيز



به منظور بررسي‌ كاربرد مقادير‌ مختلف‌ پتاسيم به همراه عناصر كم مصرف برعملكرد سه‌ رقم‌ گندم (Triticum aestivum L.)‌ مهدوي (M-70-12)، شيراز (M75-10) و پيشتاز (M-75-7) اين‌ تحقيق‌ با 6 تيماركودي در دو سال زراعي 79-78 و80-1379 در خاكهاي كرج بافت سبك انجام گرفت. تيمار اول= مصرف كود مطابق عرف زارعين (اوره + سوپر فسفات تريپل)؛ تيمار دوم= تيمار اول + مصرف پتاسيم بر مبناي آزمون خاك از منبع سولفات پتاسيم؛ تيمار سوم= تيمار اول + مصرف پتاسيم دو برابر توصيه كودي از منبع سولفات پتاسيم؛ تيمار چهارم= تيمار اول + كودهاي محتوي عناصر كم مصرف؛ تيمار پنجم= تيمار دوم + كودهاي محتوي عناصر كم مصرف و تيمار ششم= تيمار سوم + كودهاي محتوي عناصر كم مصرف. در اين مطالعه از طرح كرتهاي خرد شده با 54 واحد استفاده گرديد. نسبتهاي مختلف كودي در كرتهاي فرعي و ارقام گندم در كرتهاي اصلي قرار گرفتند. اوره‌ به‌ مقدار 300 كيلوگرم‌ درهكتار، فسفات‌ آمونيم‌100 كيلوگرم‌ در هكتار و سولفات پتاسيم‌ در دو مقدار K1250 و K2 500 كيلوگرم‌ در هكتار مصرف‌ گرديد. كودهاي محتوي عناصر كم مصرف شامل روي‌، منگنز، آهن، مس‌ و بور براساس‌ آزمون‌ خاك‌ مصرف‌ گرديد. عملكرد گندم اندازه گيري شده و نتيجه مورد تجزيه و تحليل قرار گرفت. باتوجه‌ به‌ نتايج‌ بدست‌ آمده در سال اول رقم پيشتاز در تيمار چهارم بهترين عملكرد دانه (5700 كيلوگرم در هكتار) را داشت. از لحاظ وزن‌ كل‌ اندام‌ هوائي‌ نيز رقم پيشتاز بهترين‌ بود ولي‌ ما بين‌ سه‌ رقم ‌اختلاف‌ معني‌ داري‌ در سطح‌5 درصد مشاهده نگرديد. در سال دوم بيشترين عملكرد كل در رقم مهدوي (6660 كيلوگرم در هكتار) از تيمار سوم، در رقم‌هاي پيشتاز و شيراز به ترتيب 8550 و8610 كيلوگرم در هكتار از تيمارهاي دوم و سوم عايد گرديد كه در سطح 5% با شاهد اختلاف معني‌داري نشان داد. در سال دوم بهترين‌ تيمار كودي‌در رابطه با درصد پروتئين (84/14) در رقم شيراز با تيمار دوم و در رقم مهدوي با تيمار ششم (57/14) و در رقم پيشتاز (53/13) با تيمار پنجم بدست آمده با توجه به ميانگين نتايج دو ساله مشاهده ‌گرديد كه ارقام مختلف عكس العمل‌هاي متفاوتي را نسبت به عناصر غذايي از خود نشان دادند. بنابراين موضوع كودپذيري ارقام مختلف بايد بيشتر مورد توجه قرار گيرد و در هر حال رعايت اصول مصرف بهينه كودي در تمامي ارقام پيشرفته گندم الزامي است. انجام تحقيقات بيشتر در اين زمينه براي انتخاب كاراترين رقم در خاكهاي بافت سبك پيشنهاد مي شود.

number one
2007-Jul-28, 12:37
فراهمي فسفر خاك در اثر افزودن مقادير مختلف كود فسفري در خاكهاي استان همدان
جلالي محسن,كلاه چي زهرا



در اثر افزودن كود فسفر فراهمي فسفر خاك جهت ريشه گياهان چه به صورت فسفر محلول و چه فسفر قابل جذب (فسفر قابل عصاره گيري با روش السن) افزايش مي يابد. اطلاعات اندكي در ارتباط با تاثير كود فسفري بر روي افزايش همزمان فسفر محلول و قابل جذب در خاك وجود دارد. هدف اين تحقيق بررسي رابطه بين فسفر افزوده شده به خاك و افزايش فسفر محلول و فسفر قابل جذب در خاك مي باشد. بدين منظور به ده نمونه خاك سطحي فسفر به ميزان 0، 21، 42، 104، 208، 415 و 1245 ميلي گرم در كيلوگرم افزوده شد و خاكها در شرايط رطوبت مزرعه به مدت 21 روز در درجه حرارت 25 درجه سانتيگراد در انكوباتور قرار داده شدند. مقادير بالاي فسفر براي زماني است كه كود فسفري در حجم كمتري از خاك استفاده مي شود. در تمام خاكها رابطه بين فسفر محلول و فسفر قابل جذب با فسفر افزوده شده به صورت خطي بود. شيب خط رابطه بين فسفر افزوده شده با فسفر قابل جذب در گستره 8/0 – 25/0 قرار داشت. اندازه شيب بيانگر جزئي از فسفر افزوده شده به خاك است كه توسط بي كربنات سديم 5/0 مولار استخراج مي‌شود. بدين ترتيب 78 درصد از كود مصرفي قابل عصاره‌گيري با بي كربنات سديم 5/0 مولار نبوده و به احتمال زياد شكل غير قابل جذب تبديل گرديده است. به منظور افزايش فسفر قابل جذب به ميزان 10 ميلي‌گرم فسفر در كيلوگرم خاكهاي مورد مطالعه، نياز به مصرف 138-100 كيلوگرم فسفر در هكتار مي باشد.

number one
2007-Jul-28, 12:37
مقايسه خواص خاك جنگلكاري هاي خالص و آميخته صنوبر دلتوييدس و توسكاي ييلاقي
صياد احسان,حسيني سيدمحسن,مختاري جمشيد,مهدوي رضا



جنگلکاري هاي آميخته با گونه‌هاي تثبيت کننده ازت يکي از راه هايي است که براي جبران کاهش حاصلخيزي خاک (ميزان ازت و نسبت کربن به ازت) در نتيجه برداشت هاي مکرر جنگلکاري هاي خالص گونه‌هاي تند رشد مانند صنوبرها و اکاليپتوس ها پيشنهاد مي‌شود. بافت، اسيديته، هدايت الکتريکي، ماده آلي، کربن آلي، ازت کل، نسبت کربن به ازت، فسفر، پتاسيم قابل جذب، کلسيم قابل جذب و منيزيم قابل جذب در خاک جنگلکاري هاي خالص و آميخته صنوبر دلتوييدس و توسکاي ييلاقي در نزديکي چمستان در شمال ايران پس از گذشت 7 سال از زمان کاشت (در سال 1375) مورد بررسي قرار گرفت. ازت کل در عمق 30-15 سانتيمتر تفاوت معني‌داري را در تيمار توسکاي خالص با دو تيمار صنوبر67%: توسکا33% و صنوبر 50%: توسکا 50% و در تيمار صنوبر 33%: توسکا67% با تيمار صنوبر 50%: توسکا 50% نشان داد. در مورد ساير ويژگي‌هاي مورد بررسي تفاوت معني‌داري مشاهده نشد. در کل مي‌توان اينگونه نتيجه‌گيري نمود که در اين سن اين جنگلکاري ها تاثير چنداني را روي خاک نداشته‌اند.

number one
2007-Jul-28, 12:38
اثر پايه، پيوندك و سطوح كود آهن (سكوسترين) بر كلروز آهن پرتقال
تدين محمدسعيد,طلايي عليرضا,ملكوتي محمدجعفر,فياضي مسعود


كمبود آهن كه عمدتا به صورت كلروز در برگهاي جوان بروز مي‌نمايد به عنوان يكي از نارساييهاي مهم تغذيه‌اي در درختان مركبات، بويژه در شرايط خاكهاي آهكي مطرح است و به شدت عملكرد و كيفيت محصول آنها را تحت تاثير قرار مي‌دهد. گزينش پايه هاي مقاوم به كلروز آهن يكي از راهكارهاي مهم براي جلوگيري از اين مسئله تغذيه‌اي به شمار مي‌رود. در آزمايشي كه به همين منظور در ايستگاه تحقيقات كشاورزي شهرستان جهرم انجام پذيرفت. اثرات پايه‌هاي مقاوم به كلروز آهن يعني ماكروفيلا (Citrus macrophylla Wester)، ولكامريانا (Citrus volkameriana) و نارنج (Citrus aurantium) در مقايسه با پايه معمول در منطقه يعني ليموترش (Citrus aurantifolia Swing) و نيز اثر متقابل آنها در تركيب با ارقام پيوندي پرتقال والنسيا ، واشنگتن ناول ، پرتقال محلي جهرم و پرتقال توسرخ مورد بررسي قرار گرفت. در اين آزمايش همچنين اثر سه سطح كود سكوسترن 138 آهن شامل: 0 (شاهد)، 5 و 10 گرم در هر نهال بر روي پايه‌ها مطالعه شد. پايه‌هاي نارنج و ماكروفيلا داراي بيشترين تاثير بر افزايش شاخص كلروفيل برگ ارقام پيوندي بودند. همچنين پايه ماكروفيلا بالاترين ميزان جذب آهن را نشان داد. اثر متقابل پايه و كود آهن نشان داد كه مصرف كود آهن بر شاخص كلروفيل برگ پايه ماكروفيلا اثر معني‌داري نداشت، ولي پايه نارنج و ماكروفيلا قابليت بالايي در افزايش شاخص كلروفيل برگ ارقام پيوندي بدون استفاده از كود آهن داشتند. پايه نارنج داراي پايين‌ترين ميزان جذب آهن در بين پايه‌هاي آزمايشي بود، اما به طور معني‌داري شاخص كلروفيل را در ارقام پيوندي افزايش داد. عكس اين وضعيت در مورد پايه ليموترش مشاهده شد، چنانكه عليرغم بالا بودن ميزان جذب آهن توسط آن در مقايسه با ساير پايه‌ها، ارقام پيوندي بر روي آن داراي شاخص كلروفيل پاييني بودند. اين مورد نه تنها نشان دهنده تاثير مشخص پايه بر كلروز آهن در برگ ارقام پيوندي بوده، بلكه نشان داد كه كارآيي نوع پايه تنها به توانايي آن در جذب آهن مربوط نبوده و اثر متقابل پايه و پيوندك نيز بر افزايش شاخص كلروفيل برگ موثر است. پايه ماكروفيلا به طور معني‌داري جذب آهن،‌ روي، منگنز و مس را در مقايسه با ساير پايه‌ها افزايش داد و بالاترين ميزان جذب فسفر و پتاسيم و در حد متناسب ازت را در بين پايه‌هاي مورد آزمايش داشت، اين ويژگيها پايه مذكور را به عنوان پايه‌اي مناسب در منطقه مطرح مي‌نمايد. اين آزمايش همچنين اختلاف معني‌دار بين ارقام پيوندي را از نظر مقاومت به كلروز آهن نشان داد. چنانكه پرتقال ناول و تا حدودي محلي بدون تاثيرپذيري از نوع پايه بكار رفته، داراي شاخص كلروفيل بالاتري بودند. در مقابل ارقام پيوندي پرتقال توسرخ و والنسيا داراي شاخص كلروفيل پايين‌تري نسبت به ساير ارقام بوده و بيشتر تحت تاثير نوع پايه به كار رفته در آزمايش بودند. به عنوان مثال پايه ماكروفيلا در مقايسه با پايه ليموترش ميزان شاخص كلروفيل برگ رقم حساس پرتقال توسرخ را به ميزان 21 درصد افزايش داد.

number one
2007-Jul-28, 12:38
اثر محلول‌ پاشي منگنز و روي بر صفات كيفي، پنج رقم گلرنگ بهاره
ياري ليلا,مدرس ثانوي سيد‌علي محمد,سروش زاده علي


به منظور بررسي اثر تيمارهاي محلول‌پاشي بر كربوهيدراتهاي محلول برگ، عملكرد, درصد روغن و درصد پروتئين بذر پنج رقم گياه گلرنگ، آزمايشي در قالب فاكتوريل با طرح پاية بلوكهاي كامل تصادفي با سه تكرار اجرا گرديد. فاكتورها شامل پنج رقم مختلف (نبراسكا-10، ژيلا، يو.اس.10، محلي اصفهان 2819 و اراك 2811) و پنج تيمار محلول پاشي (شاهد، آبپاشي، محلول پاشي روي (Zn)، محلول پاشي منگنز (Mn) و محلول پاشي تو‍‌أم روي (Zn) و منگنز (Mn) بودند. تيمارهاي محلول‌پاشي در مرحله پنجاه درصد گلدهي صورت گرفت. در اين آزمايش ميزان كربوهيدراتهاي محلول در برگ، عملكرد و درصد روغن و درصد پروتئين بذر اندازه‌گيري شد. تجزيه و تحليل داده‌ها تفاوت معني داري بين ارقام و تيمارهاي محلول‌پاشي از نظر عملكرد روغن نشان داد (01/0= ? ). رقم محلي اصفهان با ميانگين 4/90 گرم در متر مربع بيشترين عملكرد روغن را دارا بود. بيشترين مقدار عملكرد روغن با ميانگين 4/91گرم در مترمربع در محلول‌پاشي توأم روي و منگنز مشاهده گرديد، در حاليكه كمترين مقدار عملكرد روغن از تيمار شاهد (بدون محلول‌پاشي) بدست آمد. بطوركلي عملكرد روغن در تيمار محلول‌پاشي توأم روي و منگنز (Mn+Zn) نسبت به شاهد 6/59 درصد برتري نشان داد. درصد روغن در ارقام مورد آزمايش و تيمارهاي محلول‌پاشي متفاوت نبود. بين ارقام، تيمارهاي مختلف محلول‌پاشي و اثر متقابل رقم با محلول‌پاشي از نظر درصد پروتئين بذر و ميزان كربوهيدراتهاي محلول در برگ تفاوت معني‎داري از نظر آماري در سطح يك درصد وجود داشت (01/0= ? ). در بررسي اثر متقابل رقم محلول‌پاشي، از نظر درصد پروتئين بذر، حداكثر اين صفت در رقم اراك همراه با محلول‌پاشي توأم روي و منگنز (Mn+Zn) با ميانگين 2/28 درصد و بيشترين ميزان كربوهيدرات محلول در برگ در رقم محلي اصفهان همراه با محلول‌پاشي توأم روي و منگنز (Mn+Zn) بدست آمد.

number one
2007-Jul-28, 12:39
بررسي توان ماندگاري باكتريهاي تيوباسيلوس بر روي چند نوع حامل مختلف
بشارتي حسين,صالح راستين ناهيد,علي زاده عزيزاله



استفاده از گوگرد به عنوان ماده اسيدزا جهت افزايش قابليت جذب برخي از عناصر غذايي در خاكهاي آهكي و قليائي، اصلاح خاكهاي سديمي و كنترل و مبارزه با برخي از عوامل بيماريزاي گياهي متداول بوده و سابقه ديرينه دارد. به دليل اهميت اكسايش بيولوژيك گوگرد در مقايسه با اكسايش شيميايي آن، شرط بهره‌گيري از توان بالقوه گوگرد حضور باكتريهاي تيوباسيلوس، به عنوان مهمترين اكسيد كنندگان گوگرد، در خاك مي‌باشد. اثرات سودمند استفاده از گوگرد همراه با باكتريهاي تيوباسيلوس ضمن آزمايشات گلخانه‌اي و مزرعه‌اي متعددي به اثبات رسيده كه در آنها از سوسپانسيون كشت خالص يا خاك حاوي تيوباسيلوس به عنوان مايه تلقيح استفاده شده است. همچنين اكسايش تركيبات احياء گوگرد توسط تيوباسيلوس‌ها منجر‌به توليد اسيد در طي دوره تكثير يا نگهداري بلند مدت آنها مي‌شود كه عامل محدود كننده رشد بوده و سبب كاهش جمعيت آنها مي‌شود. اين تحقيق بر مبناي ضرورت تهيه يك حامل مناسب جهت نگهداري بلند مدت باكتريهاي تيوباسيلوس و استفاده از آن به عنوان مايه تلقيح در آزمايشات گلخانه‌اي و مزرعه‌اي انجام شد. چند ماده ارزان و سهل‌الوصول كه تصور مي‌شد توانايي نگهداري باكتريهاي تيوباسيلوس را دارا مي‌باشند انتخاب و برخي از خواص فيزيكي و شيميايي آنها اندازه‌گيري شد. تركيبي از آنها به نسبت‌هاي متفاوت تهيه و شش تركيب از آنها انتخاب گرديد. پس از استريل آنها ميزان 100 ميلي ليتر سوسپانسيون باكتري تيوباسيلوس به آنها اضافه گرديد. آزمايش توان ماندگاري باكتري در قالب طرح كاملاً تصادفي بصورت آزمايشات كرتهاي خرد شده اجرا گرديد. با احتساب سه تكرار براي هر تيمار تعداد 36 پاكت مايه تلقيح تهيه و نيمي از آنها در يخچال (4oC) و نيمي ديگر در دماي معمولي اتاق (25oC) قرار داده شدند. سپس در زمان‌هاي 0، 14، 30، 60، 90، 120، 150 و 180 روز پس از شروع آزمايش از آنها نمونه‌برداري و تعداد باكتريها و همچنين pH آنها اندازه‌گيري شد. نتايج نشان داد كه اثر اصلي و اثرات متقابل تمام تيمارها بر pH و جمعيت باكتريها در سطح 1% معني‌دار مي‌باشد. در حرارت 4oC، pH و جمعيت باكتريها نسبت به حرارت 25oC بطور معني‌داري بيشتر بود. حامل شماره 3 هنگامي كه در حرارت 4oC قرار گرفته بيشترين pH و زماني كه در حرارت 25oC‑قرار گرفته بيشترين جمعيت باكتري را به خود اختصاص داده است و با بقيه حاملها تفاوت معني‌داري دارد در حالي كه حاملهاي 1 و 6 به ترتيب كمترين pH و جمعيت باكتريها را دارا مي‌باشند. مقايسه 8 زمان شمارش در حاملهاي مختلف نشان داد كه در حاملهاي 1 و 6 پس از شروع آزمايش، در حامل‌هاي 2 و 5 پس از 90 روز، در حامل 4 پس از 30 روز و در حامل 3 پس از 50 روز كاهش معني‌دار جمعيت نسبت به شروع آزمايش آغاز شده است. ضمناً روند كاهش جمعيت با گذشت زمان، در حرارت 25oC سريع‌تر از حرارت 4oC بوده است.

number one
2007-Jul-28, 12:39
تاثير سولفات روي بر مقاومت به سميت بور در ذرت
حسيني سيدماشااله,مفتون منوچهر,كريميان نجف علي,رونقي عبدالمجيد,امام يحيي


سميت بور به علت كاربرد آبهاي نسبتاً شور از عوامل حدود كننده رشد ذرت( .Zea mays L) در قسمتهاي جنوبي ايران است. در سالهاي اخير استفاده از عناصر غذايي مانند روي براي مقابله با تنشها ازجمله سميت بور پيشنهاد شده است. در اين پژوهش تأثير سولفات روي بر مقاومت ذرت به سميت بور مورد ارزيابي قرار گرفت. آزمايش در گلخانه به صورت فاكتوريل در قالب طرح كاملاً تصادفي، با سه سطح روي ( 5 و 10 ميلي‌گرم روي در كيلو‌گرم خاك به صورت سولفات روي (و هفت سطح بور (0،5/2، 5، 10، 20، 40 و80 ميلي‌گرم بور در كيلوگرم خاك به صورت اسيد‌بوريك) با سه تكرار در يك خاك آهكي انجام شد. كاربرد بور سبب كاهش ارتفاع و وزن خشك قسمت هوايي گياه گرديد. همچنين در سطوح پايين سبب افزايش و در سطوح بالا موجب كاهش جذب و درصد بازيابي ظاهري اين عنصر توسط گياه شد. مصرف بور غلظت بور در گياه را افزايش داد و در سطوح كم و متوسط غلظت و جذب روي را افزايش ولي در سطوح بالا باعث كاهش غلظت و جذب روي شد. كاربرد روي باعث افزايش ارتفاع گياه، غلظت و جذب روي، تحمل گياه نسبت به سطوح نسبتاً بالاي بور گرديد، ولي غلظت بور در گياه را كاهش داد و باعث تغيير در جذب بور شد. نتايج نشان مي‌دهند كه كاربرد سولفات روي در خاكهاي با بور نسبتاً زياد قادر به كاهش اثرات سوء سميت بور و در نتيجه افزايش عملكرد ذرت مي‌باشد

number one
2007-Jul-28, 12:40
تعيين حد بحراني منگنز تحت شرايط گلخانه و تاثير آن بر رشد و عملكرد سويا
اسدي كنگرشاهي علي,چراتي علي,ملكوتي محمدجعفر


به منظور بررسي اثر مصرف سولفات منگنز بر عملكرد سويا و تعيين حد بحراني منگنز در خاك، اين پژوهش بصورت گلخانه‌اي از سال 1379 به مدت 2 سال در 20 نمونه خاك كه از مزارع مختلف سويا كاري شرق استان مازندران جمع‌آوري شده بود، اجرا گرديد. خاك‌هاي مورد مطالعه داراي كربنات كلسيم معادل از 5 تا 34 درصد و منگنز قابل جذب از 2 تا 9 ميلي‌گرم در كيلوگرم خاك بودند. در اين پژوهش اثر دو سطح، صفر و 30 ميلي‌گرم منگنز به ازا هر كيلوگرم خاك از منبع سولفات منگنز بصورت فاكتوريل در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي با سه تكرار مورد بررسي قرار گرفت. در هر گلدان 7 عدد بذر سويا )رقم پرشينگ( در عمق حدود 3 سانتي‌متري سطح خاك كاشته شد كه پس از 10 روز به سه بوته در گلدان تقليل داده شد. پس از 8 هفته بخش هوايي بوته‌ها از يك سانتي‌متري بالاي سطح خاك برداشت شد. نتايج نشان داد كه مصرف منگنز موجب افزايش آماري معني‌داري به ميزان 21، 5/4 و 6/26 درصد به ترتيب در وزن ماده خشك، غلظت و جذب كل منگنز در اندام‌هاي هوايي گياه نسبت به شاهد گرديد. همچنين با استفاده از روش نموداري كيت - نلسون و روش ميچر ليخ - بري، حد بحراني منگنز در خاك با روش دي.تي.پي.ا براي دستيابي به 85 درصد حداكثر عملكرد نسبي ماده خشك گياهي سويا در شرايط گلخانه در خاك‌هاي مورد مطالعه بترتيب 1/4 و 89/3 و با 90 درصد عملكرد نسبي ماده خشك گياهي بترتيب 9/4 و 7/4 ميلي‌گرم در كيلوگرم خاك تعيين گرديد. مقايسه روش‌هاي ميچر ليخ - بري و كيت - نلسون براي تخمين حد بحراني منگنز در خاك نشان داد كه نتايج بدست آمده ازهر دو روش بسيار به هم نزديك مي‌باشند

number one
2007-Jul-28, 12:45
اثر تنش شوري ناشي از كلرور سديم بر غلظت و توزيع عناصر معدني و قندهاي محلول سه رقم تجاري انار
ناييني محمدرضا,لساني حسين,خوش گفتارمنش اميرحسين,ميرزاپور محمدهادي


در اين آزمايش اثر تنش شوري ناشي از كلرور سديم بر غلظت و توزيع يونها و قندهاي محلول در قلمه هاي سه رقم تجاري انارL.) (Punica granatumبه نام هاي آلك ترش، ملس ترش و ملس شيرين مورد مطالعه قرار گرفت. قلمه هاي رقم هاي فوق پس از ضدعفوني در محلول دو در هزار بنو ميل، جهت ريشه دهي در گلدانهاي پلاستيكي حاوي ماسه و پرليت، با نسبت حجمي مساوي، كشت گرديده و بلافاصله با محلول غذايي كامل هوگلند آبياري شدند. بعد از 3 هفته، قلمه هاي ريشه دار شده، تحت تاثير غلظت هاي مختلف كلرور سديم (0،40،80 و120 ميلي مولار) قرار گرفتند. به مدت 80 روز آبياري گلدانها با غلظت هاي نهايي كلرور سديم، انجام شد. نتايج اين آزمايش نشان داد با افزايش غلظت كلرورسديم، غلظت هاي سديم، كلر و پتاسيم در بافتها افزايش ولي كلسيم، منيزيم و نيتروژن كاهش يافته است رقم هاي مورد مطالعه از نظر مقدار غلظت و توزيع يونها با يكديگر اختلاف معني داري نداشتند. ميزان قندهاي محلول در برگهاي هر سه رقم با افزايش غلظت كلرور سديم آب آبياري كاهش يافت. براساس نتايج اين آزمايش، قلمه هاي انار تا سطح40 ميلي مولاركلريد سديم، سديم را در سلولهاي ريشه انباشته كرده و از انتقال آن به بخشهاي هوايي گياه ممانعت كردند با اين وجود درشوري هاي بالاتر، به علت اشباع شدن ظرفيت سلولهاي ريشه از سديم، انتقال اين عنصر از ريشه به سمت اندامهاي هوايي صورت مي گيرد.

number one
2007-Jul-28, 12:46
تاثير سطوح مختلف پتاسيم و منيزيم بر كميت و كيفيت آفتابگردان
سپهر ابراهيم,ملكوتي محمدجعفر


تعيين سطوح بهينه كودي براي رسيدن به عملكردهاي بالا يكي از اهداف مهم پژوهشهاي تغذيه‌اي است. در اين ميان عناصري كه با همديگر اثرات آنتاگونيستي دارند از اهميت فوق‌العاده‌اي برخوردارند چرا كه تعيين سطح بهينه يكي از آنها بدون در نظر گرفتن ديگري ممكن نبوده و با دخيل شدن ديگري، معادله بدست آمده تغيير مي كند. از آنجا كه پتاسيم و منيزيم از چنين وضعيتي برخوردارند طرح مذكور براي بررسي اثرات اصلي و متقابل اين دو عنصر در سال زراعي 81-1380 بصورت آزمايش فاكتوريل در قالب طرح پايه بلوكهاي كامل تصادفي بر روي آفتابگردان رقم گلشيد در سه تكرار در ايستگاه تحقيقات كشاورزي خوي با پتاسيم و منيزيم قابل جذب به ترتيب 190 و 440 ميلي گرم در كيلوگرم خاك اجرا گرديد. بطوريكه پتاسيم در چهار سطح صفر(K0)، 45 (K1)، 90 (K2) و 135(K3) كيلوگرم K2O در هكتار از منبع سولفات پتاسيم و منيزيم در چهار سطح صفر(Mg0)، 50 (Mg1)، 100(Mg2) و 150(Mg3) كيلوگرم سولفات منيزيم در هكتار در نظر گرفته شد. نتايج بدست آمده نشان داد كه با افزايش سطوح پتاسيم عملكرد دانه افزايش يافت و بيشترين عملكرد از بالاترين سطح پتاسيم (K3) يعني 135 كيلوگرم K2O در هكتار بدست آمد. با افزايش سطوح منيزيم تا سطح 100 كيلوگرم در هكتار (سولفات منيزيم) عملكرد افزايش و در بالاتر از آن اختلاف معني‌دار نبود و بهترين مقدار آن 50 كيلوگرم در هكتار بدست آمد. مصرف پتاسيم و منيزيم وزن هزار دانه را افزايش ولي در ارتفاع بوته و قطر ساقه بي‌تأثير بود. قطر طبق با مصرف پتاسيم و منيزيم افزايش يافت ولي از لحاظ آماري معني‌دار نشد. اثرات متقابل بين K و Mg از نظر آماري معني‌دار نشد ولي بهترين تيمار از لحاظ عملكرد دانه از تركيب K2Mg1 (مصرف 90 كيلو گرم K2Oو 50 كيلوگرم سولفات منيزيم در هكتار) و از لحاظ قطر طبق و وزن هزار دانه از تركيب K3Mg2 (مصرف 135 كيلو گرم K2O و 100 كيلوگرم سولفات منيزيم در هكتار) حاصل شد. در نهايت نسبت مصرف كودهاي پتاسيمي به كودهاي منيزيمي براي خاكهاي اين منطقه در حدود 3 به 1 تعيين گرديد.

number one
2007-Jul-28, 12:46
تاثير شكل نيتروژن بر ميزان ساكارز در دو لاين چغندرقند حساس و متحمل به شوري، در شرايط استفاده از آب شور
يزداني مجتبي,فرهي آشتياني صادق


چغندر قند، گياهي است كه پس از جوانه زني و استقرار در خاك، قادر است شوري نسبتاً زياد را تحمل كند. از آنجا كه پاسخ گياهان به دو شكل مختلف نيتروژن نيتراتي و آمونيومي متفاوت بوده و اين پاسخ ممكن است در شرايط محيط كشت شور و غير شور متفاوت باشد، لذا با توجه به لزوم مصرف مناسب ترين شكل نيتروژن براي دستيابي به حداكثر مقدار ساكارز، آزمايشي با استفاده از دو لاين چغندرقند در كشت گلداني انجام شد. با كشت بذر دو لاين چغندرقند حساس به شوري (لاين 196-22939)، و متحمل شوري (لاين Mst x p.29- 7233)، معلوم گرديد كه شكل نيتروژن نيتراتي در مقايسه با نيتروژن آمونيومي، باعث افزايش رشد و عملكرد ريشه و بخش هوايي گياه مي شود. همچنين نتايج نشان داد كه به ‌طور كلي در هر دو لاين گياه چغندرقند حساس به شوري و متحمل شوري، تنش شوري باعث افزايش ميزان پرولين بافت برگ مي شود و ميزان تجمع پرولين در لاين متحمل شوري بيشتر از لاين حساس به شوري است . بعلاوه تجمع پرولين ناشي از تنش شوري، در تيمار نيتروژن آمونيومي شديدتر است. نتايج حاصل از تجزيه شيميايي ريشه نشان داد كه از لحاظ درصد ساكارز، قند قابل استحصال و قند ملاس ريشه، اختلاف معني داري بين مصرف دو شكل نيتروژن وجود ندارد. بعلاوه، ميزان ناخالصيهاي ريشه در شرايط مصرف نيتروژن نيتراتي در مقايسه با نيتروژن آمونيومي بيشتر است و شوري نيز باعث افزايش ميزان آن گرديد.

number one
2007-Jul-28, 12:47
عكس العمل انگور به شرايط رطوبتي مختلف خاك
ذبيحي حميدرضا,آذرپژوه الهام


است كه مي تواند بر عملكرد و كيفيت ميوه توليدي اثربخشي زيادي داشته باشد. لذا طرحي با اهداف بهينه سازي مصرف آب، افزايش عملكرد و بهبود كيفيت كشمش توليدي با شش تيمار آبياري T1): شروع آبياري پس از پايان گلدهي و به فاصله هر12روز يكبار، T2: آبياري هنگاميكه طول حبه ها حدود (5-3) ميليمتر شدند + 15 روز پس از آن + 15 روز قبل از برداشت، T3: آبياري‌قبل از گلدهي + آبياري پس از پايان گلدهي + آبياري پس از آن به فاصله 20روز تا قبل از برداشت، :T4 آبياري پس از 40% تخليه رطوبتي خاك، T5: آبياري پس از 40% تخليه رطوبتي در خاك قبل از گلدهي + آبياري پس از 60% تخليه رطوبتي در خاك پس از گلدهي.T6: آبياري پس از 60% تخليه رطوبتي در خاك قبل از گلدهي + آبياري پس از 40% تخليه رطوبتي در خاك پس از گلدهي) در قالب طرح بلوكهاي كامل تصادفي در چهار تكرار در ايستگاه تحقيقات كشاورزي كاشمر به مدت سه سال اجرا گرديد. ايستگاه تحقيقاتي مزبور در واحد فيزيوگرافي فلاتها و دشت آبرفتي دامنه اي واقع شده است و بافت خاك آن سيلتي لوم و اسيديته خاك از 8/7 تا 4/8 متغير مي باشد. كليه عمليات باغي در باغ مذكور به استثناي آبياري بطور يكنواخت انجام گرفت. پس از برداشت ميوه انگور اندازه گيريهاي كمي و كيفي شامل اسيديته قابل تيتراسيون (TA)، pH، ميزان مواد جامد محلول (TSS)، عملكرد، وزن خوشه و اندازه حبه انگور انجام شد. نتايج حاصل از اجراي طرح نشان داد كه اثر تيمارهاي آبياري بر عملكرد در سطح 5% معني دار بود و بيشترين عملكرد از تيمار T3 به ميزان 1/30 تن در هكتار و كمترين عملكرد از تيمار T6 به ميزان 1/19 تن در هكتار بدست آمد. اثر تيمارهاي آبياري بر خصوصيات ديگر انگور توليدي نيز در سطح 5% معني دار بود و بيشترين طول حبه، عرض حبه و مواد جامد محلول و كمترين اسيديته از تيمار T3 به ترتيب با مقادير 19/20 ميلي متر، 07/13 ميلي متر، 36/22 درصد و 049/4 بدست آمد. بطور كلي نتايج حاصل حاكي از آن است كه در شرايط ايستگاه تحقيقات كشاورزي كاشمر با خاك سيلتي لوم بهترين برنامه آبياري انگور پيكاني عبارت است از يك آبياري زمستانه + يك آب قبل از گلدهي وآبياري پس از پايان گلدهي با دور آبياري 20 روزه در اين برنامه 6 نوبت آبياري انجام و 5637 متر مكعب در هكتار آب مصرف گرديد.

number one
2007-Jul-28, 12:47
مدل تخمين پتانسيل توليد اراضي براي پنبه در منطقه مسيله استان قم
سيدجلالي سيدعليرضا*

* موسسه تحقيقات خاك و آب

منطقه مورد مطالعه به مساحت 75000 هكتار بين 34 درجه و 30 دقيقه تا 34 درجه و 52 دقيقه عرض شمالي و 50 درجه و 47 دقيقه تا 51 درجه و 19 دقيقه طول شرقي قرار دارد. ارتفاع متوسط از سطح دريا 928 متر مي‌باشد براساس تقسيم بندي اقليمي دو مارتن گسترش يافته جز اقاليم خيلي خشك و خشك بياباني مي باشد به استناد آمار 10 ساله ايستگاه سينوپتيك قم ميانگين بارندگي ساليانه 5/145 ميليمتر بوده و متوسط دماي ساليانه 5/17 درجه سانتي گراد مي باشد. دي ماه با درجه حرارت 6/3 درجه و تيرماه با 5/34 درجه سانتي گراد به ترتيب سردترين و گرمترين ماههاي سال هستند. هدف از اين تحقيق رسيدن به مدلي است كه بتوان پتانسيل توليد پنبه آبي را با در نظر گرفتن عوامل محيطي منطقه تخمين بزند. براي انجام اين مهم مستلزم انجام سلسله مراتب زير است. در مرحله اول تخمين پتانسيل توليد پنبه آبي و يا بعبارت ديگر پتانسيل توليد حرارتي - تابشي است. در مرحله دوم تخمين پتانسيل توليد اراضي با استفاده از پتانسيل توليد آبي در مرحله اول و تأثير محدوديتهاي خاك بر روي توليد است. نتايج حاصله از مرحله اول نشان مي دهد كه پتانسيل توليد پنبه (وش) در شرايط آبي 6463 كيلو گرم در هكتار و پتانسيل توليد پنبه (الياف) 2308 كيلوگرم در هكتار تخمين زده شد. و نتايج حاصل از مرحله دوم نشان داد كه پتانسيل توليد اراضي بعلت محدوديتهاي عمق خاك، شوري و قليائيت، آهك، گچ براي پنبه بصورت وش 65 تا 5623 و بصورت الياف از 23 تا 1968 كيلوگرم در هكتار متغير است. پراكنش محدوديتهاي اراضي نشان مي‌دهد كه محدوديتهاي شوري و قليائيت، آهك، گچ در اراضي دشت هاي دامنه اي و محدوديت هاي عمق خاك و سنگريزه سطحي و عمقي در مخروط افكنه ها و اراضي مجاور ارتفاعات بوده است.

number one
2007-Jul-28, 12:48
هم بستگي پارامترهاي نسبت كميت - شدت (q/i) با پتاسيم عصاره گيري شده با روشهاي شيميايي و شاخصهاي گياه سير در تعدادي از خاكهاي همدان
حسين پور عليرضا,بيابانكي فرزانه السادات


منحني هاي كميت - شدت (q/i) و پارامتر هاي آن يكي از روشهاي تعيين وضعيت پتاسيم خاك مي باشد. هدف اين تحقيق مطالعه ارتباط پارامترهاي منحني هاي Q/i با پتاسيم عصاره گيري شده به روشهاي شيميايي و شاخصهاي گياه سير در 8 نمونه خاك از استان همدان بود. نمونه هاي خاك با محلول هاي داراي نسبت فعاليت پتاسيم متفاوت به تعادل رسانيده شد و تغيير غلظت پتاسيم در محلول به عنوان تابعي از نسبت فعاليت پتاسيم اندازه گيري شد. با استفاده از اطلاعات به دست آمده منحني هاي Q/i براي هر خاك رسم و پارامتر هاي آن تعيين شد. پتاسيم قابل استفاده خاك با استفاده از 13 روش عصاره گيري تعيين گرديد. نتايج نشان داد كه از نظر پارامتر هاي منحني هاي Q/i تفاوتهايي بين خاكها وجود داشت، كه نشان دهنده وضعيت متفاوت خاكها از نظر حاصلخيزي پتاسيم است. نتايج مطالعات هم بستگي نشان داد كه نسبت فعاليت پتاسيم در حال تعادل هم بستگي معني داري با پتاسيم عصاره گيري شده با روشهاي كلريد باريم 1/0 مولار، اسيدكلريدريك 1/0 و 05/0 مولار، استات سديم، اسيد سولفوريك 025/0 نرمال و آب مقطر وجود داشت. پتاسيم به آساني قابل تبادل هم بستگي معني داري با پتاسيم عصاره گيري شده به روشهاي كلريد باريم 1/0 مولار، اسيد سيتريك + كلريد استرانسيم، مهليخ 1، اسيد كلريدريك 1/0 و 05/0 مولار، استات سديم، اسيد سولفوريك 025/0 مولار و آب مقطر وجود داشت. پتاسيم به آساني قابل تبادل هم بستگي معني داري با نسبت فعاليت پتاسيم در حال تعادل داشت. پتاسيم سخت قابل تبادل هم بستگي معني داري با پتاسيم عصاره گيري شده با دي تي پي اي و استات آمونيوم داشت. گنجايش بافري پتاسيم هم بستگي معني داري با گنجايش تبادل كاتيوني خاكها داشت. نتايج كشت گلداني نشان داد كه پتاسيم به آساني قابل تبادل هم بستگي معني داري با غلظت پتاسيم، عملكرد نسبي و پاسخ گياه داشت. نسبت فعاليت پتاسيم در حال تعادل هم بستگي معني داري با غلظت پتاسيم، جذب پتاسيم، عملكرد نسبي و پاسخ گياه داشت. پارامتر هاي ديگر هم بستگي معني داري با شاخصهاي گياهي نداشتند. سطح بحراني پتاسيم به آساني قابل تبادل و نسبت فعاليت پتاسيم در حال تعادل براي 90 درصد عملكرد نسبي به ترتيب 65 ميلي گرم در كيلوگرم و10/0 (ميلي مول در ليتر)0.5 بود.

number one
2007-Jul-28, 12:52
اثر استفاده از كاه و كلش ديم در زمان آيش بر عملكرد و ميزان پروتيين دانه و برخي خصوصيات خاك
توشيح وفا*

* مركز تحقيقات كشاورزي كردستان

به منظور بررسي تاثير كاه و كلش باقيمانده از زراعت گندم ديم، برعملكرد و ميزان پروتئين دانه گندم و پارهاي خصوصيات فيزيكوشيميايي خاك، آزمايشي با پنج نوع مديريت استفاده از كلش شامل شاهد يا كاه سرپا (a1)، دروكردن (a2) زير خاك كردن (a3) خرد كردن و زيرخاك كردن (a4) و سوزانيدن كلش (a5) و دو سطح 30 (b1) و60 (b2) كيلوگرم ازت خالص در يك تناوب گندم - آيش و در چهار تكرار بصورت فاكتوريل و در قالب طرح بلوكهاي كامل تصادفي از سال 1373 به مدت 6 سال (سه دوره تناوب) در ايستگاه قاملو واقع در استان كردستان به اجرا درآمد. نتايج بررسي در سه دوره تناوب نشان داد كه بيشرين نفوذپذيري متعلق به تيمارهاي A3 , A4 بترتيب با 75/18 و 95/15 سانتيمتر و كمترين آن مربوط به تيمار A5 به ميزان 03/7 سانتيمتر ر 110 دقيقه بود. بيشترين ميزان سولفات خاك با مقادير 45/24 و 42/24 ميلي اكي والان در ليتر به ترتيب متعلق به تيمارهاي A5 , A2 بود. بيشترين ميزان ازت خاك (مجموع ازتهاي نيتراتي و آمونياكي) با مقادير 8/12 و 28/8 ميلي گرم در كيلوگرم به ترتيب متعلق به تيمارهاي A5 , A1 بود. بيشترين عملكرد دانه، كاه، وزن هزار دانه و درصد پروتئين دانه به ترتيب با مقادير 1543 و 3273 كيلوگرم 07/4 گرم و 06/12 درصد مربوط به تيمار A4 بوده، كه نسبت به تيمار شاهد به ترتيب 28% دانه 29% كاه، 7/3% وزن هزار دانه و 18% پروتئين دانه را افزايش داد. كود ازته نيز برنفوذ تجمعي، مجموع ازتهاي نيتراتي و آمونياكي خاك و عملكرد دانه و كاه اثر مثبت داشته، بطوريكه مقادير آنها در تيمار B2 نسبت به تيمار B1 افزايش نشان داد. اما سطح بالاتر كود ازته برميزان پروتئين دانه اثر معني دار نداشت. ضمنا مصرف بيشتر ازت موجب كاهش مقادير سولفات خاك و وزن هزاردانه گرديد. در مجموع نيز اثرات متقابل مديريت كلش و سطوح ازت برخصوصيات خاك و عملكرد دانه مثبت بود، بطوري‌كه بيشترين نفوذپذيري از تيمار A4b2 و كمترين آن A5b1، بيشترين ميزان سولفات خاك از تيمارهاي A4b1 , A4b2 , A3b1 , A3b2 و كمترين آنها از تيمارهاي A2b1 , A1b1، بيشترين وزن هزار دانه و درصد پروتئين دانه از تيمار A4b1 و كمترين آنها به ترتيب از تيمارهاي A1b1 , A5b1 حاصل شده است.

number one
2007-Jul-28, 12:52
اثرهاي متقابل منيزيم و پتاسيم بر رشد و عملكرد آفتابگردان در يك خاك شور
ميرزاپور محمدهادي,خوش گفتارمنش اميرحسين,ميرنيا سيدخلاق,بهرامي حسين علي,ناييني محمدرضا


سطح قابل ملاحظه اي از اراضي زير كشت آفتابگردان در استان قم شور ميباشد. در اين اراضي مديريت بهينه مصرف كودهاي شيميايي جهت نيل به افزايش عملكرد و درصد روغن دانه امري لازم به نظر ميرسد. طي سال 1380، به منظور بررسي اثرهاي منيزيم و پتاسيم و مطالعه برهمكنش اين دو عنصر بررشد و عملكرد آفتابگردان، آزمايشي مزرعه اي بصورت كرتهاي خرد شده و در قالب طرح بلوكهاي كامل تصادفي، متشكل از 9 تيمار و درسه تكرار، در يكي از خاكهاي شور منطقه قنوات استان قم برروي رقم ركورد (Helianthus annuus v. Record) اجرا شد. تيمارهاي آزمايش عبارت بودند از: سه سطح صفر، 50 و 100 كيلوگرم در هكتار K2O از منبع سولفات پتاسيم و سه سطح صفر، 75 و 150 كيلوگرم در هكتار MgO از منبع سولفات منيزيم. بذر آفتابگردان در كرتهاي 3×4 مترمربعي و با فاصله 20× 60 سانتيمتر كاشته شد. مقادير مورد نياز عناصر اصلي (فسفر و نيتروژن) براساس نتايج تجزيه خاك و مطابق مدل توصيه كودي موسسه تحقيقات خاك و آب، تعيين و به همراه تيمارهاي آزمايشي قبل از كاشتبه صورت نواري مصرف گرديد. پس از رسيدن محصول، ارتفاع بوته، قطر طبق، وزن هزاردانه، عملكرد و درصد روغن دانه و نيز غلظت عناصر معدني (نيتروژن، فسفر، پتاسيم، كلسيم، منيزيم، سديم و كلر) در برگ اندازهگيري شد. نتايج اين آزمايش نشان داد با مصرف پتاسيم، عملكرد و درصد روغن دانه بطور معني داري (درسطح 5 درصد) افزايش يافت. مصرف منيزيم تا سطح 75 كيلوگرم در هكتار MgO موجب كاهش عملكرد دانه و افزايش درصد روغن گرديد. در حالي كه در تيمار 150 كيلوگرم در هكتار MgO، عملكرد و درصد روغن دانه و افزايش يافت. مطابق نتايج به دست آمده در سطوح پايين تا متوسط، پتاسيم و منيزيم مصرفي، اثر متقابل مثبت و معني داري برعملكرد دانه، ارتفاع بوته، وزن هزار دانه و درصد روغن داشتند. بالاترين عملكرد دانه، به ميزان 3638 كيلوگرم در هكتار مربوط به تيمار Mg__0 K__100 وپايين ترين آن به ميزان 2043کيلوگرم در هکتارمربوط به تيمارK__0Mg__0 بود. همچنين منيزيم و پتاسيم اثر متقابل مثبت و معني داري بر نسبتهاي پتاسيم يا كاهش جذب سديم و افزايش ميزان تخمل به شوري گياه همراه بود. نقش منيزيم در افزايش عملكرد دانه كمتر از پتاسيم با كاهش جذب سديم و افزايش ميزان تخمل به شوري گياه همراه بود. نقش منيزيم در افزايش عملكرد دانه كمتر از پتاسيم و در مورد درصد روغن دانه بيشتر از آن بود.

number one
2007-Jul-28, 12:52
ارزيابي توان توليد سيدروفور در سويه هاي ريزوبيومي بومي خاكهاي ايران
علي خاني حسين علي,صالح راستين ناهيد,آنتون هاني


اين بررسي با هدف مقايسه پتانسيل توليد سيدروفور ريزوبيوم هاي بومي و انتخاب سويه هاي برتر، به منظور استفاده از آنها به عنوان ريزوباكتريهاي محرك رشد گياه (PGPR) در كشت گياهان زراعي لگوم و غيرلگوم، انجام شده است. به اين منظور، 447 جدايه از گروههاي مختلف ريزوبيومي كه از لگومهاي مهم زراعي، كشت شده در خاكهاي مناطق مختلف ايران، جداسازي و براساس روش‌هاي استاندارد. شناسايي شده بودند. مورد آزمايش قرار گرفتند. بعلاوه از 29 سويه پسودوموناس فلورسنس به عنوان شاهد مثبت (Side+) استفاده شد. توان توليد سيدروفور اين سويه ها، با استفاده از محيط جامد حاوي كرم آزورل s
( CAS_آگار) مورد سنجش قرار گرفت. به دليل حضور ماده دترژان HDTMA در اين محيط كه براي رشد بسياري از گونه هاي ميكروبي حالت بازدارندگي دارد. روش كشت مستقيم برروي CAS- آگار با دوروش پليت نمانيم و محيط دو لايه مقايسه گرديد. محيطهاي كشت به روش قطره گذاري با 7 ميكروليتر از سوسپانسيون كشت تازه هر باكتري با جمعيت تنظيم شده در محدوده cfu ml^-1 5×10^8 مايه زني شدند و براي هر سويه سه تكرار منظور گرديد. در فواصل 7، 14 و 21 روز انكوباسيون، قطر كلني حاصل از رشد هرسويه و قطر هاله نارنجي رنگ تشكيل شده در پيرامون آن، اندازه گيري شدند. حداكثر قطر هاله، نسبت قطر هاله به قطر كلني و سرعت تغيير رنگ محيط برحسب ميلي متري در روز، به عنوان معيارهايي براي مقايسه توان توليد سيدروفور سويه هاي مورد آزمايش در نظر گرفته شدند. نتايج نشان داد كه اكثر سويه هاي ريزوبيومي، قادر به رشد مستقيم برروي محيط CAS- آگار نبودند. سويه هاي مزوريزبيوم سيسري، بيشترين (3/77%) و سويه هاي ريزوبيومي داراي توان توليد سيدروفور بودند. معهذا براساس معيارهاي مورد سنجش اين توان در بين آنها بسيار متفاوت بود. بهترين سويه ها شامل R305 از ريزوبيوم لگومينوزاروم بيووار فازئولي، R253 از گونه هاي جنس برادي ريزبيوم (Bsp.) و R7 و R38 از سينوريزوبيوم مليلوتي بودند كه حتي در مقايسه با تمام سويه هاي شاهد، توان توليد سيدروفور بالاتري را نشان دادند.

number one
2007-Jul-28, 12:53
ارزيابي كيفي تناسب اراضي دشت چاه شور ايرانشهر براي كشت آبي گندم، جو و يونجه
بامري مجيد,بهرامي حسين علي,مسيح آبادي محمدحسن


ارزيابي كيفي تناسب اراضي برآورد كارايي اراضي براي استفاده هاي خاص بدون در نظر گرفتن مقادير عملكرد و فاكتورهاي اجتماعي - اقتصادي است كه نتايج اين نوع ارزيابي بصورت اصطلاحات كيفي (كلاسهاي اراضي) مشخص مي شود. هدف از اين تحقيق ارزيابي تناسب كيفي واحدهاي اراضي موجود در دشت چاه شور واقع درغرب شهرستان ايرانشهر براي كشت آبي گندم، جو و يونجه بود. بدين منظور، ابتدا مطالعه خاكشناسي تفصيلي در منطقه مورد مطالعه انجام گرفت كه 9 سري خاك 15 فاز سري تشخيص داده شد. سپس فازهاي موجود درهر سري خاك به عنوان واحدهاي تناسب اراضي انتخاب شدند. مبناي ارزيابي اراضي براساس چهارچوب فائو وروش پيشنهادي سايز بود. احتياجات رويشي هر يك از تيپهاي بهره وري مورد نظر از جداول ارائه شده توسط سايز و همكاران و گيوي استخراج گرديد. در نهايت ارزيابي كيفي تناسب اراضي با استفاده از دو روش محدوديت ساده و پارامتريك (با استفاده از معادله ريشه دوم) در سطح تفصيلي و با مقياس1/20000 از طريق مقايسه خصوصيات اقليم، خاك و توپوگرافي با احتياجات رويشي محصولات مورد نظر انجام گرفت. نتايج نشان داد كه خصوصيات اقليمي در رشد و توليد محصولات مورد نظر در منطقه مورد مطالعه محدوديتي ايجاد نمي كنند، ولي برخي از خصوصيات خاك و توپوگرافي عامل محدود كننده توليد محصولات هستند. عوامل محدود كننده توليد براي محصول گندم بافت خاك، مقدار سنگريزه و توپوگرافي ميباشد. در مورد يونجه سيلگيري توپوگرافي و دربرخي از واحدهاي اراضي شوري، بافت خاك و مقدار سنگريزه عوامل محدود كننده توليد محصول هستند. همچنين در تمام واحدهاي اراضي كلاس تناسب براي توليد محصول گندم همانند كلاس تناسب براي توليد محصول جو است. ارزيابي كيفي تناسب اراضي با استفاده از دو روش محدوديت ساده و پارامتريك براي سه محصول فوق در اكثر واحدهاي اراضي نتايج مشابهي را نشان مي دهد

number one
2007-Jul-28, 12:53
بررسي پراكنش ريز جانداران حل كننده فسفات در تعدادي از خاكهاي استان گيلان
فلاح نصرت آباد عليرضا,رحيميان حشمت اله,صالح راستين ناهيد,ملكوتي محمدجعفر



تعداد 50 نمونه در مرداد سال 1380 از مناطق متختلف استان گيلان جمع آوري شد تعداد كل باكتريها، باكتريهاي حل كننده فسفات (psb) كل قارچها و قارچهي حل كننده فسفات (psf) در آنها شمارش گرديد. نتايج نشان داد كه جمعيت كل باكتريها در خاكهاي مورد بررسي از106 تا109 سلول در هر گرم خاك متغير بوده و متوسط كل باكتريها در نمونههاي جمع آوري شده برابر5/82×107 سلول در هر گرم خاك بود. جمعيت Psb در خاكهاي مورد بررسي از صفر تا107 سلول در هر گرم خاك متغير بوده و حدود 94 درصد از نمونه‌ها حاوي Psb بودند. بالاترين سطح جمعيت 3.85×106) Psb سلول در گرم) در توتستان مشاهده شد. درصد متوسط تعداد Psb نسبت به متوسط كل باكتريها و كل ريزجانداران حل كننده فسفات به ترتيب برابر 3.98 و 88.04 درصد بود. جمعيت كل قارچها درخاكهاي مورد بررسي از 102 تا 106 سلول در هر گرم خاك متغير بود. كه كمترين سطح آن در خاك جنگلي (102×6.4 سلول در هر گرم خاك) و بيشترين سطح آن در بازمانده هاي در حال تخمير كارخانه چاي (106×2.73 سلول در هر گرم) مشاهده شد. متوسط كل قارچها در نمونه هاي بررسي شده برابر 105×1.92 سلول در هر گرم بود. جمعيت كل قارچها در 82 درصد از نمونه ها كمتر از متوسط نمونه ها بود. جمعيت Psf در خاكهاي مورد بررسي از صفر تا 106 در هر گرم خاك متغير بوده و 86 درصد از نمونه ها حاوي Psf بودند. بالاترين سطح جمعيت Psf (105×1.8 سلول در هر گرم) در بازمانده هاي در حال تخمير كارخانه چاي مشاهده شد. درصد متوسط تعداد Psf نسبت به متوسط كل قارچها و كل ريز جانداران حل كننده فسفات به ترتيب برابر 15.3 و 9.96 درصد بود. بيشترين جمعيت ريز جانداران حل كننده فسفات را در خاكهاي مورد بررسي باكتريهاي تشكيل مي دادند.

number one
2007-Jul-28, 12:53
پايش و ارزيابي شدت دوره هاي خشك مشهد در مقياسهاي زماني متفاوت با استفاده از شاخص استاندارد شده بارندگي (SPI)
ثنايي نژاد سيدحسين*,انصاري حسين,داوري كامران,مريد سعيد

* مشهد، ميدان آزادي - دانشگاه فردوسي - دانشكده كشاورزي - گروه آبياري

دوره خشك (Drought) يك پديده طبيعي است كه به كندي آغاز، به آرامي گسترش و به شدت برهمه جوانب فعاليتهاي بشري تاثير مي گذارد. اين پديده خزنده در تمام رژيمهاي اقليمي شامل نواحي با بارندگي زياد يا كم اتفاق مي افتد. كه وقوع آن ناشي از كمبود بارندگي براي يك دوره زماني مشخص نسبتا طولاني نسبت به بارندگي نرمال مي باشد. بررسي دوره هاي خشك در يك دوره آماري 32 ساله (1999-1968) در منطقه مشهد گوياي آنست كه وقوع اين دوره ها در اين منطقه يك مشخصه نرمال و طبيعي است كه به كرات اتفاق مي افتد در اين منطقه به طور متوسط در هر 10 سال دوره هاي خشك در اين منطقه نشان ميدهد كه در سالهاي اخير تكرار و تداوم خشكيها در كليه مقياسهاي زماني افزايش اما شدت آنها كاهش يافته است. اين بررسي نشان ميدهد كه شديدترين دوره خشك يك ساله (خشكسالي) در طول دوره آماري در سال 1971 اتفاق افتاده و سال 1992 مرطوبترين سال در طول دوره آماري بوده است. همچنين مشخص شد كه در اثر تركيب دوره‌هاي خشك يا مقياس زماني كوتاه كه داراي تداوم و كم و شدت زياد هستند. دوره هاي خشكي با مقياس زماني طولاني شكل مي گيرد كه شدت كمتر و تداوم بيشتري دارند.

number one
2007-Jul-28, 12:54
تاتير محلول پاشي با سولفات پتاسيم و كلرور كلسيم بر عارضه پژمردگي و خشكيدگي خوشه خرما رقم مضافتي
روستا محمدجواد*

* موسسه تحقيقات خرما و ميوه هاي گرمسيري

در سالهاي اخير عارضه پژمردگي و خشكيدگي خوشه خرما در مناطق مهم خرماخيز كشور از جمله جيرفت. بم و كهنوج شيوع يافته و تاكنون خسارتهاي فراواني به نخل كاران وارد نمود است. وجود اين عارضه تنها از ايران گزارش شده و در هيچ يك از كشورهاي خرماخيز دنيا مشاهده نشده است. هر چند بررسيهاي زيادي در رابطه با شناسايي عامل ايجاد عارضه انجام گرفته ولي تاكنون عامل قطعي ايجاد عارضه شناسايي نگرديده است. اما آنچه مورد تاييد اكثر محققان مي باشد اين است كه شرايط نامساعد جوي و تنشهاي محيطي در ايجاد و تشديد عارضه موثر ميباشد. برخي محققين هم اعتقاد دارند كه عدم تغذيه متعادل مي تواند در اين امر دخالت داشته باشد. با توجه به نقش كلسيم دراستحكام ديواره سلولي و نقش پتاسيم در افزايش مقاومت گياه به تنشهاي محيطي و آفات و بيماريها و همچنين تاثير تغذيه متعادل در تامين سلامت گياه، اين بررسي با هدف كاهش شدت عارضه خشكيدگي خوشه خرما برروي رقم مضافتي در سال زراعي 80 - 81 در جيرفت به اجرا در آمد. طرح مذكور با 6 تيمار يك درختي در 4 تكرار و در قالب طرح بلوك‌هاي كامل تصادفي اجرا گرديد. تيمارها عبارت بودند از، تيمار شاهد (فقط مصرف كود ازته)، مصرف كودهاي حاوي عناصر پرمصرف و كم مصرف (ريزمغذي) به روش چالكود، محلول پاشي با محلول كلرور كلسيم خالص با غلظت 5 در هزار، اعمال تيمار 2 + تيمار 5، آبياري درختان به روش تشتكي و هر 5-7 روز يكبار و عمليات محلول پاشي در 4 مرحله به ترتيب 2، 4، 10، 15 هفته بعد از عمل تلفيح خوشه گل آذين انجام پذيرفت. نيمي از كود ازته (اوره) و تمام كود سولفات پتاسيم همزمان با مصرف كودهاي حاوي عناصر كم مصرف دربهمن ماه و نيم ديگر كود ازته در ارديبهشت ماه مصرف گرديد. نتايج حاصل از اعمال تيمارها نشان داد كه محلول پاشي با سولفات پتاسيم و كلرور كلسيم به تنهايي و يا همراه با كودهاي حاوي عناصر كم مصرف (به صورت چالكود) باعث كاهش قابل توج و معني دار درصد خوشههاي خشكيده، درصد ميوههاي خشكيده و افزايش عملكرد گرديده است. در اين ميان تاثير تيمارهاي حاوي پتاسيم بيشتر بود. به طوري كه محلول پاشي با سولفات پتاسيم به تنهايي و يا همراه با مصرف خاكي عناصر پتاسيم بيشتر بود. به طوري كه محلول پاشي با سولفات پتاسيم به تنهايي و يا همراه با مصرف خاكي عناصر كم مصرف باعث شد درصد خشكيدگي خوشهها از 69 درصد در تيمار شاهد به ترتيب 7/19و2/21 درصد و ميوههاي خشكيده از 5/66 درصد در شاهد به ترتيب به 5/7 و 4/10 درصد كاهش و عملكرد به ترتيب به ميزان 46 و 65 درصد افزايش يابد. اين نتايج براي اولين بار نقش و اهميت عنصر پتاسيم و عناصر كم مصرف را در كاهش عارضه خشكيدگي خوشه خرما به خوبي نشان مي‌دهد.

number one
2007-Jul-28, 12:54
تاثير سطوح مختلف رطوبت خاك بر رشد، عملكرد و انباشت متابوليت هاي سازگاري در گياه ريحان
حسني عباس,اميدبيگي رضا,حيدري شريف آبادي حسين


به منظور بررسي اثر مقادير مختلف آبياري بررشد،عملكرد، روابط آبي و انباشت متابوليتهاي سازگار (پرولين و قندهاي محلول) در گياه ريحان يك آزمايش گلداني در قالب طرح بلوكهاي كامل تصادفي، با چهار تيمار و چهار تكرار انجام گرديد. تيمارهاي آبياري عبارت بودند از نگهداري رطوبت گلدانها در 100% ، 85%، 70% و 55% ظرفيت مزرعه اي، تجزيه هاي آماري نتايج حاصله نشان دادند كه اثر تيمارهاي آبياري بررشد، عملكرد، روابط آبي و ميزان پرولين و قندهاي محلول معني دار است. با كاهش مقدار آب آبياري، ارتفاع بوته، قطر ساقه، سطح برگ، وزن تر و خشك اندامهاي هوايي، وزنتر و خشك ريشه، عملكرد، ميزان نسبي آب برگ (rwc) و پتانسيل آب برگ كاهش ونسبت وزن خشك ريشه به شاخه (r/s)، غلظت پرولين وقندهاي محلول افزايش يافت. به عبارت ديگر گياه ريحان به هنگام مواجه با تنش آبي، مكانيسم تنظيم اسمزي را با افزايش انباشت پرولين و قندهاي محلول به خدمت گرفته و از اين طريق شرايط كمبود آب را تا حدي تحمل مي كند.

number one
2007-Jul-29, 19:08
بررسی اثرات گیاه پالایی بر تجزیه زیستی آلاینده های نفتی در خاک


از قرن گذشته، روش زندگي کشورهاي پيشرفته و حتي در حال توسعه تغيير يافت که اين تغيير همراه با توليد ضايعات بسيار زياد، بهره برداري غير اصولي از منابع طبيعي، تغيير محيط زيست همراه با از دست دادن زيستگاه ها و آلوده کردن آب و هوا و خاک بود.

گياه پالايي تکنولوژي به وجود آمده بر اساس ترکيب فعاليت گياهان و جامعه ميکروبي همراه آن براي تجزيه،انتقال،غيرفعال کردن و ايموبيليزه کردن(آلي کردن) ترکيبات آلاينده خاک و آبهاي زيرزميني مي باشد.

مکانيزم سيستم گياه پالايي بر اساس تجزيه ريزوسفري،افزايش در تعداد و فعاليت ميکروبي خاک از طريق آزادسازي مواد غذايي توسط گياهان مي باشد.اين سناريو توسط محققين بسياري پيشنهاد شده است.اخيرا نشان دادند که ترشحات ريشه اي تعداد باکتري هاي خاک را افزايش مي دهد و همچنين تجزيهPAHs در خاک را ارتقاء مي دهند.

در ريزوسفر فرآيند هايي وجود دارد که انتقال و زيست فراهمي ترکيبات هيدروکربن­هاي آروماتيک چندحلقه اي[1](PAHs)را فراهم مي کنند. و اين فرآيند ها در خاکهاي کشت شده پيچيده تر از خاکهاي بدون گياه مي باشد. بسياري از PAHs در غلظت هاي کم هم براي سلامتي خطرناک هستند بطوري­که يک افزايش اندکي در تجزيه زيستي آنها مي تواند بسيار با اهميت باشد.

مکانيزم هاي افزايش تجزيه در ريزوسفر شناخته نشده اند و توضيح اين مکانيزم­ها احتمالا به پيچيدگي محيطي که اين فرآيندها در آن اتفاق مي افتد مرتبط مي شود.اين توضيحات شامل تاثير مستقيم آنزيم هاي گياهي(Gramss and Rudeschko, 1998)،تاثير غيرمستقيم افزايش تهويه در نتيجه کانال هاي ريشه اي و مصرف آب،افزايش فعاليت هاي ميکروبي و تجزيه، در نتيجه کربن حاصل از ترشحات ريشه اي، تاثير غيرمشخص تغييراتpH ، پتانسيل اسمزي، پتانسل رداکس، فشار جزئي اکسيژن و دي اکسيدکربن مي باشد(Curl and Truelove, 1986).

مکانهاي آلوده اغلب داراي جمعيت بيشتري از ريزجانداران تجزيه کننده آلاينده هاي آلي نسبت به مکانهاي غير آلوده مي باشند. زيرا ريزجانداران مسئول تجزيه آلاينده ها بدليل اينکه مدت زمان طولاني در معرض آلاينده ها قرار گرفته اند با محيط تطبيق پيدا کرده اند و تاثير تنش هاي محيطي باعث انتخاب آنها گرديده است (متمايز شده اند) (Heitkamp et al., 1998).

انواع آلاينده هاي نفتي



هیدرو کربن­های نفتی به فرم گاز مانند گاز طبیعی،به فرم مایع مانند نفت خام و به فرم جامد مانند قیر و آسفالت پیدا می شوند. و به طور کلی مخلوطی از کلاسهای متنوعی از ترکیبات هیدروکربنی
می باشند Lyons, 1996)).کلاسهای ترکیبات نفتی شامل آلکانها، آروماتیکها و هیدروکربنهای حلقوی آروماتیک(PAHs) می باشند. (Committee on In Situ Bioremediation et al., 1993; Mackay, 1991)

.ترکیبات غیر هیدروکربنی نفت شامل سولفور ،نیتروژن ،اکسیژن به همراه مقدار کمی از فلزات شامل کادمیم، وانادیم، جیوه، نیکل، سدیم و پتاسیم می باشدBaxaendell, 1983)).

آلکانها ترکیباتی هستند متشکل از کربن و هیدروژن که بصورت خطی یا زنجیردار و حتی بصورت ساختمان حلقوی وجود دارد. (Lide, 1990; Mackay, 1991) متان، اتان، پروپان، بوتان، پنتان، هگزان چندین نمونه از آلکانهای نرمال هستند. که در تعداد کربن های هر مولکول با هم اختلاف دارند.

هیدروکربن­های آروماتیک کلاسی از ترکیباتی متشکل از یک حلقه بنزن که شامل 6 مولکول کربن پیوند یافته با یکدیگر در یک حلقه با سه پیوند دوگانه و یک اتم هیدروژن برای هر اتم کربن
می باشد. .(Mc. Murry, 1986)

ترکیب دو یا تعداد بیشتری از حلقه های بنزن باعث تشکیل هیدروکربن­های آروماتیک چند
حلقه ای می شود .(Wetzel et al., 1997)این مواد شیمیایی به طور کلی در غلظت­های کم تقریبا در هر جایی از محیط اطراف و به طور بیشتر در مکانهایی که سوختها سوزانده می شوند پیدا
می شوند, Oackay, 1991).(Wetzel et al., 1997.

نقش گیاهان در افزایش زیست فراهمی آلاینده ها

گياهان با تغيير قابليت دسترسي يونهاي جذب شده بوسيله تغيير pH در ريزوسفر از طريق پمپاژ پروتون و ترکيبات فنلي به خارج از سلولهاي ريشه نقش مهمي در زيست فراهمي آلاينده ها دارند. ترکيبات قابل تبادل و بخشهاي جذب شده بوسیله گیاه بيانگر غلظتي از عناصر هستند که به آساني براي جذب بوسيله گياهان قابل دسترس هستند.

در ریزوسفر فرآیند هایی وجود دارد که انتقال و زیست فراهمی ترکیبات PAHsرا فراهم
می کنند. و این فرآیند ها در خاکهای کشت شده پیچیده تر از خاکهای بدون گیاه می باشد.



پاسخ جامعه میکروبی خاک در طول گیاه پالایی خاکهای آلوده

Johenson و همکاران (2005) پاسخ جامعه میکروبی خاک را در طول گیاه پالایی هیدروکربنهای آروماتیک حلقوی (PAHs) در آزمایشگاه مقایسه نمودند و نشان دادند که تیمارهای دریافت کننده مایه تلقیح باعث افزایش زیست توده میکروبی گردیده است. اما تفاوت معنی داری بین تیمارهای دریافتکننده و غیر دریافت کننده مشاهده نشد و تعداد تجزیه کننده های هیدروکربنهای آروماتیک حلقوی در تیمارهای دریافت کننده مایه تلقیح افزایش یافت و این مدرک مهمی است که فعالیت میکروبی در ریزوسفر ممکن است تجزیه مواد شیمیایی صنعتی پایدار مانند هیدروکربن های آروماتیک حلقوی را افزایش دهد(Joner et al., 2001; Johenson et al., 2004).











--------------------------------------------------------------------------------


[1]. Polycyclic Aromatic Hydrocarbons

ملک حسين شهرياري

دانشجوي کارشناسي ارشدگروه مهندسي علوم خاک

number one
2007-Jul-29, 19:09
فرسایش خاک و طرق مبارزه با آن


جدا شدن ذرات خاک در اثر عوامل مختلف مانند آب ، باد و ... و از دست رفتن آنها را اصطلاحا فرسایش گویند



دید کلی
هدر رفتن مایعی آب از خاک به دو صورت کلی انجام می‌شود:




نفوذ نزولی آب در داخل خاک که از طریق آن آب زاید لایه‌های سطحی خاک دفع می‌گردد.


هرزروی آب که در سطح خارجی خاک روان می‌گردد.

نفوذ نزولی آب ، سبب شسته شدن عناصر محلول شده و ممکن است قسمت قابل ملاحظه‌ای از مواد غذایی گیاه را از دسترس ریشه خارج سازد. هرزروی سطحی آب نه تنها سبب اتلاف آب می‌شود، بلکه با شستن ذرات خاکی ممکن است باعث فرسایش خاک گردد. خروج مواد غذایی گیاهی تنها از طریق کشت نباتات و برداشت محصول صورت نگرفته و شسته شدن و فرسایش خاک نیز در این مورد نقش عمده‌ای را بازی می‌کند.

در مواردی که شیب زمین زیاد یا قابلیت نفوذ خاک کم است، قسمت قابل ملاحظه‌ای از آب باران به صورت هرزروی سطحی هدر می‌رود. در چنین مواردی نه تنها خاک و در نتیجه گیاهان از این آب محروم می‌شوند، بلکه مقدار زیادی از ذرات خاک همراه آب هدر رفته، شسته می‌شوند.





فرسایش تشدیدی
فرسایش آبی در واقع یکی از پدیده‌های معمولی زمین شناسی است که بوسیله آن کوهها بتدریج فرسوده شده و دشتها ، دره‌ها و بستر رودخانه‌ها و دلتاها، تشکیل می‌یابند. این نوع فرسایش که به کندی صورت می‌گیرد، فرسایش طبیعی نامیده می‌شود. در صورتی که فرسایش با سرعت خیلی بیشتری انجام شود و حالت تخریبی به خود بگیرد، به آن فرسایش تخریبی گفته می‌شود.

در پدیده فرسایش دو عمل مختلف انجام می‌شود: یکی جدا شدن ذرات و دیگری حمل و تغییر مکان آنها. عواملی مانند انجماد و ذوب متناوب ، جریان آب و ضربانات قطران باران اثر جدا کنندگی داشته و مواد را جهت شسته شدن آماده می‌کنند.


عوامل موثر در میزان فرسایش تسریعی
دو عامل اصلی را می‌توان مسئول وقوع فرسایش تسریعی دانست: از بین رفتن پوشش گیاهی طبیعی خاک و کشت گیاهانی که پوشش گیاهی کافی فراهم ننموده و قسمتی از خاک را برهنه می‌گذارند. کشت نباتات کرتی مانند ذرت و سیب زمینی ، بخصوص اگر کرتها در جهت شیب زمین باشد، پوشش کافی به خاک نداده، فرسایش و از بین رفتن خاک را تشدید می‌کنند.


مقدار کل بارندگی و شدت آن
بارندگی زیاد در صورتی که ریزش آن آرام باشد، فرسایش زیادی ایجاد نمی‌کند، در صورتی که بارانهای شدید حتی به مقدار کم سبب فرسایش زیاد می‌شوند. در فصل سرما که زمین منجمد می‌شود و در فصل رشد گیاهان که پوشش گیاهی انبوه است، بارندگی اثر فرسایشی کمتری دارد.


شیب زمین
شیب زیاد باعث تسریع جریان آب شده و به همان نسبت میزان فرسایش و هدر رفتن آب افزایش پیدا می‌کند. طول شیب نیز اهمیت دارد، چون هر قدر شیب ادامه بیشتری داشته باشد، بر مقدار سیلاب افزوده خواهد شد.


پوشش گیاهی
درختان جنگلی و مرتع موثرترین عوامل محافظ خاک در مقابل فرسایش هستند. نباتات زراعی اثر محافظتی کمتری دارند، ولی این امر در نباتات مختلف یکسان نیست. نباتاتی مانند جو و گندم پوشش نسبتا کافی برای خاک فراهم می‌کنند.






ماهیت خاک
از بین خواص فیزیکی خاک موثر در میزان فرسایش مهمترین آنها قابلیت نفوذ خاک و ثبات ساختمانی خاک است. قابلیت نفوذ خاک به عواملی مانند ثبات ساختمانی ، بافت ، نوع رس ، عمق خاک و وجود لایه‌های غیر قابل نفوذ بستگی دارد. ثبات ساختمانی ذرات خاک سبب می‌شود که علی‌رغم هرزروی سطح آب فرسایش زیادی صورت نگیرد.


نحوه کنترل فرسایش آبی
روشهای مختلفی برای کاهش یا کنترل فرسایش آبی می‌توان بکار برد:


بطور کلی هر اقدامی مانند شخمهای سطحی و عمقی و اضافه کردن مواد آلی خاک که قدرت جذب آبی خاک را افزایش دهد، هدر رفتن سطحی آب را کاهش می‌دهد.


انتخاب نوع نباتات زراعی در کنترل فرسایش اثر زیادی دارد.


بالا نگه داشتن سطح حاصلخیزی خاک خود یک نوع عمل محافظتی در مقابل فرسایش است، زیرا تحت این شرایط رشد زیاد نباتات ، علاوه بر بهتر نمودن قابلیت نفوذ آب خاک ، پوشش گیاهی و مواد آلی خاک را بطور قابل ملاحظه افزایش می‌دهند.


با دقت در انتخاب روشهای کشت و زرع و نحوه انجام آنها می‌توان با فرسایش خاک مبارزه کرد. در صورتی که شیب زمین تا مسافت زیادی ادامه داشته باشد، بهتر است که نباتات کرتی مانند ذرت با نباتات پوششی مثل گندم و جو بطور یک در میان کشت شوند، تا بدین وسیله از شتاب گرفتن آب جلوگیری شود. این روش کشت را که اصطلاحا کشت نواری گویند، اثرات کاملا مثبتی در حفاظت خاک داشته است.
فرسایش بادی
تخریب خاک از طریق فرسایش بادی بیشتر در مناطق خشک صورت گرفته و گاهی در مناطق مرطوب هم اتفاق می‌افتد. اثر تخریبی باد غالبا خیلی جدی بوده و نه تنها ذرات ریز و حاصلخیز خاک را هدر می‌دهد، بلکه به علت رو بازکردن ریشه گیاهان و یا پوشاندن قسمت هوایی گیاهان با مواد معلق در هوا ، سبب مرگ آنها می‌شود. خشک شدن لایه‌های سطحی خاک به علت کمی آب ، آنها را در خطر فرسایش باد قرار می‌دهد.






عوامل موثر در فرسایش بادی
مهمترین عامل درصد رطوبت خاک است، زیرا خاک مرطوب از این حیث مصون است. عوامل دیگر عبارتند از: سرعت باد ، وضعیت قسمت سطحی خاک ، خصوصیات کلی خاک.

خصویات خاکی مانند ثبات دانه بندی ذرات خاک ، میزان مواد آلی و درصد ذرات خاک همگی در فرسایش پذیری خاک بوسیله باد موثر هستند.


کنترل فرسایش بادی
با توجه به عوامل موثر در میزان فرسایش بادی می‌توان روشهای مبارزه و کنترل را حدس زد. این روشها شامل مرطوب نگه داشتن خاک ، زبر و خشن نمودن سطح خاک و داشتن پوشش گیاهی است. کشت نوارهای نباتی و ایجاد بادشکن‌ها عمود بر جهت وزش باد پیشگیریهای موثری برای فرسایش بادی محسوب می‌شوند. اکثر روشهای بکار رفته ضمن اینکه برای مبارزه با اثر باد منظور می‌شوند، در واقع تا حد زیادی در جهت کنترل درصد خاک نیز عمل می‌کنند.


آینده بحث
زیانهای ناشی از فرسایش به خاک محدود نشده، بلکه ذرات خاک شسته شده و سبب پر شدن کانالهای آبیاری ، سدها و ... نیز می‌گردد. علاوه بر آن خاکهای زمین پست نیز بوسیله یک لایه از لای پوشیده شده و به بهره برداری آن لطمه می‌خورد.

فرسایش خاک نه تنها در عصر حاضر بلکه در طی قرون ، یکی از خطرات جدی و تهدید کننده رفاه و آبادی هر جامعه بوده است. تردیدی نیست پیشرفت و دوام کشاورزی مستلزم بکار بردن روشهای مناسب و موثر برای جلوگیری یا کم کردن میزان شسته شدن و هدر رفتن خاک می‌باشد.


+ نوشته شده توسط انجمن علمی دانشجویی گروه مهندسی علوم خاک در چهارشنبه سی و

number one
2007-Jul-29, 19:10
خاک چیست؟ خصوصیات فیزیکی، شیمیائی و بیولوژیکی


خصوصیات فیزیکی
خاک‌ها مرکب از سه فاز یا حالت جامد، مایع و گاز هستند. مطالعه فیزیکی این سه فاز، فیزیک خاک نام دارد و مشتمل بر موارد زیر میباشد:
- دانسیته و تخلخل
- بافت
- ساختمان
- رنگ
- نگهداری و حرکت آب در خاک




هر چند بیشتر این خصوصیات خاک از مواد مادری آن به ارث می رسند ولی بعضی تلاشهای انسانی می توانند برخی از این خصوصیات را تغییر دهند بطوریکه حاصلخیزی خاک تامین شود. ساختمان مدوری که در شکل دیده می شود یک نمونه از خاکی است که نمک های سدیمی زیادی دارد. محصولاتی که در چنین خاکهائی رشد می کنند مشکلات فراوان نفوذپذیری ریشه های گیاهی را خواهند داشت.











ساختمان مدوری که در شکل دیده می شود یک نمونه از خاکی است که نمک های سدیمی زیادی دارد



خصوصیات شیمیائی

مطالعات مربوط به خواص شیمیائی خاک به خصوصیات شیمیائی خاک که بستگی به ترکیب معدنی، مواد آلی و محیط دارد، می پردازد.

همانطور که می دانیم، واکنش‌های شیمیائی هنگامی رخ می دهند که مواد یا ترکیب و یا تجزیه شوند بطوریکه با مواد اولیه از نظر ماهوی تفاوت دارند. واکنش ها در حین انجام یا انرژی از دست می دهند یا انرژی خواه هستند. مواد جدید وقتی بوجود می آیند که پیوندهای بین اتمها یا یونها تشکیل می شود، پیوندهائی شکسته می شوند و یا وقتی اتمها آرایش جدیدی به خود می گیرند. یونها اتمهائی هستند که بواسطه از دست دادن یا گرفتن الکترون ها باردار شده اند، مثبت یا منفی. یونهای با بار مخالف همدیگر را جذب می کنند،در حالیکه یونهای با بار یکسان همدیگر را دفع می کنند. یک مثال ساده ترکیب اکسیژن و هیدروژن و تشکیل آب است.
فهم شیمی خاک در فهم تشکیل خاک و حاصلخیزی نقش مهمی دارد. چگونگی شکسته شدن سنگها و کانی ها و تبدیل آنها به ترکیبات جدید برای درک چگونگی هوا دیدگی و فرسایش خاک ضروری است. نیزچگونگی تبدیل و تشکیل مواد معدنی خاکها منجر به حاصلخیزی بهتر و روشهای برتر آزمایشهای خاک منجر می شود.





تصویر، یک مقطع نازک از مواد مادری خاک را زیر یک

میکروسکوپ پلاریزان نشان می دهد.در این تصویر،

به ترتیب پیچیده و اندازه کانی ها و ساختمانهای متخلخل

توجه کنید .















تصویر، یک مقطع نازک از مواد مادری خاک را زیر یک میکروسکوپ پلاریزان نشان می دهد.

در این تصویر، به ترتیب پیچیده و اندازه کانی ها و ساختمانهای متخلخل توجه کنید . هر کانی دارای قابلیت حلالیت و همچنین مقاومت به هوادیدگی منحصر بفرد می باشد . در کانی های مشابه ، ذرات کوچکتر سریعتر حل می شوند به علت اینکه دارای سطح تماس ( در واحد جرم ) بیشتری هستند و این سطح در معرض فرایند هوا دیدگی می باشند.




خصوصیات بیولوژیکی

بیولوژی خاک مطالعه موجودات زنده در خاک است . تعداد زیادی باکتری ، قارچ ، اکتینو مایست ، کرمها ،
حشرات ، پستانداران و جوندگان کوچک در خاک زندگی می کنند . بسیاری از این موجودات زنده به تامین حاصلخیزی خاک بواسطه تجزیه باقیمانده های گیاهی و جانوری که منجر به گردش مجدد عناصر غذایی می شود کمک می کنند . تاثیر متقابل بین موجودات مختلف یک موضوع بسیار جالب در علم خاک است . یک مثال از این تاثیر متقابل همیاری باکتری با ریشه گیاهان است که در تصویر نشان داده شده است . اغلب این همیاری به فواید دو طرفه منجر میشود.






تاثیر متقابل بین موجودات مختلف یک موضوع بسیار جالب در

علم خاک است . یک مثال از این تاثیر متقابل همیاری باکتری با

ریشه گیاهان است که در تصویر نشان داده شده است

number one
2007-Jul-29, 19:11
مکانیک خاک

از دو کلمه Soil به معنی خاک و Mechanics به معنی مکانیک گرفته شده است.


دید کلی
در علوم مهندسی ، خاک مخلوط غیر یکپارچه‌ای از دانه‌های کانیها و مواد آلی فاسد شده می‌باشد که فضای خالی بین آنها توسط آب و هوا (گازها) اشغال شده است. خاک به عنوان مصالح ساختمانی در طرح‌های مهمی در مهندسی عمران بکار گرفته می‌شود و همچنین شالوده اکثر سازه‌ها بر روی آن متکی است.

بنابراین مهندسان عمران باید بخوبی خواص خاک از قبیل مبدا پیدایش ، دانه بندی ، قابلیت زهکشی آب ، نشست ، مقاومت برشی ، ظرفیت باربری و غیره را مطالعه نمایند. مکانیک خاک شاخه‌ای از علوم مهندسی است که به مطالعه مشخصات فیزیکی و رفتار توده خاکی تحت بارهای وارده می‌پردازد. مهندسی پی ، کاربرد اصول مکانیک خاک در مسائل عملی است.

تاریخچه
تاریخچه عملیات خاکی را می‌توان به دوره‌های دور تاریخ بشری نسبت داد و آن را با قدمت پیدایش شهرنشینی یکی دانست. حفر قناتها ، کانالهای آبرسانی ، ایجاد پلها و سدهای محکم و سایر بناهایی که آثار آنها در کشورهای دنیا از ده‌ها قرن قبل تا کنون به یادگار مانده است، همه از مواردی است که به نحوی با عملیات خاکی ارتباط دارد.

سیر تحولی و رشد
توجه به بررسی و مطالعه خاک با یک دیدگاه مهندسی و به منظور تحلیل ریاضی خواص آن ، از قرن 18 میلادی آغاز شد و در واقع اولین بار در عین حال مهمترین رابطه ساده در زمینه مکانیک خاک ، در سال 1773 توسط کولمب یک مهندس ارتشی فرانسه ارائه گردید. این رابطه ساده ، که یک رابطه اساسی در بررسی مقاومت یا عدم مقاومت خاک است عبارت است از:


(τ=c+bntan(φ


کارهای بوسینسک در مورد تئوری اجسام الاستیک که در سال 1885 انتشار یافت به ارائه راه حل‌های دقیق در محاسبه تنش‌ها و تغییر شکل‌های درون محیط خاکی منجر گردید و توانست در تحلیل بخش مهمی از مبحث مکانیک خاک ، پاسخگو باشد. دانش مکانیک خاک به صورت مدرن ، در ابتدای قرن حاضر گسترش روز افزونی یافت و مانند سایر علوم مهندسی مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت بطوری که در سال 1925 کارل ترزاگی ، استاد دانشگاه هاروارد ، نتیجه تحقیقات خود را به صورت مقاله‌ای ارائه داد و در سال 1943 کتاب «اصول نظری مکانیک خاک» را تدوین و منتشر کرد.

کارل ترازگی (1963-1883) را به حق بنیانگذار دانش مکانیک خاک نامیده‌اند. در اینجا شایسته است از سهم محققین روسی نیز یادآور گردد، چه پژوهشگرانی چون سیتوویچ در کشور روسیه به موازات دانشمندان غربی در توسعه دادن مبحث مکانیک خاک کارهای زیادی ارائه دادند. نامبرده نیز در سال 1934 کتاب اصول علم مکانیک خاک را منتشر نمود.

امروزه اهمیت دانش مکانیک خاک مانند علوم دیگر روز به روز رو به فزونی است و این بویژه به این علت است که تجربه‌های گذشته در این زمینه بدون گسترش تئوری‌های مطمئن‌تر و راه حل‌های اقتصادی‌تر تکافوی حل مسائل جدید را در عمل نمی‌نماید. به علاوه ، بسط مسائل مبحث مکانیک خاک همراه با توسعه روش‌ها و دیدگاههای جدید در زمینه مکانیک محیط دانه‌ای ، گسترش و افزایش دقت در تحلیل‌های ریاضی و مدل سازی‌ها را در هر دو زمینه الزامی نموده و نیز به نتیجه رسانده است.

مباحث کلی مکانیک خاک
طرح تئوریهایی که نشان دهنده رفتار توده خاکی در برابر عوامل بیرونی ، مثل نیروهای مختلف ، باشد.

کاربرد معلومات تئوری و تجربی در موارد و مسائل اجرایی
خواص فیزیکی ، شیمیایی و کانی شناسی خاکها
خواص فیزیکی و شیمیایی خاک : شناخت خواص فیزیکی ، شیمیایی و کانی شناسی خاکها در بسیاری از بررسی‌ها و مطالعات و تصمیم گیری‌ها در عملیات خاکی نقش مهمی دارد. خواص فیزیکی و شیمیایی خاکها را باید عمدتا در عوامل زیر جستجو کرده و مربوط به آنها دانست.


ترکیب کانی شناسی دانه‌ها : از آنجایی که خاکها از تجزیه و هوازدگی سنگهای پوسته زمین پدید آمده است‌، لذا کانی‌های تشکیل دهنده خاکها باید همان کانی‌های تشکیل دهنده سنگ مادر باشد.


طبیعت سطح ذرات خاک (سطح مخصوص) : سطح خارجی دانه‌های خاک ، یعنی فصل مشترک محیط جامد با محیط مجاور آن که ممکن است، آب یا هوا باشد. محل پدید آمدن بعضی پدیده‌های فیزیکی یا شیمیایی است که این پدیده‌ها برخواص دیگر خاک مثل؛ مقاومت و نفوذپذیری و ... تاثیر می‌گذارد.


پدیده‌های فیزیکی و شیمیایی در سطح مشترک خاک و آب :ذرات جسم جامد از شبکه‌ای از یون‌های مختلف تشکیل شده است که از اینرو بین سطح خارجی ذره و محیط اطراف آن کنش و واکنش‌هایی پدیدار می‌گردد.


خاصیت مویینگی : خاصیت بالا رفتن آب در لوله‌های مویین و در حفره‌های بین ذرات خاک را خاصیت مویینگی گویند.


نیروهای دافعه و جاذبه بین ذرات : نیروهای بین ذره‌ای در خاک به دو گونه‌اند. نیروهای جاذبه مولکولی بین دانه‌ها (وان در والس) و نیروهای دافعه که از نوع نیروی الکتروکینیماتیکی است.
خواص مکانیکی خاکها
اصطکاک : مقاومت جسم در برابر حرکت به علت وجود اصطکاک بین دو سطح تماس است.


چسبندگی: مقاومت خاکی به علت چسبندگی دانه‌ها حاصل از مقاومت مولکولی (یعنی نیروی جاذیه الکتروشیمیایی) بین ذرات ریز است.


گسیختگی توده خاک : گسیختگی توده خاک عبارتست از پایان شرایط مقاومت و آغاز برش در خاک است.


تحکیم: تحکیم عبارتست از کاهش حجم حفره‌های آب‌دار درون خاک به علت افزایش فشارهای جانبی.
کاربرد مکانیک خاک
خاک از یک طرف به عنوان مصالح مورد توجه مهندسین و طراحان قرار می‌گیرد و از سوی دیگر به عنوان یک محیط طبیعی که در اختیار آدمی قرار گرفته است مورد توجه و استفاده است. جایی که به عنوان مصالح مورد نظر است مانند خاکریزها ، سرای خاکی ، روسازی راه و فرودگاه ، پشت دیوار حایل ، زهکش‌ها ، و به عنوان بخشی از بتن ، ماده اصلی تهیه آجر و سرامیک ، ماده اصلی تهیه چینی و کاشی ، و... حالت انتخابی و اختیاری دارد، و در جایی که به عنوان محیط مورد توجه است.

مانند زیر پی‌ها ، زیر پایه پل‌ها و زیربنای جاده‌ها و محل حفر تونل‌ها و محل قرار دادن لوله‌ها و تاسیسات مکانیکی و الکتریکی (کابل های تلفن و برق و لوله کشی گاز و فاضلاب و محل احداث قناتها و محل حفر چاهها و کانال‌ها و ... همه حالت غیر انتخابی (یعنی اجباری) دارد. به هر حال در تمام موارد ذکر شده ، شناخت خواص فیزیکی و مکانیکی خاک ضرورت غیر قابل اجتناب دارد. مثلا در یک پروژه راه سازی ، چه نوع خاکی با چه نوع دانه بندی باید انتخاب شود و لایه‌های آن با چه ضخامتی و با چه رطوبتی و تا چه حد باید کوبیده شود تا جایی حاصل بتواند در برابر نیروهای وارد بر آن مقاوم باشد و وجود آبهای سطحی و بارندگی بر دوام آن اثر مخرب نداشته باشد و در برابر یخ‌زدگی و فرسایش و تغییرات جوی نیز پایدار بماند.

در ایجاد یک سد خاکی ، شیب‌ها چه مقدار باشد که هم پایدار باشد و هم اقتصادی ، در صورتی که سد همگن با زهکشی است، لایه‌های زهکشی با چه ابعادی و با چه دانه بندی و چه مقدار نفوذپذیری باید باشد؟ سرعت حرکت آب و .... زه چه مقدار است؟ تورم یا نشست خاک چه مقدار باشد؟ میزان تراکم و درصد رطوبت و ضخامت لایه‌ها برای کمپاکت کردن خاک چه مقدار باید باشد؟ روش‌های حفاظت دامنه‌ها و تاج سر به چه عواملی بستگی دارد؟ و بسیاری پرسش‌های دیگر که مهندس طراح باید برای آنها جواب دقیق داشته باشد. به این ترتیب درمورد هرگونه پروژه ساختمانی و راه سازی و سد سازی مسائل متعددی از فیزیک و مکانیک خاک باید پاسخ داده شود. اهمیت دقت بیشتر و نیاز به تئوریهای دقیق‌تر هنگامی بیشتر می‌شود که حجم کارها و اهمیت پروژه بیشتر باشد.

رابطه مکانیک خاک با سایر علوم
مبحث مکانیک خاک دانشی است که در آن خواص فیزیکی و مکانیکی خاکها ، ارتباط این خواص با عوامل بیرونی ، مقاومت خاک در برابر نیروها ، تغییر شکل خاک در اثر نیروها ، مسایل مربوط به حرکت یا سکون آب در خاک ، چگونگی و مقدار فشرده شدن خاکها و چگونگی و مقدار تنش‌ها و تغییر شکل‌های هر نقطه از محیط خاکی در اثر عملکرد یک نیروی خارجی و ... بحث می‌شود.

در این راستا گاهی نیاز به مطالعه خواص شیمیایی و کانی شناسی دانه‌های خاک است و گاهی نیاز به بررسی پیدایش و منشا خاکها و گاهی نیاز به استفاده از دانش هیدرولیک و دانش‌های دیگر است. از اینرو ارتباط این مبحث با دیگر مباحث علمی چون فیزیک ، شیمی ، زمین شناسی ، کانی شناسی ، هیدرولیک و مکانیک سیالات را نباید از نظر دور داشت

CASSIATORA
2008-Jun-10, 15:12
ده فایده مواد آلی در خاك

سرچشمه مواد آلی خاك، بقایای حیوانی و بازمانده های گیاهی است. این مواد از ابتدای ورود به خاك تحت تاثیر مستقیم موجودات زنده و گروههای میكروبی آن قرار می گیرند و تغییرات زیادی می یابند. دو پدیده عمده در این تغییر ماهیت مواد شناخته شده اند. پدیده اول معدنی شدن(Mineralization) و پدیده دوم هوموسی شدن(Humiification) است. با توجه به اینكه خاكهای ایران از نظر مواد آلی فقیر می باشند افزایش ماده آلی خاكها برای حفظ حاصلخیزی و تداوم فعالیت موجودات زنده خاكزی امری ضروری است. در اهمیت ماده آلی همین بس كه آن را به عنوان قلب كشاورزی پایدار نام نهاده اند و همچنین نقش آن را در خاك همانند نقش خون در بدن دانسته اند.

فواید مواد آلی در خاك به اندازه ای متنوع و زیاد است كه انسان را به یاد فواید نوشته شده بر روی برچسب داروهای قدیمی می اندازد ولی خوشبختانه این فواید در مورد مواد آلی كاملا واقعیت دارد:

1- مواد آلی منبع تامین 95-90 درصد ازت مورد نیاز گیاه در خاكهای كود نخورده است.

2- مواد آلی می تواند منبع مهم تامین فسفر و گوگرد قابل استفاده گیاه باشد مشروط به اینكه مقدار هوموس خاك به دو درصد یا بیشتر برسد.

3- مواد آلی بطو مستقیم یا غیر مستقیم با افزایش فعالیت میكروبی باعث تولید مقدار زیادی مواد تشكیل دهنده خاكدانه ها از جمله پلی ساكاریدها می شود.

4- مواد آلی غالبا 70-30 درصد از كل ظرفیت تبادل كاتیونی(CEC) خاك را تشكیل می دهند. سطوح زیاد قابل دسترس در هوموس، محل های تبادل كاتیونی زیادی دارد كه عناصر غذایی را برای استفاده بعدی گیاه نگه می دارد. علاوه براین، فلزات سنگین آلوده كننده مانند سرب، كادمیم و فلزات مشابه كه معمولا به علت استفاده از فاضلابها وارد خاك می شوند را جذب سطحی می كند و از این طریق به پاكسازی محیط كمك می كند.

5- مواد آلی عموما مقدار آب موجود در خاك در حالت ظرفیت مزرعه و همچنین مقدار آب قابل استفاده در خاكهای شنی را افزایش داده و تهویه خاكهای رسی را با افزایش خاكدانه سازی و در نتیجه ایجاد خلل و فرج بزرگتر، زیادتر می كند.

6- مواد آلی به عنوان یك كلات عمل می كند و در نتیجه قابلیت استفاده و تحرك عناصر كم مصرف را افزایش می دهد.

7- مواد آلی كربن مورد نیاز بسیاری از میكروارگانیسم های مفید خاك از جمله بعضی از باكتریهای تثبیت كننده ازت (مانند ازتوباكترها) را فراهم می كند.

8- وقتی كه ماده آلی به عنوان پوشش دهنده ( مالچ) به سطح خاك اضافه می شود، فرسایش خاك را كاهش می دهد.

9- مواد آلی با جلوگیری از تابش مستقیم آفتاب مانع از دست رفتن رطوبت خاك می شود و در زمستان و تابستان دمای خاك را متعادل نگه می دارد.

10- هوموس ناشی از ماده آلی، مقاومت خاك را در برابر تغییرات سریع اسیدیته، قلیاییت و شوری و همچنین صدمه آفت كشها و فلزات سمی سنگین افزایش می دهد.

food_technology
2008-Jun-22, 14:49
پیش بینی سرعت و جهت بادهای فرساینده در ایران
مقدمه

فرسایش بادی یک معضل جدی در بیشتر مناطق خشک و نیمه خشک دنیا و ایران است . توانائی پیش بینی دقیق فرسایش بادی خاک برای بسیاری منظورها ، از جمله برنامه های حفاظتی ، منابع طبیعی ، و کاهش آلودگی هوا ناشی از طوفان ضروری است ( 3 ) . از آنجایی که نیروی باد در طول سال ، ماه وحتی روز تا حد زیادی تغییر می نماید ، و همچنین قدرت فرسایندگی باد بستگی به توان سوم سرعت باد دارد . به منشور پیش بینی و کنترل فرسایش بادی در هر منطقه توزیع سرعت باد حائز اهمیت میباشد . همچنین علاوه برسرعت باد ، دانستن چگونگی تغییرات جهت باد در منطقه نیز امری ضروری است . زیرا نسبت جهت باد به جهت اضلاع زمین ، بادشکن ها ، ردیف کاشت گیاهان ، و شخم زمین ، نقش مهمی را در پیش بینی مقدار و جهت فرسایش بادی ایفا می کند ( 4) . مدل های مختلفی برای نشان دادن توزیع سرعت باد استفاده شده است . بی شک توزیع ویبل یکی از گسترده ترین توزیع هایی است که تا بحال برای نشان دادن پراکندگی سرعت باد مورد استفاده قرار گرفته است ( 5 ) . اهداف این پژوهش عبارت بودند از : 1 ) شبیه سازی ساعتی سرعت و جهت باد به روش استوکاستیک با استفاده از توزیع ویبل ، به منظور استفاده در مدل WEPS ، برای پیش بینی فرسایش بادی در شهرهای مختلف ایران ، 2) آزمون اعتبار سنجی توزیع ویبل و مدل کامپیوتری windpred ، در پیش بینی ساعتی سرعت و جهت باد ، . 3) ترسیم نقشه های سرعت و جهت بادهای فرساینده در ایران .



مواد و روشها

ابتدا 38 شهر که دارای حداقل 10 سال آمار ساعتی سرعت و جهت باد بودند ، انتخاب گردیدند . در مرحله بعد تعداد سال آماری هر شهری به دو دوره برابر تقسیم گردید ، بطوریکه از دوره اول برای شبیه سازی و از دوره دوم برای آزمون اعتبار سنجی مدل ( با استفاده از معنی دار بودن و نبودن ضرائب همبستگی ) استفاده شد . سپس با استفاده از توزیع ویبل ، شبیه سازی سرعت و جه باد بصورت ساعتی توسط برنامه Windpred ( 2 و 1 ) انجام گرفت . تابع توزیع تجمعی ویبل F (U) به صورت زیر میباشد :

(1) [-(u/c)k]F(u)=1-exp

که در این معادله u سرعت باد ( متر بر ثانیه ) ، c، پارامتر مقیاس ( با واحد سرعت ) ، و k پارامتر شکل ( بدون واحد ) ، میباشند ( 6 ) . در هرمرحله بعد ، دوره های باد آرام حذف و فراوانی باد در هر گروه سرعتی نرمالیزه گردیدند . بنابراین :

(2) [-(u/c)k]= 1-exp [ (F(u)-F0 ) / (1-F0)] F1(u) =

که در آن F1(u) توزیع تجمعی در حالتی است که دوره های باد آرام حذف شده است ، و F0 فراوانی دوره های باد آرام میباشد . پارامترهای k, c به روش حداقل مربعات و بکارگیری تابع توزیع تجمعی محاسبه شدند ( معادله 2 ) .

با استفاده از پارامترهای توزیع ویبل (c,k) فراوانی سرعت باد در هر ماه و در سال بصورت تجمعی و نرمال شده بدست آمد . به منظور شبیه سازی جهت باد ، اعداد بین صفر و یک بصورت تصادفی انتخاب ، و با جدول توزیع تجمعی جهت باد مقایسه گردیدند . برای شبیه سازی سرعت باد براساس جهت باد تعیین شده ، پارامترهای c،k توزیع ویبل برای آن جهت خاص از جدول های تعیین شده قبلی ، بدست امد و از معادله زیر استفاده گردید :

U= c{-1n[1-(F(u)-F0]/(1-F0)}1/k

با استفاده از روش انتخاب عدد تصادفی ، یک عدد بین صفر و یک انتخاب گردید . سپس این مقدار را به جای F(u) قرارداده و در نهایت سرعت باد شبیه سازی شده محاسبه گردید . به دلیل اینکه هدف شبیه سازی سرعت باد بصورت ساعتی بود ، با استفاده از رابطه زیر سرعت باد بصورت ساعتی شبیه سازی شد :

U(1)= Urep+0.5(umax-Umin) Cos[2p(24-hrmax+I)/24]

که در آن ، hrmax ساعتی از روز که سرعت باد حداکثر است ، I شاخص ساعت روز ، Umax سرعت باد حداکثر ، Umin سرعت باد حداقل ، و Urep سرعت شبیه سازی شده حاصل از معادله( 3 ) میباشد .

در مرحله بعد ، با استفاده از نتایج شبیه سازی شده ، نقشه درصد سرعت بادهای فرساینده و جهت غالب آنها ، و همچنین نقشه حداکثر سرعت باد و جهت غالب باد در هر ایستگاه با استفاده از نرم افزارهای SURFER و CorelDRAW10 برای ماه های مختلف سال تهیه گردید . بعنوان نمونه نقشه درصد سرعت بادهای فرساینده و جهت غال آنها ، برای ماه جولای نشان داده شده است ( شکل 1 ) لازم به ذکر است که در این نقشه ها ، شهرها به صورت دایره ، اسم شهرها واطلاعات مربوط به سرعت باد شهرها در داخل دایره و جهت باد غالب آنها هم بر روی دایره بشکل حروف و بصورت علامت پیکان ، نمایش داده شده است . همچنین برای نشان دادن سرعت حداکثر و درصد سرعت بادهای فرساینده ، از رنگهای مختلفی نیز استفاده گردید .



نتایج و بحث



با استفاده از داده های خام سرعت باد متعلق به نیمه اول هر دوره ، توزیع تجمعی ویبل بصورت ماهانه در تمامی ایستگاه ها ترسیم شد . سپس با استفاده از داده های خام همان دوره در مدل ، مقادیر شبیه سازی سرعت باد بدست آمد در ادامه ، ضریب های همبستگی بین توزیع تجمعی ویبل و سرعت شبیه سازی شده مشخص ، و معنی دار بودن یا نبودن آنها نیز تعیین گردیدند . مقادیر ضریب های همبستگی در تمامی ایستگاه ها و در تمامی ماه های سال بین 93/0 تا 0/1 بوده و در سطح یک درصد معنی دار بودند . بنابراین میتوان ادعا نمود که داده های سرعت باد از توزیع ویبل پیروی نموده ، و استفاده از این توزیع در امر شبیه سازی سرعت باد یتواند قابل قبول میباشد . در ادامه هم به منظور اعتبار سنجی مدل کامپیوتری Windpred ، مقایسه هایی بین توزیع فراوانی سرعت و جهت باد شبیه سازی شده ( با استفاده از داده های خام دوره اول ) ، و داده های خام دوره دوم صورت گرفت ، و ضریب های همبستگی آنها نیز تعیین گردیدند . مقادیر ضریب های همبستگی در تمامی ایستگاه ها و در تمامی ماه های سال ، برای سرعت باد بین 94/0 تا 0/1 ، و برای جهت باد بین 46/0 تا 0/1 بودند ، که در سطح یک درصد معنی دار می باشند . از اینرو میتوان نتیجه گرفت که همبستگی بسیار قوی بین سرعت و جهت باد شبیه سازی شده و داده های خام وجود دارد . در مرحله بعد درصد سرعت بادهای فرساینده و جهت غالب آنها در شهرهای مختلف ایران در ماه جولای ترسیم شد ( شکل 1 ) همانطور که مشاهده میشود ، در ماه جولای ، بیشترین میزان بادهای فرساینده متعلق به شهر زابل ( %7/61 ) با جهت باد غالب شمال شمال غربی ،و کمترین میزان بادهای فرساینده ، متعلق به شهر تبریز ( %1/0 ) با جهت باد غالب شرق میباشند .

food_technology
2008-Aug-26, 13:03
*مقدمه*

خاکهای اولیه ی غیر حاصلخیز معروف به خاک مرده یا بکر که بر اثر عوامل فیزیکی ومکانیکی شیمیایی یا بیولوژیکی به وجود می آیند نا مرغوب اند و پس از کشت و کار مداوم محصولات کشاورزی به صورت خاکهای زنده یا خاکهای زراعی درمی آیند.

خاکهای بکر به وجود آمده،با تغییر و تحول بسیار زیادی که به مرور

زمان در آنها به وجود می آید،در حاصلخیز کردن خاک زراعی نقش عمده ای را بازی می کنند.

نقل و انتقال مواد در خاک ،در ساختمان شیمیایی اولیه ی خاک که بر

اثر عملیات زراعی صورت می گیرد،تاثیر ویژه ای دارد.

خاکهای زراعی کشور ما اغلب درصد قابل توجهی آهک دارند،به

همین د لیل این ماده در حاصلخیزی و بازدهی نقشی را دارا ست.

مثلا ً آبیاری یا بارندگی زیاد انیدریدکربنیک موجود در خاک کربنات کلسیم را به بی کربنات قابل حل درآب تبدیل می کند وبه انحاء مختلف

ازدسترس گیاه خارج می سازدو حاصلخیزی خاک را کاهش می دهد.

اسید سولفوریک محتوی خاک که بر اثر تجزیه ی مواد آلی به دست می آید،می تواند آهک موجود در خاک به آهک غیر قابل جذب تبدیل کند.

سولفات کلسیم ایجاد شده،چون نمی تواند جذب کلوئید های خاک گردد،

به وسیله ی خاک از سطح خاک به اعماق برده می شود.

کلوئید های خاک ذرات و یا مولکول هایی با منشا معدنی یا آلی هستند

که در آب به حالتهای بین تعلیق و محلول حقیقی در می آیند.

کمپلکس رس وهوموس در خاک مهمترین عامل تنظیم کننده ساختمان خاک،و زندگی میکروارگانیسم- phخاک،مواد غذایی مورد نیاز گیاه های محتوی خاک به شمار می رود.



تهیه ی زمین برای زراعت عمومی



برای کشت هر گیاه ،قبل از هر چیز لازم است که محیط مناسبی وجود داشته باشد تا بذر کاشته شده بتواند جوانه بزند و رشد و نمو کند.

عملیاتی که جهت تهیه چنین محیطی در خاک صورت می گیرد تهیه زمین نامیده می شود؛به طور کلی می توان گفت که هدف از تهیه ی زمین عبارت است از ایجاد محیط مناسب برای رشد و نمو گیاهان و همچنین جلوگیری از عوامل نامساعد طبیعت.

عملیات مربوط به تهیّه ی زمین را می- توان به دودسته تقسیم کرد:یک عملیات اساسی یعنی تهیه ی فیزیکی و مکانیکی

ودیگری تهیه و تامین مواد غذایی خاک

در قسمت اول ،یعنی تهیه ی فیزیکی و مکانیکی خاک،عملیاتی از قبیل زدن شخم(انواع مختلف)دیسک،دندانه(در صورت

لزوم)وهمچنین تسطیح یاماله کشی،نهر کشی

ردیفکاری ومرزکشی(در صورت لزوم)انجام

می شود؛در قسمت دوم،عملیاتی مانند: تقویت خاک از جنبه ی مواد غذایی

چون کود های شیمیایی ودیگر کودها

(دامی و سبز)صورت می گیرد.

بذرگیاهان برای اینکه بتوانند جوانه بزنند و سبز شوند باید در زمینی که دارای رطوبت،گرماو هوای کافی باشد

قرار گیرند.هدف از شخم زدن و سایر عملیات مربوط به تهیه فیزیکی و مکانیکی زمین،ایجاد چنین محیطی برای سبز شدن بذر و رشد و نمو جوانه هاست.

مهمترین هدف ها عبارتند از:

1)نرم کردن خاک،تا بذر به خوبی با آن مخلوط شود و بتواند هر چه بیشتر از رطوبت زمین استفاده کندو براحتی سبز

شود.

2)زیاد کردن خلل و فرج خاک ،تا هوا و حرارت در خاک بهتر نفوذ یابد و جریان پیدا کند و آب به مقدار بیشتر در آن ذخیره شود.

3)برگرداندن خاک،جهت انتقال مواد به قسمت های تحتانی زمین.

4)ایجاد محیط مناسب برای فعالیت های موجودات ذره بینی خاک.

5)مبارزه با گیاهان هرز مزرعه.

6)برهم زدن لوله های مویین خاک.

7)استفاده از دستگاه عمیق کار در کشت دیم.



واکنش خاک

مایعات خاک خالص نیستند و معمولا ً تعداد ohیاhبیشتری از یون های آزاد

را دارند که باعث واکنش اسیدی یا قلیایی خاک می گردد.

به طور کلی،خاکها را بر حسب شدت واکنشهای قلیایی یا اسیدی به خاک های بیش از 8.5)و خاکهای phخیلی قلیایی(با

کمتر از4.5 )می شناسند.phخیلی اسیدی( با

خاکهای مختلف از این phقدرت اسیدی یا

قرارند:

خاکهای خنثی بین6.5تا7.4 و خاکهای اسیدی ضعیف بین 5.3 تا 6.4 و خاکهای اسیدی بین 4.6 و 5.2.

قدرت اسیدی خاک باید در حد خنثی باشد. بهترین خاک برای گندم آن است که اضافه بر مطلوب میزان مواد آلی،بافت،و قابلیتph نفوذ هوا در آن نیز در حد مطلوب باشد.

دانه ی گندم در اراضی خیلی اسیدی

جوانه نمی زند.


خاک شنی

به علت پایین بودن میزان رس و هوموس در خاکهای شنی،در زمینه ی اضافه کردن کود شیمیایی به این نوع خاک ها

باید توجه زیادی مبذول شود.

عملیات کشاورزی در خاک های شنی به علت مقاومت کمتر آن در مقابل ادوات کشاورزی آسان و کم خرج است؛آماده ساختن زمین شنی جهت کشت و کار به علت زود خشک شدن آنها-زودتر از سایر زمین ها مقدور می شود با دادن کود دامی،

کود سبز،کود شیمیایی مناسب می توان

درصد حاصلخیزی خاک را افزایش داد.


خاک رسی



برای حاصلخیز کردن خاکهای رسی،باید به طرق مختلف قابلیت نفوذ خاک ،ایجاد خاکدانه ها،وامکان وجود موجودات ذره بینی را بالا برد؛این کار را با دادن کود های دامی پوسیده یا دادن شن،کود سبز،و همچنین ایجادتناوب صحیح ومناسب

زراعی،یا در صورت نیاز با زه کشی،

می توان انجام داد.



خاک آهکی


خاک های آهکی،در فصل زمستان یخ می زنند و بر حجم آن ها اضافه می شود.

ازدیاد حجم خاک،و پس از بر طرف شدن

یخبندان نشست خاک،موجب پاره شدن ریشه ی گیاهان می شود و صدمه جبران ناپذیری را به وجود می آورد.

بهتر است این نوع خاک های آهکی را اختصاص به کشت غلات داد و در پائیز هر چه زودتر اقدام به کشت آنها کرد.

خاک های آهکی نسبت به خاک های رسی و شنی، چسبندگی کمتری دارند و تهویه به وضع بهتری در آن ها صورت می گیرد.

مقدار پتاسیم و اسید فسفریک خاک های آهکی اغلب کم است.


خاک هوموسی


اراضی هوموسی،شامل خاکهایی با مواد آلی زیاد هستند که بر اثر پوسیدن طی زمان های طولانی آن ها را حاصلخیز کرده است.

خاک های هوموسی پوک هستند و قدرت نگهداری زیاد آب را دارند.رنگ قهوه ای مایل به سیاه تا سیاه،از مشخصات

خاک های هوموسی است.

خاک های هوموسی ،همان طور که گفته شد قدرت ذخیره ی رطوبت زیاد را به مدت طولانی دارند و به همین دلیل زود گرم نمی شوند و جزء خاک های سرد محسوب می گردند.عملیات زراعی درخاکهای هوموسی به دلیل پوک بودن زمین به آسانی صورت می گیرد.کلیه ی خاک های هوموس دار ،مرغوب و حاصلخیز و جهت زراعت

گیاهان بسیار مناسب هستند.

موجودات بی شماری که در خاک مزروعی زندگی می کنند عامل بسیار مهمی در تبادلات و ذخیره ی مواد غذایی هستند

و نقش ارزنده ای در زندگی گیاه بازی می کنند.

عده ای از باکتری های هوازی خاک به کمک اکسیژن سبب سوخت و ساز بطی ء و تجزیه مواد آلی خاک می شوند.با تجزیه مواد آلی،از یک سو انیدرید کربنیک ،متان و اکسیژن متصاعد می شودواز سویی دیگر مواد معدنی قابل جذب گیاه تولید می شود که در زمین باقی می ماند.از جمله ی این مواد ازت را باید نام برد که در مرحله ی اول به صورت آمونیاک است و سپس به نیتریت و نیترات تبدیل و قابل جذب گیاهان می شود.

عده ای دیگر از باکتریهای هوازی به طور همزیستی روی ریشه ی گیاهان خانواده پروانه آسا زندگی می کنند.

food_technology
2008-Sep-10, 20:33
تست خاک

-------------------------------------------------------------



تست خاک یکی از راههایی است که به شما کمک می کند تا بدانید که چه چیز هایی برای رشد بهتر گیاهتان نیاز دارید

تست خاک اطلاعات مورد نیاز در مورد خاک شما در اختیارتان می گذارد که خاک شما چه عناصری دارد و از چه ترکیبی ساخته شده است

و این کمک می کند تا از استفاده بی رویه کود که در کشور ما جا افتاده است در جایی که لازم نیست جلوگیری شود

و کمک میکند تا در جایی که لازم است کود به اندازه مصرف بکنیم.



کی می توانیم نمونه بگیریم:

بهترین زمان برداشت نمونه خاک برای آزمایش بعد از برداشت در پاییز و یا قبل از کود دهی در بهار می باشد.

از برداشتن نمونه به مدت کوتاهی بعد از آهک دهی (برای تعدیل pH خاک) ، کوددهی(هر نوع کودی) و یا زمانی که زمین خیس است خودداری کنید.

نمونه گیری از خاک باید هر 2 یا 3 سال یک بار تکرار شود.

مکان وعمق نمونه گیری:

مکان نمونه گیری باید بصورت تصادفی انتخاب شود و در دو عمق مختلف ( از هر کدام چند نمونه که بعد از برداشت ، عمق های مختلف بصورت جداگانه مخلوط می شوند) باید نمونه گیری صورت بگیرد:

1- حدود 15 سانتی متری

2- حدود 30 سانتی متری

مطالب مکمل از آقای هاشمی نژاد عضو تالار http://www.forums.agr.ir

1- عمق نمونه برداری با توجه به نوع محصول انتخاب می شود یعنی برای گیاهان باغی مسلما عمق 30 سانتی متری مناسب نیست بلکه با توجه به عمق ریشه های فعال انتخاب می شود.
2- در مورد تعداد نمونه ها توصیه می شود کتاب فیزیک خاک آقای دکتر بای بوردی را مطالعه نمایید البته یکی از پیوستهای آخر این کتاب این موضوع را بررسی کرده است
3- در مورد استراتژی نمونه برداری و اینکه از چه نقاطی نمونه بگیرید نیز بستگی به نحوه توزیع متغیر مورد نظرتان در منطقه دارد و روشهای مختلفی در این زمینه مطرح شده اند باز هم توصیه می شود کتاب Methods of soil Analysis به خصوص بخشهای اول آن را مطالعه نمایید.
4- نوع اندازه گیری ها نیز بستگی به هدف شما دارد
5- مهمتر از همه این مسائل تحلیل نتایج بدست آمده است که حتما باید با یک متخصص مشورت شود.

food_technology
2009-Jun-20, 14:27
خاک و موانع نمو

-----------------------------------------------------------------------------------------

فراهم آوردن مقدار آب ، مواد غذائی و اکسیژن کافی در محیط ریشه برای بدست آوردن حداکثر محصول کافی نیست. اگر خاک دارای عواملی که مانع رشد گیاه می شوند، با شد ممکن است گیاه اصولا رشد نکرده و محصولی تولید نکند . بنابراین خاک بایستی عاری از عواملی چون pH افراطی اسیدی یا قلیائی ، مواد سمی ، املاح محلول زیاد ، لایه های غیر قابل نفوذ باشد. در خاک عوامل دیگری مانند وجود موجودات بیماری زا می توانند به همان اندازه مانعی در رشد گیاه باشند.

اسیدیته زیاد

در محیط خیلی اسیدی ، مواد سمی مانند اسید های اگزالیک ، فوماریک و سیتریک به مقدار سمی ممکن است د رخاک انباشته شود.

وقتی pH خاک خیلی اسیدی باشد آلومینیوم به مقدار زیاد در آب حل شده و می تواند برای گیاه ایجاد سمیت کند. سمیت آلومینیوم به علت مجموعه ای از اثرات بوجود می آید که شاید مهمترین آنها توقف رشد ریشه باشد.آزمایش ها ی میکروسکوپی نشان می دهد که وقتی مقدار آلومینیوم در خاک خیلی زیاد باشد در بافت های مریستمی ریشه سلول های دو هسته ای مشاهده می شود که نماینده توقف تقسیم سلولی است. اثرات دیگر آن کند کردن تا توقف کامل جذب فسفر ، کلسیم ، منگنز ، آهن و بر است.

هر چه pH خاک اسیدی تر باشد محلولیت منگنز بیشتر و سمیت آن برای گیاه نیز شدید تر خواهد بود.در خاک های اسیدی ، سمیت منگنز به علت جذب بسیار زیاد این عنصر به وسیله گیاه تا سطوحی برابر ۱۰۰ppm است و معمولا در صورت بروز لکه های قهوه ای و سوخته روی برگ ها مشاهده می شود.سمیت منگنز در گیاهان معمولا به علت توقف فعالیت آهن و سایر عناصر کم مصرف فلزی پیش می آید.

در خاک های خیلی اسیدی جذب کلسیم نیز دچار اشکال می شود.

قلیائیت زیاد

زیادی سدیم تبادلی ممکن است خاک را سخت و غیر قابل نفوذ کند ، جذب عناصر غذایی به علت عدم محلولیت کافی متوقف شود و بالاخره جذب بعضی عناصر دیگر که در pH زیاد محلول هستند به علت رقابت با یون سدیم جذب نمی شوند.

در pH قلیایی ، سدیم قابل تبادل باعث انتشار مواد آلی و رس ها می شود ، انتشار کلوئید اخیر عاملی است برای بسته شدن خلل و فرج خاک و کم شدن هدایت رطوبتی خاک .

همچنین یون سدیم در محلول خاک باعث کاهش شدید جذب کلسیم و منیزیم به وسیله گیاه می شود.

املاح محلول زیاد

گیاهانی که درخاک های شور کاشته می شوند معمولا کوچک و کوتاه هستند.

وقتی مقدار املاح محلول خاک زیاد شود مکش خاک زیاد شده و بنابراین آب مفید خاک برای گیاه کم خواهد شد و بنابراین گیاه دچار کمبود آب خواهد شد.

اثر یک یون را می توان در درجه اول سمیت حاصل از جذب فوق العاده همان عنصر دانست . گاهی زیادی یک عنصر خود سمیتی برای گیاه ندارد بلکه وجود این یون ممانعتی برای جذب یون دیگری فراهم می کند که بدین طریق مانع رشد گیاه می شود. روش دیگر این است که به هم خوردن تعادل یونی د رگیاه روی فعل و انفعالات حیاتی گیاه اثر بگذارد که تعقیب آن بسیار مشکل است.

منبع: کتاب حاصلخیزی خاک تالیف: علی اکبر سالاردینی

فرزادوپرنيا
2010-Mar-06, 15:48
خيلي عاليه بود. اگه امكان داره در مورد روشهاي نوين در علوم خاك مثل شبكه هاي عصبي فازي هم مطالبي اضافه كنيد.با تشكر