PDA

مشاهده نسخه کامل : بررسی تاثیر کمبود برخی ویتامینها و موادمغذی بر بدن



Mercy
2010-Sep-03, 10:59
کمبود کلسیم و ویتامین D :

از جمله علایم واضح قابل مشاهده در کمبود کلسیم و ویتامین D ، تغییراتی است که در اسکلت استخوانی و سیستم های ارتباطی سلولی ایجاد می شود. راشیتیسم کودکان، استئومالاسی و یا نرم شدن استخوانها در بزرگسالان، تأخیر رشد طولی و عرضی استخوانها، بسته نشدن و یا مستحکم نشدن غضروفها از جمله عوارض استخوانی هستند که نهایتاً منجر به تأخیر رشد فیزیکی استخوانها می گردد. بعلاوه استئوپروز و یا پوکی استخوانها که غالباً در زنان مسن بوجـــود می آید نیز در ارتباط با مصرف منابع غذایی سرشار از کلسیم و میزان فعالیت افراد در سنین جوانی و پایین تر است.
پایین آمدن کلسیم در استخوانها نیز سبب اختلال در فعالیت سلولی می شود، به طوری که در اعصاب حرکتی با افزایش تحریک پذیری، موجب بروز انقباضاتی به نام تتانی ( فلج شدید و دایم ) در دستها و پاها می شود. به علاوه کاهش کلسیم در سلولهای دیگر نیز سبب تأخیر در رشد و تکامل و همچنین پایین آمدن توانایی بافتها می گردد.

کمبود روی :

امروزه ثابت شده است که باروری و بارداری، تابع وجود روی در بدن است. فعال نبودن بیضه ها در آقایان و تخمدان ها در خانم ها و کم بودن اسپرم ها، همگی می تواند به علت کمبود روی در بدن باشد، که در نهایت منجر به ناباروری خواهد شد.
تشکیل لکه های سفید در ناخن ، می تواند به دنبال کمبود روی در بدن ایجاد شود .
امروزه ثابت شده است که در کنار سایر علل مثل ، کم خونی ، کمبود ویتامین ها ، استرس و. . . . ، کمبود روی از علل بسیار مهم ریزش مو است.
درمان جوش های غرور جوانی و زخم های پوستی در صورت کاهش روی ، طول کشیده و مزمن خواهد شد.
کاهش قدرت سیستم ایمنی را در پی دارد.
کم بودن رشد بچه ها ،می تواند به علت کمبود روی در بدن باشد.
اختلال در رشد اندام های جنسی در زن و مرد ، از کمبود روی نیز ناشی میشود.
کمبود روی بر رشد سیستم عصبی به ویژه در بچه ها و نوزادان تاثیر منفی دارد.
اختلالات خلقی رفتاری مثل افسردگی (دپرسیون )، اسکیزوفرنی و پرخاشگری نمونه ای از بیماری های پیامد کمبود روی میتوانند باشند.
دیده شده است که اختلالات حافظه ، می تواند عارضه ی حاصل از کمبود روی در بدن باشد.
کمبود روی ، خود را با پوکی استخوان ، ریزش دندان ها ، بیماری تیروئید ، بی اشتهایی و تغییر شکل ناخن ها نیز نشان میدهد.

کمبود منیزیوم :

قبلا تصوّر می شد که منیزیم تنها از بروز حملة قلبی جلوگیری می کند اما اکنون دامشمندان دریافته اند این ماده موجب بهبودی نشانگان پیش از قاعدگی، فشار خون بالا، آریتمی های قلبی، آسم و سنگ های کلیوی نیز می شود .
منیزیوم در درون بدن نقش های اساسی متعددی را ایفا می کند، از جمله کمک به تبدیل غذا به انرژی و کمک به انتقال تکانه های الکتریکی در طول اعصاب و عضلات. این تکانه ها موجب انقباض عصبی- عضلانی به عبارت دیگر موجب خم شدن عضلات می شوند بدون وجود منیزیوم، عضلات – حتی عضلات صاف جدار عروق – دچار گرفتگی ( کرامپ ) خواهند شد.

منیزیوم همچنین برای اطمینان از به مصرف رسیدن صحیح کلسیم ضروری است. با این حال مصرف بیش از حدکلسیم می تواند موجب دفع منیزیوم از طریق ادارار شود.
شامل تهوّع، ضعف عضلانی، تحریک پذیری و تغییرات الکتریک در عضلة قلبی هستند.

کمبود ویتامین K :

اشخاص سالم که تغذیه صحیح و مناسبی دارند، نیازی به دریافت اضافی ویتامین K ندارند؛ زیرا مواد غذایی مصرفی آنها می تواند کمبود این ویتامین را جبران کند. ولی در افرادی که دچار بیماری های روده هستند، چون ممکن است میکروب های روده نتوانند ویتامین K بسازند و یا اینکه ویتامین نام برده به اندازه کافی جذب نشود، لازم است مصرف غذاهای حاوی این ویتامین را افزایش دهند.
در شرایط زیر امکان کمبود این ویتامین وجود دارد :

- زمانی که سوء جذب چربی ها وجود داشته باشد.

- در شرایطی که درمان با آنتی بیوتیک صورت بگیرد ( به دلیل از بین بردن باکتری های روده )

- بیماری کبدی

کودکان زودرس و کودکانی که فقط از شیر مادر تغذیه می کنند، از نظر احتمال خونریزی، بیشتر در معرض خطر هستند، چون شیر مادر به دلیل استریل بودن، میکروب کمتری در روده به وجود می آورد ، بنابراین ویتامین K در بدن ساخته می شود.

زمانی که سوء جذب چربی ها در بدن وجود دارد، شکل مصنوعی ویتامین K که محلول در آب است، مورد استفاده قرار می گیرد.

کمبود ویتامین E :

ویتامین E یک آنتی اکسیدان است. این ویتامین در لایه چربی دیواره سلول و در داخل سلول قرار دارد و از بروز تخریب در دیواره سلول جلوگیری می‌کند. همین عملکرد ویتامین E است که از بروز تخریب داخل عروق و سکته‌های قلبی جلوگیری می‌کند. کمبودهای غذایی بر ذخیره آن در بدن موثر است. کمبود آن در بیماریهای قلبی بیشتر دیده شده است. بررسی اثرات آنتی اکسیدان E در بسیاری از شرایط تخریبی چون پیری ، آلودگی هوا ، استرسهای محیطی ، سرطان ، بیماریهای قلبی ، آب مروارید ، دیابت و عفونت در حال انجام است.
اثرات کمبود ویتامین E در اعصاب ، عروق و اندامهای تولید مثلی مشخص می‌شود. البته 5 تا 10 سال طول می‌کشد تا ذخائر بدنی این ویتامین تمام شود و علائم پایان یافتن ذخیره آن در بدن ، عدم پاسخگویی به محرکهای محیط ، ضعف عضلات ، عدم توانایی در حفظ تعادل و اختلال در بینایی است. البته کمبود در این حد در افرادی که مشکلات هضم و جذب چربی داشته باشند بروز می‌کند. ولی بطور کلی چون ویتامین E در حفاظت از غشای سلول موثر است و در کمبود آن در مراحل اولیه ، جراحتهای سریع پوست مشاهده می‌شود. این ویتامین در سقط جنین در رحم اثر بسزایی دارد که در آزمایشات حیوانی نیز مشخص شده است.


ادامه دارد ...

گردآوری شده توسط سایت علمی دانشجویان ایران

Mercy
2010-Sep-04, 12:32
کمبود سدیم :

هیپوناترمی اختلالی است که در آن نسبت سدیم به آب در بدن به شدت نامتعادل می‌شود و معمولا بیماری دیگری زمینه ساز آن است.

هیپوناترمی با نشانه‌‌های گرفتگی عضلانی، تهوع، استفراغ، خستگی، و سردرد بروز می‌کند. علائم هشداردهنده وخیمتر این اختلال اینها هستند: تشنج، توهم، اغتشاش شعور،از دست دادن هشیاری و اغماء.

هیپوناترمی به طور معمول با ترکیبی از مایعات داخل وریدی برای بازیابی تعادل آب به سدیم درمان می‌شود. همچنین ممکن است دریافت کنترل شده آب و نمک برای درمان لازم باشد و در مواردی کاربرد ماسک اکسیژن و تهویه مکانیکی با دستگاه تنفس مصنوعی ضرورت پیدا کنند.

مسئله مهم درمان کردن علت زمینه ساز کمبود سدیم خون است- که می‌تواند شامل استفراغ شدید، سوختگی، نارسایی احتقانی قلب، نارسایی کبد(سیروز کبدی) یا بیماری کلیه باشد.

کمبود آهن :
هن یک ماده مغذی مورد نیاز برای ادامه حیات واساسی ترین ماده اولیه برای ساختن گلبولهای قرمز خون می باشد که مانند سایر مواد مغذی مورد نیاز بایداز طریق رژیم غذایی روزانه تامین شود. نقش گلبولهای قرمزخون انتقال اکسیژن به سلولهای بدن است .

چنانچه آهن به مقدار کافی در دسترس بدن نباشد، ابتدا از ذخائر آهن موجود در بدن استفاده می شود ودر صورتیکه کمبود آن ادامه یابد ذخائر آهن بدن تخلیه می شود وکم خونی وفقر آهن بروز می کند .
علائم کمبود آهن در بدن عبارتند از :
علائم بروز کم خونی به میزان وشدت تخلیه ذخائر آهن در بدن بستگی دارداین علائم عبارتند از :

ضعف عمومی ، رنگ پریدگی دائمی زبان ومخاط داخل لب و پلک وچشم ، خستگی زودرس ، و بی حوصلگی ، بی خوابی ، بی تفاوتی

سیاهی رفتن چشم ، سردرد ، حالت تهوع ، خواب رفتن وسوزن سوزن شدن دست وپاها و در مراحل پیشرفته تر ، تنگی نفس همراه با طپش قلب ، میل زیاد به خوردن یخ یا خاک ، ناخنهای قاشقی

تورم قوزک پا و ترک خوردن گوشه های لب .

عوارض کمبود :

در دوران کودکی :

اختلال در تکامل و هماهنگی سیستم اعصاب حرکتی

اختلال در تکامل گفتاری

کاهش قدرت یادگیری و افت تحصیلی

تغییرات رفتاری ( بی تفاوتی ، خستگی ، بی حسی و بی حوصلگی)

کاهش مقاومت بدن در برابر عفونتها

در دوران نوجوانی

کاهش قدرت یادگیری و افت تحصیلی

توقف یا کندی رشد جسمی

تغییرات روانی رفتاری (بی تفاوتی ، بی حوصلگی و پرخاشگری )

در زنان باردار

ضعف وخستگی

افزایش خطر تولد نوزاد کم وزن ونارس

افزایش خطر سقط جنین

افزایش خطر مرگ ومیر مادر به هنگام زایمان

در بزرگسالان

کاهش توانایی انجام کارو خستگی زود رس

کاهش قدرت یادگیری و تمرکز حواس

ویتامین B :

بر اساس نوشته های چینی متعلق به ویتامینهای گروه «ب» در منابع غذایی به صورتی مرتبط با هم وجود دارند و از نظر تأثیرات فیزیولوژیک در بدن به خصوص در رابطه با سوخت و ساز و متابولیسم بدن نیز این وابستگی و ارتباط چشمگیر است. بنابراین تقریبا هیچ وقت نمی توان گفت که بدن با کمبود تنها یک نوع از این گروه ویتامین مواجه است. به عبارت دیگر کمبود یکی از ویتامینهای گروه «ب» می تواند در اعمال سایر ویتامینهای این گروه اشکال ایجاد کند. بنابراین بهم پیوستگی این گروه از ویتامینها قابل توجه است. کمبود یکی از ویتامینهای «ب» باعث نارسایی در اعمال فیزیولوژیک و متابولیکی سایر اعضای گروه خواهد شد. البته در شرایطی ممکن است کمبود یکی از انواع ویتامینهای «ب» شدیدتر باشد و علایم بالینی ناشی از این کمبود بیشتر جلب توجه کند اما نباید تصور کرد که فقط با تجویز آن ویتامین خاص مشکل حل می شود و ناراحتی به طور کامل مرتفع می شود و معمولاً توصیه می شود که درمان کامل شامل تجویز مجموعه ویتامینهای

گروه «ب» می باشد.

بیماری بری بری (Beri beri) تب زیاد، مصرف زیاد مواد قندی و هیدروکربونها الکلسیم و پرکاری شدید تیروئید و تیروتوکسیکوز ممکن است نیاز بدن به ویتامین B1را افزایش دهند و به بیان دیگر باعث کمبود ویتامین B1 در بدن می شوند. کمبود ویتامین B1، باعث بروز علایم و شکایاتی می شود. این علایم گاهی مبهم هستند. کمبود B1سبب بی اشتهایی، حالت کم حسی و پارستزی شبیه حالتی مثل راه رفتن مورچه روی پوست و احساس گز گز و به قول بیماران سوزن سوزن شدن بدن، کرامپها و انقباضات عضلانی، درد و ناراحتی در عضلات ساق پا که بیشتر به صورت کرامپ است، اتفاق می افتد. کمبود ویتامین B1منجر به عکس العمل شدید رفلکس زانو و قوزک پا می شوند و بعد از گذشت زمان به مرور به کاهش عکس العمل رفلکس زانو و آشیل می شود. کمبود ویتامین B1 با تظاهرات شدید و گاه دیررس بیماری بری بری (Beri beri) همراه می شود. این علایم شامل بی اشتهایی، پلی نوریت (التهاب چندین عصب)، ترشحات مایع در فضاهای بالقوه و جنبی در اطراف ریه ها، قلب و شکم، ادم یا خیز و ورم در زیر پوست به دلیل نشت مایع و تجمع آن در زیر جلد، فلج عضلانی به خصوص در اندامها می باشد. به دلیل تجمع مایع در اطراف قلب علایم نارسایی قلب به مرور ایجاد می شود و این عوارض شامل تاکیکاردی یا افزایش ضربان قلب، تنگی نفس، ادم (ورم)، بالا رفتن فشار خون وریدی، نارسایی در گردش خون می باشد. وجود این علایم دلیل بر کمبود تدریجی و زیاد ویتامین B1 است. ویتامین B1 را تیامین هم می نامند.


بر اساس نوشته های چینی متعلق به ویتامینهای گروه «ب» در منابع غذایی به صورتی مرتبط با هم وجود دارند و از نظر تأثیرات فیزیولوژیک در بدن به خصوص در رابطه با سوخت و ساز و متابولیسم بدن نیز این وابستگی و ارتباط چشمگیر است. بنابراین تقریبا هیچ وقت نمی توان گفت که بدن با کمبود تنها یک نوع از این گروه ویتامین مواجه است. به عبارت دیگر کمبود یکی از ویتامینهای گروه «ب» می تواند در اعمال سایر ویتامینهای این گروه اشکال ایجاد کند. بنابراین بهم پیوستگی این گروه از ویتامینها قابل توجه است. کمبود یکی از ویتامینهای «ب» باعث نارسایی در اعمال فیزیولوژیک و متابولیکی سایر اعضای گروه خواهد شد. البته در شرایطی ممکن است کمبود یکی از انواع ویتامینهای «ب» شدیدتر باشد و علایم بالینی ناشی از این کمبود بیشتر جلب توجه کند اما نباید تصور کرد که فقط با تجویز آن ویتامین خاص مشکل حل می شود و ناراحتی به طور کامل مرتفع می شود و معمولاً توصیه می شود که درمان کامل شامل تجویز مجموعه ویتامینهای

گروه «ب» می باشد.

بیماری بری بری (Beri beri) تب زیاد، مصرف زیاد مواد قندی و هیدروکربونها الکلسیم و پرکاری شدید تیروئید و تیروتوکسیکوز ممکن است نیاز بدن به ویتامین B1را افزایش دهند و به بیان دیگر باعث کمبود ویتامین B1 در بدن می شوند. کمبود ویتامین B1، باعث بروز علایم و شکایاتی می شود. این علایم گاهی مبهم هستند. کمبود B1سبب بی اشتهایی، حالت کم حسی و پارستزی شبیه حالتی مثل راه رفتن مورچه روی پوست و احساس گز گز و به قول بیماران سوزن سوزن شدن بدن، کرامپها و انقباضات عضلانی، درد و ناراحتی در عضلات ساق پا که بیشتر به صورت کرامپ است، اتفاق می افتد. کمبود ویتامین B1منجر به عکس العمل شدید رفلکس زانو و قوزک پا می شوند و بعد از گذشت زمان به مرور به کاهش عکس العمل رفلکس زانو و آشیل می شود. کمبود ویتامین B1 با تظاهرات شدید و گاه دیررس بیماری بری بری (Beri beri) همراه می شود. این علایم شامل بی اشتهایی، پلی نوریت (التهاب چندین عصب)، ترشحات مایع در فضاهای بالقوه و جنبی در اطراف ریه ها، قلب و شکم، ادم یا خیز و ورم در زیر پوست به دلیل نشت مایع و تجمع آن در زیر جلد، فلج عضلانی به خصوص در اندامها می باشد. به دلیل تجمع مایع در اطراف قلب علایم نارسایی قلب به مرور ایجاد می شود و این عوارض شامل تاکیکاردی یا افزایش ضربان قلب، تنگی نفس، ادم (ورم)، بالا رفتن فشار خون وریدی، نارسایی در گردش خون می باشد. وجود این علایم دلیل بر کمبود تدریجی و زیاد ویتامین B1 است. ویتامین B1 را تیامین هم می نامند.


منابع غذایی تیامین (B1)چیست؟

منابع طبیعی و غذایی ویتامین B1 شامل جگر، گوشت، قلوه و دانه های کامل غلات است و پختن این مواد با آب یا بخار مقدار ویتامین را کاهش می دهد. ولی کمبود B1 یا هیپوویتامینوز B1 ناشی از کاهش ورود آن به بدن است که غالبا به دلیل عدم استفاده از منابع طبیعی آن به علت نوع ذائقه و سلیقه غذایی و یا به دلیل دستکاری مواد غذایی یا پختن زیاد آن می باشد.


درمان بری بری؟ کمبود

ویتامینB1؟

به دلیل عوارض و آثار نامطلوب و خطرناک کمبود ویتامین B1 برای پیشگیری از بروز علایم شدید بیماری اقدام درمانی ضروری است. استفاده از کلریدرات تیامین و ویتامین B1 به میزان 50 ـ 20 میلی گرم روزانه از طریق خوراکی یا عضلانی است. در مواقع ضروری از نوع تزریقی در دوزهای منقسم و به مدت 2 هفته استفاده می شود و سپس این مقدار را به روزی 10 میلی گرم خوراکی ادامه می دهند. در صورت کمبود ویتامین B1، عکس العمل بیمار و کاهش علایم پس از 48 ـ 24 ساعت بهترین معیار تشخیص می باشد.


آثار و عوارض کمبود ویتامینB2

«ریبوفلاوین»

علاوه بر عللی که باعث کمبود ویتامین B1می شوند، مصرف کم لبنیات و شیر نیز از علل مهم کمبود B2 می باشد. زنانی که از قرصهای ضد بارداری استفاده می کنند ممکن است که به کمبود ویتامین B2 یا ریبوفلاوین مبتلا شوند. علایم و تظاهرات اولیه در اثر کمبود ویتامین B2 شامل رنگ پریدگی دهان، ترکهای سطحی در گوشه لبها، ورم ملتحمه و ترس از نور «فتوفوبیا»، کاهش نیروی جسمی، ناراحتی عمومی، ضعف بدن و لاغری می باشد. علایم دیگر به صورت دیررس تظاهر پیدا می کنند. این علایم مشتمل بر شکاف گوشه دهان، ترک خوردن دهانه سوراخهای بینی، زبان جگری رنگ براق، ادم یا ورم متوسط در اندامها، کم خونی، دیسفاژی یا سختی بلع، قرنیه پرعروق توأم با قرمزی اطرافش می باشد. همچنین التهاب پوست یا درماتیت سبورئیک هم ناشی از کمبود ویتامین B2 وجود دارد.


ویتامینهای گروه B و

بیماری پلاگر

درمان کمبود ویتامین B2بستگی به شدت علایم دارد ولی به هر صورت برای محو علایم بیماری به خصوص زخم و شقاقهای متعدد گوشه لب و بینی لازم است

از ریبوفلاوین به مقدار روزانه 50 ـ 40 میلی گرم نوع تزریقی یا خوراکی استفاده شود. در صورتی که تشخیص صحیح باشد به طور معجزه آسایی علایم برطرف می شوند. همچنین می توان از قرصهای خشک مخمر جو به مقدار 30 گرم سه بار در روز استفاده کرد.


نیاسین و بیماری پلاگر

نیاسین هم مثل سایر ویتامینهای گروه B در جگر، مخمر، گوشت، غلات کامل و بادام زمینی به مقدار قابل توجهی موجود است. علاوه بر این نیاسین یا اسید نیکوتینیک از ترتیتوفان موجود در بدن هم ساخته می شود. عواملی که باعث کمبود نیاسین و نیاسینامید می شود مثل سایر ویتامینهای گروه B است و عمدتا در اثر فقر غذایی ایجاد می شود که منجر به بیماری پلاگر می شود. همچنین کمبود تریپتوفان در بدن و مواد غذایی هم در ایجاد این بیماری نقش دارد. علایم اولیه و خفیف بیماری پلاگر به صورت یک سری علایم مبهم اما متعدد مانند قرمزی و زبری یا خشونت پوست، برجستگی و هیپرترونی پاپی های و قرمزی زبان می باشد. در مراحل و موارد شدید پلاگر علایمی چون اسهال، اتساع شکم، قرمزی مخملی رنگ زبان همراه به تحلیل رفتن آترونی پاپی های زبان، استوماتیت، افسردگی، فراموشی و سختی عضلانی ایجاد می شود. در پلاگر شدید و پیشرفته سطح پوست خشن و ناهموار می شود. به خصوص در مناطقی که در معرض نور خورشید قرار دارند. در مناطقی که عمدتا از ذرت استفاده می کنند، نیاسین به صورت اتصال یافته است و قابل جذب نیست و به همین دلیل سندرم غیر منتظره کمبود نیاسین در مردم بومی ایجاد می شود. تجویز طولانی مدت داروهایی مثل ایزونیازید و 6 مرکاپتوپورین نیز منجر به کمبود نیاسین می شوند. واژه پلاگر به طور تحت اللفظی به معنی «پوست خشن» است. درمان پلاگر و کمبود نیاسین با تجویز سیکوتیناسید یا نیاسینامید به مقدار 500 ـ 50 میلی گرم در روز از راه دهان و یا تزریقی است. نیاسین یا اسیدنیکوتینیک به دلیل خاصیت عروقی و سقوط شدید فشار خون کمتر مصرف می شود.

کمبود B6 یا پیریدوکسین

کمبود اولیه این ویتامین که با علایم بالینی واضح همراه باشد در انسان به ندرت دیده می شود. ویتامین B6 تقریبا در تمام غذاها موجود است ولی ممکن است در جریان آماده سازی غذا، این ویتامین تخریب شود و فرد دچار کمبود پیریدوکسین شود. مثلاً در سالهای گذشته شیرخوارانی که با ترکیبات شیر خشک ناقص تغذیه می شدند دچار کمبود ویتامین B6 می شدند. داروهایی نظیر ایزونیازید، استروژنها و پنی سیلامین باعث کمبود ویتامین B6 می شوند. بنابراین در صورت مصرف این داروها بایستی از ویتامین B6 هم استفاده شود.