تعریف:
فصد، باز کردن منفذی کوچک در دیواره رگ بوسیله نیشتر است که باعث خروج اخلاط فاسد بدن با خروج خون می شود.
فضیلت فصد:
فضیلت فصد آن است که هر گاه همه اخلاط(سودا، صفرا، بلغم و دم) به یکبار زیادت گردد، به فصد از هر خلطی چیزی کمتر شود از بهر آنکه مرکب همه اخلاط بدن خون است.
بدین سبب هر گاه فصد کرده شود همه اخلاط از تن کمتر شود. بدیم سبب است که فصد، اسفراغی(=پاکسازی)کلی است و اندر آن حال که همه اخلاط به یکبار از تن زیادت گردد هیچ استفراغی بهتر از فصد نیست.
(منبع:کتاب ذخیره خوارزمشاهی- باب نخستین، جزو چهارم از گفتار نخستین-تالیف حکیم سید اسماعیل جرجانی- قرن پنجم هجری قمری)
توصیه های بعد از انجام فصد:
1) تا 24 ساعت بعد از فصد، با دستی که روی آن فصد انجام شده کار سنگین انجام ندهید و پانسمان روی محل فصد را برندارید.محل فصد را آب نزنید و وضویتان را جبیره بگیرید.
2)بعد از فصد به صورت درازکش استراحت کنید، ولی توجه کنید که حداکثر 4 تا 5 ساعت خوابتان نبرد چون باعث کسالت و ضعف می شود.
3)روزی که فصد انجام می شود و فردای آن روز، غذا کمتر بخورید و غذاهای سبک و لطیف(زرده تخم مرغ عسلی، نان گندم خوب، سیب، انار شیرین، سکنجبین عسلی)میل کنید و از مصرف غذاهایی که غذائیت آنها زیاد است (مثل انواع کباب و قلیه)خودداری کنید.بعد از این مدت توصیه می شود از کبابها از جمله کباب با گوشت و دل گوسفند استفاده کنید.
4)تا 24 ساعت بعد از فصد، از مصرف ترشیجات و غذاهای با طبع سرد خودداری کنید.
5) تا 24 ساعت بعد از فصد از ورزش سنگین و مقاربت خوداری نمایید.
6)نیاز به فصد و تعیین نوع رگی که باید از آن خونگیری شود باید توسط طبیب تشخیص داده شود. هرگز خودسرانه اقدام به فصد نکرده و در انجام آن اصرار نورزید.
خطرات فصد:
كم خون شدن
حركت لخته های عفونی به داخل رگها
كبودی و زخم موضع فصد
آسیب عصبهای نزدیك رگ مورد نظر
عفونت استخوانی
افت كلسیم
افزایش پتاسیم
فصد در احادیث:
طبّ الأئمّة عن محمّد بن مُسكان الحلبيّ :
قال أبو عَبدِ اللّه عليهالسلام لِرَجُلٍ مِن أولِيائِهِ وقَد سَأَلَهُ الرَّجُلُ ، فَقالَ : يَابنَ رَسولِ اللّهِ ، إنَّ لي بِنتاً وأنَا أرِقُّ لَها واُشفِقُ عَلَيها ، وإنَّها تَفزَعُ كَثيراً لَيلاً ونَهاراً ، فَإِن رَأَيتَ أن تَدعُوَ اللّهَ لَها بِالعافِيَةِ .
قالَ : فَدَعا لَها ، ثُمَّ قالَ : مُرها بِالفَصدِ ؛ فَإِنَّها تَنتَفِعُ بِذلِكَ .
طبّ الأئمّة عليهمالسلام
- به نقل از محمّد بن مسكان حلبى: امام صادق عليهالسلام ، در پاسخ يكى از دوستدارانش كه گفته بود: اى پسر پيامبر خدا! من دخترى دارم و پيوسته ، نگران و بيدارْ خواب اويم و او ، شب و روز ، در بسيارى از اوقات ، آشفتهخاطر است. اگر مصلحت مىدانى، براى او از خداوند، عافيت مسئلت فرما، براى آن دختر، دعا كرد و سپس فرمود: «به او بگو رگزنى كند؛ چرا كه از اين كار، سود خواهد برد»
طبّ الأئمّة لابني بسطام ، صفحه 108 ، بحار الأنوار ، جلد 76 ، صفحه 190 ، حديث 19 دانش نامه احاديث پزشكي : 1 / 276
------------------------------------------------------
مكارم الأخلاق عن محسن الوشّا : شَكَوتُ إلى أبي عَبدِ اللّهِ عليهالسلام وَجَعَ الكَبِدِ ، فَدَعا بِالفاصِدِ فَفَصَدَني مِن قَدَمي ، وقالَ : اِشرَبُوا الكاشِمَ لِوَجَعِ الخاصِرَةِ .
مكارم الأخلاق
- به نقل از محسن وشّاء: نزد امام صادق عليهالسلام از دردِ كبد، اظهار ناراحتى كردم. امام عليهالسلام، رگزنى را خواست و او پاى مرا رگ زد. همچنين فرمود: «براى درد پهلو ، آبِ زيره كوهى بنوشيد» .
مكارم الأخلاق ، جلد 1 ، صفحه 175 ، حديث 525 ، بحار الأنوار ، جلد 62 ، صفحه 127 ، حديث 89 دانش نامه احاديث پزشكي : 1 / 448
------------------------------------------------------
مكارم الأخلاق : شَكا بَعضُهُم إلى أبِي الحَسَنِ عليهالسلام كَثرَةَ ما يُصيبُهُ مِنَ الجَرَبِ ، فَقالَ : إنَّ الجَرَبَ مِن بُخارِ الكَبِدِ ؛ فَاذهَب وَافتَصِد مِن قَدَمِكَ اليُمنى ، وَالزَم أخذَ دِرهَمَينِ مِن دُهنِ اللَّوزِ الحُلوِ عَلى ماءِ الكَشكِ ، وَاتَّقِ الحيتانَ وَالخَلَّ .
فَفَعَلَ فَبَرِئَ بِإِذنِ اللّهِ تَعالى .
مكارم الأخلاق : كسى نزد امام كاظم عليهالسلام ، از فراوانى گَرىاى كه بدان مبتلا بود ، اظهار ناراحتى كرد . فرمود : «گَرى ، از بخارِ جگر است . برو و پاى راست خود را رگ بزن و بر استفاده كردن از دو درهم روغن بادام شيرين ، همراه با آب كشك جو ، ملازمت كن و از [خوردن] ماهى و سركه نيز حذر كن» .
آن مرد ، اين كار را انجام داد و به اذن خداوند عز و جل ، بهبود يافت .
مكارم الأخلاق ، جلد 1 ، صفحه 176 ، حديث 527 ، بحار الأنوار ، جلد 62 ، صفحه 128 ، حديث 90 دانش نامه احاديث پزشكي : 1 / 516
------------------------------------------------------
الإمام الرضا عليهالسلام :
مَن أرادَ ألاّ تُحرِقَهُ السَّوداءُ ، فَعَلَيهِ بِالقَيءِ ، وفَصدِ العُروقِ ، وَالإِطلاءِ بِالنّورَةِ .
امام رضا عليهالسلام : هر كس مىخواهد سودا او را نسوزاند ، بر او باد قى كردن ، رگ زدن و نوره كشيدن .
طبّ الإمام الرضا عليهالسلام ، صفحه 42 ، بحار الأنوار ، جلد 62 ، صفحه 325 وفيه «ومداومة النورة» ، دانش نامه احاديث پزشكي : 1 / 464 سودا ، يكى از اخلاط چهارگانه است كه به عقيده قدما جسم انسان بر پايه آنها استوار شده و صلاح و فساد بدن نيز به آنها بستگى داشت.در بحار الأنوار ، عبارت چنين آمده است : «هر كس مىخواهد سودا را بسوزاند . . . و مدوامت بر نوره كشيدن كند» .
فصد (خون گیری از سیاهرگ)
پاسخ با نقل قول
پاسخ: فصد (خون گیری از سیاهرگ )
این مطلب را به اشتراک بگذارید