سایت علمی دانشجویان ایران
مقالات ISI ترجمه

صفحه 1 از 2 12 آخرینآخرین
در حال نمایش 1 تا 10 از مجموع 11
نمودار محبوبترین‌‌ها2پسندیده شده

تاپیک: بادگیرها

  1. Top | #1

    • کاربر فعال
    • تاریخ عضویت
      04-Oct-2006
    • رشته تحصیلی
      معماری
    • محل سکونت
      یزد
    • پست‌ها
      294
    • سپاس
      538
    • 626 تشکر در 280 پست
    • قدرت امتیاز دهی
      8
    • امتیاز
      16

    پیام بادگیرها

    لام این سه تا عکس مربوط به یزد هستند
















    بادها و بادگیرها اگر سال ها پیش به بندرعباس سفر می کردید، با تصویری از دریا، سواحل شنی، خانه هایی با بادگیرهایی از سنگ و ساروج روبرو می شدید که مردم این سرزمین را خنک نگه می داشتند. اما امروز آن تصویر جای خود را به مراکز خرید مدرن و آپارتمانهایی با پنجره های جیوه ای و کولر های گازی داده است.
    آنچه از بادگیرهای بندرعباس باقی مانده، تنها ۴۱ عدد ماکت در اتاق آقای مسعود درگاهی است، هنرمند ۴۳ ساله اهل بندرعباس که خاطره هوای خنک بادگیرها در روزهای کودکی اش، او را به بازسازی این پدیده که بتدریج از چهره شهرهای ایران حذف می شود، جلب کرده است. او برای تحقیق و ثبت این بادگیرها به بندر لافت، بندر لنگه، پل و ... سفر کرده و با ساختن ماکتهایی از روی دریافتهای خود سعی در زنده نگه داشتن آنها داشته است.
    بادگیرها اتاقهای مستطیل شکلی به پهنای ۳ تا ۵/۳ متر با دریچه هایی بسیار برای جریان و تهویه هوا بوده اند که از سنگ و ساروج و بعدها از آجر ساخته می شده اند. چوبهایی به نام چندل (که ریشه هندی دارند)، مقاوم در برابر رطوبت، بصورت افقی این بناها را در برگرفته اند، که به عنوان پله برای تعویض سالیانه کاهگلهای بام، استفاده می شدند. بسیاری از این بادگیرها را با نقوش اسلیمی، گچبری کرده اند که از نظر آقای درگاهی ظرافت و زیبایی این نقش و نگارها که ریشه مذهبی دارند با توانایی مالی خانواده ها، ارتباط مستقیم داشته است.
    انگیزه ساخت این ماکتها را از مسعود درگاهی جویا شدم :
    فکر می کردم فراموش شده اند و شاهد تخریب روز افزون آنها در این دوران بوده ام. ساختمانهایی که امروزه به جای بادگیرها ساخته می شوند، ریشه در این سرزمین ندارند، با آب و هوای این منطقه سازگار نیستند و رابطه انسان را با طبیعت قطع کرده و او را روحا بیمار می کنند.
    در گذشته مردم شناخت بهتری از بادهای فصلی داشتند و با بنای ساختمانهای پیچیده این بادگیرها، تنها با استفاده از طبیعت بادهای فصلی، محیطی مطبوع برای زندگی به وجود می آوردند. این انگیزه ای شد که تحقیق کنم. وقتی شروع به کار کردم هدفم ساخت این تعداد ماکت نبود ولی خب غرق کار بودم و به آدرس هر بادگیری که پیدا می کردم، می رفتم و عکس می گرفتم. دوستان و آشنایان من هم هر بادگیری می دیدند، مرا با خبر می کردند. این بود که به اینجا رسید و ۴۱ بادگیر ساختم.با ساخت این ماکتها سعی در زنده نگه داشتن خاطره ها و حفظ بخشی از تاریخچه این سرزمین داشته ام.

  2. 2 کاربر از ssy86 برای پست مفید تشکر نموده اند:


  3. Top | #2

    • کاربر فعال
    • تاریخ عضویت
      04-Oct-2006
    • رشته تحصیلی
      معماری
    • محل سکونت
      یزد
    • پست‌ها
      294
    • سپاس
      538
    • 626 تشکر در 280 پست
    • قدرت امتیاز دهی
      8
    • امتیاز
      16

    پیش فرض پاسخ: بادگیرها

    زیبائی‌های ایران: بادگیرهای یزد



    بادگیرهای یزد را که حتما می‌شناسید. نه، شاید هم نمی‌شناسید! یزد شهری است که در وسط کویر واقع شده است. معماری قدیمی شهر یزد واقعا زیباست. خانه‌های قدیمی در این منطقه گرم و خشک، بدون استفاده از هیچ منبع انرژی دیگری، فقط توسط برج‌های بادگیر و جریان باد خنک می‌شود. یک زوج آرشیتکت ایرانی-فرانسوی، شیوا طلوعی و اروه ریشارد Hervé Richard با بورس ویژه آرشیتکت‌های ممتاز سفری به شهر یزد کرده و تحقیقاتی درباره بادگیرهای معروف این شهر انجام داده‌اند. ظاهرا نمایشگاه‌هائی از تحقیقات‌شان قبلا برگزار شده، ولی از آنچه روز وبسایت مشخص است نمایشگاه دیگری از ۲۰ سپتامبر (۲۹ شهریور) تا ۲۹ اکتبر ۲۰۰۶ (۷ آبان ۱۳۸۵) در پاریس برقرار خواهد بود. اگر دوست دارید به سایت نمایشگاه «یزد، برج‌های بادگیر» نگاهی بکنید (البته سایت به زبان فرانسوی است). دیدن وبسایت شهر یزد هم خالی از لطف نیست.

    در روزنامه «روز» درباره شیوا و اروه مقاله‌ای نوشته‌شده با عنوان «یزد: مروارید کویر» (در واقع ترجمه مقاله‌ای از سایبرآرشیو‍ به زبان فرانسوی است). اگر به سایت سایبرآرشیو رفتید، مجموعه قشنگی از عکسهای برج‌های بادگیر دارد که دیدنی است. ترجمه مقاله که در روز چاپ شده است را اینجا کپی می‌کنم:

    دفعه دیگر برایتان درباره یكی دیگر از زیبائی‌های ایران، «غار علیصدر» طولانی‌ترین غار آبی جهان، می‌نویسم.

    یزد: مروارید کویر
    ۲ بهمن ۱۳۸۴
    روزنامه اینترنتی روز

    اروه ریشارد Hervé Richard و شیوا طلوعی (۳۳ و ۳۴ ساله)، زوج آرشیتکتی هستند که از رابطه طبیعت و معماری موجود در ایران به حیرت آمده اند. این دو آرشیتکت جوان و سخت کوش ساکن پاریس، با بورس ویژه آرشیتکت های ممتاز، سفری به شهر یزد، مروارید کویر، انجام داده اند. در طی این سفر توانسته اند از نزدیک، درخصوص برج های بادگیر آن تحقیقاتی به عمل آورند.

    خانه های سنتی این منطقه گرم و خشک، بدون استفاده از هیچ منبع انرژی دیگری، تنها توسط این برج ها و با جریان باد خنک می شوند. در حال حاضر، نتیجه تحقیقات آنها [به سایت www.richard-tolouie.com مراجعه کنید] در نمایشگاه معماری آلتر [تا ۲۶ مارس ۲۰۰۶ در بروکسل] و از ماه ژوئن در نمایشگاه الکترا در پاریس به معرض نمایش گذاشته خواهد شد.


    شهر یزد که مشخص ترین وجهه آن معماری خاص کویری آن است، در ارتفاعات مرکزی ایران قرار داشته و به طور کامل به وسیله کویر محصور شده است. در نزدیکی آن نیز، کوهستانی به ارتفاع ۴۰۰۰ متر به چشم می خورد. این منطقه دارای آب و هوایی بسیار متغیر است: گرمای طاقت فرسای تابستان و سرمای باورنکردنی در زمستان. در این شهر عملاً باران نمی بارد و جریان های بادی که ازسوی کویر می وزند، همواره سوغات کویر [شن] را با خود به همراه دارند.

    ساکنین آن در دوران های مختلف و با توانایی های نسبی خاص آن دوره، همواره مجبور بوده اند تا خود را با این محیط سازش ناپذیر و نامساعد وفق دهند. آنها توانسته اند این منطقه غیرقابل سکونت را با کانال کشی آب از سمت کوهستان به مکانی قابل سکونت تبدیل کنند: به زمین های آن شکل داده و با انجام تمهیداتی خاص، خاک آن را حاصلخیز کرده اند. بهترین مثال از این گونه سازگاری و انطباق با محیط، برج های بادگیر آن است که در سطح شهر به شیوه خاص این منطقه پراکنده شده اند، به طوری که جریان باد را از روی بام گرفته و از آن برای خنک نمودن فضای ساختمان و مخزن های آب استفاده می کنند. گاهی نیز مترادفی برای این بناهای به واقع خارق العاده شنیده می شود: "بجیر"، کلمه ای پارسی به معنای "بادگیر".

    این بادگیرهای مستطیل شکل به اندازه ۳ در ۵ متر، معمولاً به شکل دودکش بوده که از سطح پشت بام منازل بالاتر هستند. قسمت فوقانی این برج ها [معمولاً ارتفاع این برج ها ۱۵ متر است] از شکاف هایی عمودی تشکیل شده تا جریان های سریع تر باد را که بدون شن نیز هستند، به داخل ساختمان منتقل کند. قسمت تحتانی آنها به اتاق خنکی ختم می شود که در اغلب موارد به صورت هشتی بوده و کاملاً در سایه قرار دارد. داخل برج نیز کانال هایی وجود دارند که جریانات بالارونده و پایین رونده را از یکدیگر تفکیک می کنند. این برج های بادگیر با تخلیه هوای گرم و جایگزینی آن با هوای خنک حیاط یا زیرزمین کمک می کنند تا در تابستان فضایی مطبوع و دلپذیردر منازل به وجود آید.

    برج های بادگیر به مانند دیگر بناهای قدیمی شهر از خشت های خشک شده در آفتاب ساخته شده اند که این فن را اَدوب [Adobe] می نامند. میله هایی که از کناره های این برج ها بیرون آمده، حکم داربست را داشته که گاهی برای بازسازی بعضی قسمت های برج از آنها استفاده می شود. این بادگیرها تنها یکی از امکانات قدیمی موجود در خانه های سنتی است و اکثر ساختمان های مرکز قدیمی شهر به این شکل هستند. اتاق های تابستانه و زمستانه، که نام "خانه های چهار فصل" از همین ترکیب اتاق ها مشتق شده است نیز، پیرامون یک حیاط و باغچه داخلی روبروی هم قرار گرفته اند.

    حیاط هر منزل که سطح آن از سطح خیابان چند پله پایین تر است، در وسط خود حوضی دارد و گاهی مشاهده می شود که تختی تا نیمه روی این حوض به منظور استراحت شبانه نصب می کنند. اتاق های اصلی که نسبت به باغچه و حیاط بالاتر هستند، کمک می کنند تا اتاق های اندرونی نورگیرتر شده و تهویه هوا در آنها به خوبی انجام پذیرد. مهم ترین اتاق تابستانی که در جنوب خانه قرار دارد [رو به شمال]، درواقع هشتی وسیعی است که رو به حیاط بوده و معماری آن به گونه ای طراحی شده که به طور دائم سایه دار است. در طرف دیگر حیاط، اتاق های زمستانی را می توان دید که با شیشه های چند رنگ رو به جنوب قرار گرفته اند و در کل روز آفتاب در آنها می تابد.

    در شهر یزد، باران عملاً وجود ندارد و آب شهر به وسیله کانال کشی از دامنه های کوهستان های اطراف تأمین می شود. این کانال که چندین کیلومتر طول دارد، با شیب بسیار کمی تا شهر ادامه پیدا کرده است. سپس آب در مخازن هر محله از شهر انبار شده [آب انبار] که با پلکان طویل و نورگیری امکان دسترسی به آن وجود دارد. این آب انبارهای عمیق که با گنبد پوشیده می شوند، شکل استوانه ای داشته و به وسیله بادگیرها که معمولاً تعدادشان ۴ است، تهویه می شوند. آب ذخیره شده در این آب انبارها حقیقتاً خنک و گواراست.

    ساختار تمامی این نمونه های تحسین برانگیز معماری [بادگیرها، آب انبارها و ...] تنها برای استفاده از انرژی باد تعریف شده و یکی از شگفتی های معماری بومی در مناطق گرم و خشک خاورمیانه به حساب می آید. این سبک معماری از مصر گرفته تا پاکستان، براساس آب و هوای هر منطقه، شکل خاص خود را گرفته است [بجیر در ایران و عراق، مالکوف در مصر، برجیل در امارات متحده عربی و مَنق در پاکستان].

    پیشرفت روز افزون هواکش های مدرن امروزی باعث شد تا این هنر سنتی و قابل توجه در خلال قرن بیستم کهنه شود، ولی اکنون که آلودگی های انرژی های فسیلی بسیار رایج شده، دوباره می بینیم که برج های بادگیر و بخصوص بادگیرهای تمام عیار شهر یزد توجه آرشیتکت های نوگرا و خلاق را جلب کرده است.

    شاید در آینده ای نه چندان دور، شاهد عمارت هایی باشیم که به سبک و شکلی متفاوت بنابر نیاز امروزی، از این بادگیرها استفاده کنند، همان گونه که اکنون نیز با استفاده از این انرژی فناناپذیر در نیروگاه های جدید بادی، این مسأله به خوبی قابل مشاهده است.

  4. 2 کاربر از ssy86 برای پست مفید تشکر نموده اند:


  5. Top | #3

    • كاربر حرفه اي
    • تاریخ عضویت
      23-Dec-2006
    • رشته تحصیلی
      معماری
    • مقطع تحصیلی
      لیسانس
    • محل سکونت
      اصفهان
    • پست‌ها
      2,246
    • سپاس
      2,931
    • 5,592 تشکر در 1,621 پست
    • قدرت امتیاز دهی
      13
    • امتیاز
      65

    پیش فرض پاسخ: بادگیرها



    منبع: باشگاه مهندسان ایرانی

    حركت هوا را به دليل اختلاف فشار جو باد گويند. باد روي زمين عامل مهمي در تبادل دما، رطوبت وانتقال ذرات معلق است. اين امر در ايجاد شرايط آسايش انسان يا اخلال در آن نقش مهمي دارد.
    جا به جايي هوا در بالا بردن سطح كارآيي ذهني و فيزيكي افراد و كاهش ميزان ابتلا به بيماري‌ها بسيار موثر است. همچنين مي‌تواند عاملي در كاهش مصرف سوخت‌هاي فسيلي باشد. اهميتباد در طرح و ساخت محيط مسكوني از ديرباز مورد توجه بوده است. ارسطو چهار قرن قبل از ميلاد و ويترويرس معمار روسي يك قرن قبل از ميلاد از روش استفاده باد در معماري و شهرسازي صحبتمي‌كنند.
    ميراث گذشته در كشور ما در طي قرون متمادي تمام ساختمان‌ها با توجه به اقليم و شرايط محيطي ساخته مي‌شده است. آفتاب، باد، رطوبت، سرما و گرما و به طور كلي شرايط آب و هوايي و جغرافيايي،تاثير مستقيمي در معماري سنتي ايران در مناطق مختلف داشته است.بارزترين روش تهويه طبيعي ساختمان بادگير است. باديگرهايي با اشكال مختلف در بسياري ازشهرهاي مركزي و جنوبي ايران بر حسب سرعت و جهت باد مطلوب طراحي و اجرا شده‌اند. از نام‌هاي باستاني و گوناگون آن مانند واتفر، بادهنج، باتخان، خيشود، خيش‌خان، خيشور، ماسوره و هواكپ‌ برمي‌آيد كه پديده‌اي بس كهن است.باد پس از برخورد با سطوح فوقاني به دالان‌هايي هدايت مي‌شود كه با سطح آب داخل حوض‌خانهبرخورد كرده (مثل بادگير باغ دولت آباد يزد) و فضاي داخلي اتاق را خنك مي‌كند و در مناطق مرطوبباد فقط از كانال‌هاي خشك عبور مي‌كند (مثل بادگيرهاي بنادر جنوبي) و فضاي اتاق را تهويه مي‌كند.
    انواع بادگيربادگيرها از لحاظ شكل بيروني چند دسته هستند. ساده‌ترين نوع بادگير يك جناحي است و بسيار كوچك و محقر بر فراز محفظه‌اي، مانند سوراخ بخاري در پشت بام ساخته مي‌شود در اين روش براي پرهيز از گزند گردبادها و طوفان‌هاي سنگين، بادگير را فقط در جهت بادهاي خنك و نسيم‌هايمطبوع مي‌سازند و جبهه‌هاي ديگر آن را مي‌بندند. در برخي موارد بادگيرهاي يك طرفه را پشت بهبادهاي شديد و آزاردهنده مي‌سازند و در واقع اين بادگير عملكرد تهويه و تخليه هوا را انجام مي‌دهد.
    ابعاد آن نسبت به ساير انواع كوچك‌تر و شكل آن اوليه‌تر است. اين مسير مورب (كه در بالاي بامديده مي‌شود) پس از اتصال به كانال عمودي داخل ديوار و پنجره خروجي داخل ساختمان مانند بخاري در يك ضلع اتاق قرار مي‌گيرد و تهويه را انجام مي‌دهد. اين نمونه بيشتر در منطقه سيستان و قسمتي از شهرستان بم ديده مي‌شود.
    نوع دوم، نوع دو طرفه كه داراي دو وجه روبه‌روي يكديگر و با پنجره‌هاي بلند و باريك بدون حفاظساخته مي‌شود و در قسمت داخلي ساختمان به شكل يك يا دو حفره در طاقچه ديده مي‌شود. اين نمونه در سيرجان و به ندرت در كرمان ديده مي‌شود.
    بادگير نوع سوم سه جناحي است و دو نوع دارد، سه جناحي متصل و سه جناحي منفصل (اشكم دريده) .در اين نمونه مي‌توان به تفكيك از يك يا دو يا سه جبهه استفاده كرد. البته استفاده از اين نوع بادگير نادر است.
    نوع چهارم، بادگيرهاي چهار طرفه است كه به شكل كامل و مفصل‌تر از انواع ديگر ساخته شده‌اند ومعمولا داخل كانال‌هاي آن با تيغه‌هايي از آجر يا چوب يا گچ به چند قسمت تقسيم مي‌شوند. در بعضي از نمونه‌ها در زير كانال بادگير حوض به نسبت بزرگ و زيبايي مي‌ساخته‌اند كه هواي خشك و
    داراي گرد و غبار پس از برخورد با آب با جذب رطوبت خنك و گرد و غبار آن جدا و هواي اتاق

    (حوضخانه) در گرماي تابستان بسيار مطبوع مي‌شده است. در مناطقي كه امكان ايجاد حوضخانه در
    طبقه همكف وجود نداشته است آب قنات را در زير زمين جاري و نمايان مي‌كرده‌اند و امتداد كانال بادگير نيز تا روي اين جريان آب ادامه مي‌يافته است. اين فضاها (سرداب‌ها) محل تجمع اهالي خانهدر بعد از ظهرهاي تابستان بوده است. اين نمونه در يزد، كرمان و بوشهر و... ديده مي‌شود.در شهرستان يزد و برخي قسمت‌هاي مركزي ايران بادگيرهاي چند وجهي (معمولا هشت وجهي و
    حتي گاهي مدور) معمول است كه نوع پنجم بادگيرها را تشكيل مي‌دهد.علت ساخت اين گونه بادگيرها وجود بادهاي مطلوبي است كه از هر طرف وزش داشته و تيغه‌هاي
    كانال مي‌تواند از هر جهت باد را گرفته و به داخل مسير هدايت كند.
    بادگير چپقي نوع ششم بادگيرهاست كه به جاي فضاي مكعبي شكل خارجي، سازنده از ايجاد چندلوله خم‌دار (زانو مانند) براي حجم خارجي بادگير استفاده كرده است، اما كانال‌ها و قسمت‌هايداخلي مانند نمونه‌هاي چند طرفه است اين نوع بادگير تنها در سيرجان ديده شده است.نماسازي بادگيرها خود از ويژگي‌هاي خاصي برخوردار است و در نهايت ظرافت به وسيله‌ آجركاري و يا گچ‌بري ساخته مي‌شود. در اين جا لازم است از بادگير مضاعف، بادگير دواشكوبه و بادگير حفره‌اي نيز نام برد. در شيراز نيز بادگيرهايي كم و بيش ديده مي‌شود كه به عنوان نمونه مي‌توان از بادگير ارگ و آب انبار كريم‌خان زند ياد كرد.
    چشم‌انداز آيندهبا ورود معماري مدرن و به ويژه استفاده از تاسيسات مكانيكي به تدريج نقش اقليم در ساختمان‌ها كم‌رنگ شد اما از نيمه دوم قرن گذشته كه اقليم و حفظ محيط زيست پيوسته مورد توجه قرار گرفت استفاده از فناوري همگون با محيط طبيعي، بازيافت ضايعات صنعتي و استفاده از انرژي‌هاي پاكمانند انرژي خورشيد، باد و آب اهميت بسياري يافتند. در زمينه معماري نيز از اين زمان توجه به محيط زيست و تلاش براي طراحي ساختمان‌هاي اقليمي و معماري همساز با اقليم آغاز شد.
    امروزه مي‌توان از بادگير به عنوان مكمل سيستم تهويه و برودت ساختمان استفاده كرد. به وسيلهبادگير مي‌توان در مواقعي از سال شرايط آسايش را با تهويه طبيعي تامين كرد و تنها زماني كه باد ديگر نتواند پاسخگوي نياز ساكنان باشد بايد از تاسيسات مكانيكي بهره گرفت.
    حسن فتحي معمار مصري كه تلاش فوق‌العاده‌اي براي تلفيق معماري سنتي و تكنولوژي روز خود انجام داده است، از يك پمپ آب در داخل كانال بادگير ساختمان‌هايش استفاده مي‌كرد كه با ايجاد فواره‌اي در روزهايي كه هوا گرم و پرگرد و غبار بود، هم از ميزان گرما و هم از ميزان گرد و غبارمي‌كاست.
    علاوه بر موارد گفته شده، طرح‌هاي ديگري در ساير كشورها كه با تكيه به تهويه طبيعي طراحيشده به عنوان مثال در مركز فروش بلوواتر انگليس هواي تازه از طريق دنباله‌اي از بادگيرهايمخروطي با ارتفاع دو متر تامين مي‌شود اين بادگيرها روي بام سوار شده‌اند تا هواي خنك‌تري را بهپايين فرستاده و آن را در فضاي داخي پخش كنند. آنها در فاصله 15 متري نسبت به هم و روي محور مركزي مجتمع قرار گرفته‌اند و پس از دريافت جريان هواي خارجي، هواي تازه را به داخل ساختمان مي‌فرستند.
    همچنين برج آرموري چين شامل مجموعه‌اي از بلوك‌هاي هم‌شكل سوار شده بر يكديگر با كاربري اداري، خرده‌فروشي، هتل و مسكوني است. در فصل تابستان يك بادگير هواي تازه را به سمت پايين دهليز مياني سوق مي‌دهد. سپس اين هوا از جداره‌ها به سمت بيرون كشيده مي‌شود. در فصل زمستان اين بادگير هوا را از بدنه ساختمان و مجراي جذب كننده‌هاي خورشيدي به سمت خود مي‌كشد و از ساختمان خارج مي‌كند.
    نمونه قابل ذكر ديگر ليستر انگلستان است ميزان مصرف انرژي در ساختمان كوئينز دانشگاه مونتفورت، نصف انرژي مصرفي در يك ساختمان معمولي مشابه اين بنا است كه در آن سيستم تهويه مطبوع استفاده شده است. بادگيرهاي مرتفع جلو اغتشاش هوايي را گرفته و براي انتقال هواي داخل به خارج از بنا طراحي شده است.

  6. 3 کاربر از معمار برای پست مفید تشکر نموده اند:


  7. Top | #4

    • کاربر فعال
    • تاریخ عضویت
      05-Jan-2012
    • رشته تحصیلی
      معماری
    • مقطع تحصیلی
      ترم 1
    • دانشگاه
      دانشگاه فنی مهندسی دختران کرمانشاه
    • تخصص
      ماکت سازی و اتوکد
    • محل سکونت
      کرمانشاه
    • پست‌ها
      399
    • سپاس
      14
    • 137 تشکر در 111 پست
    • قدرت امتیاز دهی
      3
    • امتیاز
      80

    پیش فرض بادگیر

    بادگیر:
    برج‌هایی که در ایران برای تهویه بر بام خانه‌ها ساخته می‌شود. بادگیر را همچنین بالای آب انبارها و دهانهٔ معدن‌ها برای تهویه می‌سازند. در خانه‌ها هوای خنک از بادگیر، که نوع ابتدایی تهویهٔ مطبوع به شمار می‌رود، به اتاق‌های طبقهٔ همکف یا زیرزمین‌ها فرستاده می‌شود. بادگیر از مظاهر و سمبل‌های تمدن ایرانی است.بادگیر معمولاً چهارگوش است و در دیوارهای چهارگانهٔ آن چند سوراخ تعبیه شده‌است. درون بادگیر با تیغه‌ها و جدارهایی که از خشت یا چوب و خشت ساخته شده‌است، به چند بخش تقسیم می‌شود.اولین بادگیرها در کرمان و یزد خودنمایی کردند. سیستم کاری بادگیرها به این نحو می‌باشد که هوای جاری بیرون از خانه را به داخل خود می‌کشند و با تشت‌های آبی که درون آن‌ها تعبیه شده، هوا را خنک و سبک می‌کنند و به داخل خانه هدایت می‌کنند. بادگیر اعظم بازار برزگ کرمان، بادگیر دولت آباد یزد، بادگیر چپقی سیرجان و بادگیرهای بندرعباس، لارستان، قشم و چابهار از دیدنی‌ترین بادگیرهای ایران هستند.

    ادگیر از مظاهر و سمبلهای تمدن ایرانی است دقیقا معلوم نیست اولین بادگیر در کدام شهر ایران ساخته شده ولی سفرنامه نویسان قرون وسطی بیشتر از بادگیرهای شهرهای کویری و گرم و خشک مانند یزد و گناباد و طبس، کرمان، بم و زاهدان نام برده‌اند کاریز و بادگیر و خانه‌های گنبدی بدون تردید از نمادهای تمدن ایرانی است هر سه کلمه بصورت معرب به زبان عربی نیز راه یافته قنات - بادجیر و بادکیر و قبه و قبعه معرب‌های فارسی کلمات فوق هستند. بیشترین بادگیرها و نیز بزرگترین بادگیر، در شهر یزد قرار دارند.

    بادگیرها معمولاً یک طرفه، چهار طرفه و یا هشت طرفه می‌باشند. در شهر یزد تمامی بادگیرها مرتفع و چهار طرفه یا هشت طرفه هستند. ولی برعکس در شهر میبد که در ۵۰ کیلومتری غرب شهر یزد است، بادگیرها کوتاه و یک طرفه هستند. این امر بدین خاطر است که در میبد، بادهای کویری، توام با گرد و غبار از سمت کویر می‌وزد و اهالی مجبورند که بادگیرهای خود را پشت به این باد و در جهت باد مطلوب بسازند. ولی در یزد، چون بین دو رشته کوه قرار گرفته، بادهای کویری کمتر جریان دارد و می‌توان بادگیرهای مرتفع چند طرفه احداث نمود.

  8. Top | #5

    • یار همیشگی
    • تاریخ عضویت
      13-Sep-2009
    • رشته تحصیلی
      معماری
    • مقطع تحصیلی
      کارشناسی ناپیوسته
    • دانشگاه
      آزاد
    • محل سکونت
      تهران
    • پست‌ها
      922
    • سپاس
      3,247
    • 1,798 تشکر در 729 پست
    • قدرت امتیاز دهی
      16
    • امتیاز
      950

    پیش فرض بادگير - كتاب بررسي اقليمي ابنيه سنتي ايران

    بررسی معماری و کاربرد بادگیر های ایران زمین. توضیح انواع آن ها و پراکنش جغرافیایی آن ها، نحوه کار کرد و کاربرد آن ها.

    کتاب: بررسی اقلیمی ابنیه سنتی ایران
    نویسنده: دکتر وحید قبادیان
    ناشر: موسسه انتشارات و چاپ دانشگاه تهران

    1- مقدمه ۩

    استفاده از بادگیر از سنوات بسیار قدیم در ایران متداول بوده است. بادگیر ها با اشکال مختلف در شهر های مرکزی و جنوب ایران ساخته شده که هر کدام بر حسب ارتفاع و جهت باد مطلوب طراحی و اجرا شده اند. تا قبل از اختراع کولر برقی و گسترش آن در شهر های مختلف، از بادگیر در ابنیه مختلف مسکونی، مذهبی و خدماتی استفاده می شده است و هنوز هم می توان باقیمانده این بادگیر ها را در اقلیم گرم و مرطوب جنوب در شهر هایی مانند بندر عباس، بندر لنگه، قشم، بوشهر و اقلیم گرم خشک نواحی مرکزی مانند کرمان، نایین، یزد، طبس، کاشان، سمنان، اصفهان و حتی نواحی جنوب شهر تهران مشاهده نمود.

    2- طرز کار بادگیر ۩



    شکل 1: طرز کار بادگیر.


    شکل 2: بادگیر باغ دولت آباد در شهر یزد که با حدود 34 متر ارتفاع، بلند ترین بادگیر جهان می باشد.


    عملکرد بادگیر بدین صورت است که باد مطلوب را گرفته و آن را به داخل اطاق های اصلی ساختمان، آب انبار و یا سرداب هدایت می کند. در بعضی از مساجد حاشیه کویر مانند مسجد قدیمی اردکان و مسجد جامع فیروز آباد در استان یزد، دریچه بادگیر درست در بالای محراب قرار دارد. به این ترتیب، باد مطلوب وارد بخش های مختلف ساختمان می گردد و باعث تهویه و خنکی آن می شود.

    شهر تاریخی یزد به شهر بادگیر ها معروف است و به تحقیق، نسبت به سایر شهر های مرکزی ایران دارای بیشترین تعداد بادگیر است. در این شهر، مرتفع ترین بادگیر جهان یعنی بادگیر باغ دولت آباد وجود دارد (1) ۞ که دارای حدود 34 متر ارتفاع است. ارتفاع دهانه فوقانی بادگیر 11 متر می باشد. این بادگیر هشت طرفه، باد را از هر سمتی که بوزد به درون ساختمان هدایت می کند.

    در اینجا لازم به توضیح است که بعضی از بادگیر ها، فقط از طریق جابجایی هوا (2) ۞، داخل بنا را خنک می سازند و بعضی دیگر، هم از طریق جابجایی هوا و هم از طریق تبخیر (3) ۞ این عمل را انجام می دهند. سیستم برودتی بادگیر باغ دولت آباد از طریق روش دوم است؛ بدین صورت که جریان هوا پس از ورود به داخل ساختمان از روی یک حوض سنگی کوچک و فواره رد می شود و سپس از آنجا به سایر اطاق ها هدایت می گردد (شکل 3). اطاق زیر بادگیر که حوض و فواره در آن قرار دارد به صورت هشتی (هشت ضلعی) است و در های متعددی در آن وجود دارد. در هر زمان که نیاز به خنک نمودن اطاق خاصی باشد، در بین آن اطاق و اطاق هشتی زیر بادگیر را باز می نمایند.



    شکل 3: مقطع بادگیر، تالار و ایوان باغ دولت آباد در یزد؛ به شبکه جریان آب از مخزن به زیر بادگیر، کف تالار، کف ایوان و نهایتاً محوطه باغ توجه کنید.


    شکل 4: دو بادگیر چهار طرفه آب انبار مجاور مسجد جامع در شهر نایین.


    جهت تقویت عملکرد خنک سازی بادگیر و استفاده از برودت تبخیر ی (4) ۞، از روش های دیگری نیز استفاده می شده است. به عنوان مثال، در شهر بم بادگیری وجود دارد که از ساختمان، حدود 50 متر فاصله دارد و با یک کانال زیرزمینی به آن مرتبط است. در بالای این کانال، یک باغچه قرار دارد. بعد از آبیاری باغچه، رطوبت آن به دیوار های کانال ارتباطی نفوذ می کند و نسیم بادی که از بادگیر به سمت ساختمان جریان دارد را خنک تر می نماید. در بعضی از موارد نیز در روی دهانه بادگیر، حصیر، سوفال و یا بوته های خار قرار می دادند و روی آن آب می پاشیدند و بدین طریق رطوبت و برودت های هوای ورودی را افزایش می دادند. تا پیش از پیدایش یخچال برقی، در بسیاری از خانه ها، مواد غذایی را در محوطه زیر بادگیر نگاه می داشتند تا خنک بماند و دیر تر فاسد شود.

    بادگیر و هواکش روی گنبد و یا بام، جزء جدایی ناپذیر آب انبار های نواحی مرکزی ایران است. محیط مرطوب آب انبار با استفاده از جریان هوا باعث برودت و خنکی آب ذخیره شده می شود. (5) ۞



    شکل 5: در اقلیم گرم و مرطوب جزیره قشم، بادگیر ها حجیم و چهار طرفه می باشند.


    باید توجه داشت که در مناطق گرم و خشک مرکزی ایران، به دلیل خشکی هوا، آب سریعتر تبخیر می شود و علاوه بر ایجاد برودت در محیط، باعث افزایش رطوبت نسبی هوا نیز می گردد. در نتیجه هم گرما و هم خشکی بیش از حد هوا را کاهش می دهد و محیطی مطبوع برای ساکنین ساختمان ایجاد می نماید. ولی استفاده از این روش در بادگیر های جنوب کشور که دارای اقلیمی گرم و مرطوب است، ممکن نمی باشد. زیرا اولاً به دلیل بالا بودن میزان رطوبت نسبی و اشباع نسبی هوا از بخار، تبخیر آب به سهولت صورت نمی گیرد و در ثانی اضافه نمودن هوای نم دار به محیطی که هوای آن بیش از حد آسایش انسان مرطوب است، شرایط زیستی را مشکل تر می نماید. بدین جهت بادگیر های جنوب، فقط از طریق جابجایی هوای داخل ساختمان، باعث کاهش دمای فضای آن می شوند.



    شکل 6: بادگیر های یک طرفه شهر میبد در استان یزد که رو به نسیم مطلوب و پشت به باد نامطلوب کویری دارند.


    3- معماری و انواع بادگیر ۩
    بادگیر ها معمولاً یک طرفه، چهار طرفه و یا هشت طرفه می باشند. در شهر یزد تمامی بادگیر ها مرتفع و چهار طرفه یا هشت طرفه هستند. ولی برعکس در شهر میبد که در 50 کیلومتری غرب شهر یزد است، بادگیر ها کوتاه و یک طرفه هستند. این امر بدین خاطر است که در میبد، باد های کویری، توام با گرد و غبار از سمت کویر می وزد و اهالی مجبورند که بادگیر های خود را پشت به این باد و در جهت باد مطلوب بسازند. ولی در یزد، چون بین دو رشته کوه قرار گرفته، باد های کویری کمتر جریان دارد و می توان بادگیر های مرتفع چند طرفه احداث نمود.

    در شهر هایی که باد مطلوب نیز دارای قدری گرد و غبار است، مانند گناباد در استان خراسان، معمولاً یک فضای خاکریز در زیر بادگیر ایجاد می کنند. مقطع کانال بادگیر را در این قسمت نسبت به مقطع بالای آن قدری عریض تر می گیرند تا سرعت باد کاهش یابد و غبار و خاک در آن ریخته شود. باد پس از ورود به دهانه بادگیر و عبور از محوطه خاکریز، قدری صافتر شده و وارد اطاق می گردد.



    شکل 7: بادگیر یک طرفه آب انبار در شهر کویری اردکان در استان یزد.


    بادگیر های یک طرفه عموماً کوتاه هستند و آنها را نمی توان در محیطی که دارای گرد و غبار نسبتاً زیادی است، مرتفع بنا نمود. ولی بادگیر های چهار و هشت طرفه دارای ارتفاع بیشتری هستند. خصوصاً بادگیر های بسیار بلند را هشت طرفه احداث می کنند تا در مقابل فشار باد پایداری بیشتری داشته باشد و شکل بدنه بادگیر باعث عبور جریان باد با فشار کمتری شود.

    در خانه های مسکونی چهار فصل که دارای حیاط مرکزی هستند، معمولاً بادگیر را در قسمت تابستان نشین ساختمان احداث می کنند و این بادگیر به اطاق اصلی یا تالار و سرداب یا زیرزمین ساختمان مرتبط می باشد (شکل 1). نمونه بارز آن را می توان در خانه بروجردی ها در کاشان ملاحظه نمود. در این قسمت از ساختمان، علاوه بر بادگیر، هواکش های تعبیه شده بر روی گنبد تالار نیز به تهویه محیط داخل کمک می کند. در این ساختمان، عملکرد خنک سازی بادگیر فقط به صورت جابجایی هوا صورت می گیرد. البته در مورد سرداب، چون بدنه کانال بادگیر در زیرزمین قرار دارد و لذا قدری مرطوب می باشد، در نتیجه برودت تبخیر ی نیز به مقدار مختصری در خنک نمودن فضای سرداب تاثیر می گذارد.


    شکل 8: بادگیر های حجیم چهار طرفه بخشی مهم از سیمای بندر قدیمی لافت در جزیره قشم است.


    شکل 9: چند نمونه از بادگیر های حجیم چهار طرفه در بندر تارخی کنگ در ساحل خلیج فارس.


    از خصوصیات دیگر بادگیر می توان از اثر دودکش نام برد. در مواقعی که باد جریان نداشته باشد، هوای گرم داخل بنا صعود می کند و از طریق بادگیر به خارج بنا منتقل می شود و بدین صورت کماکان یک جریان هوا در داخل ساختمان برقرار می گردد هرچند که شدت آن کمتر از مواقعی است که باد در محیط خارج جریان داشته باشد.

    بهترین نمونه بادگیر ها در جنوب کشور را می توان در بندر لنگه و بندر کنگ (6) ۞ ملاحظه نمود. هنوز هم بادگیر های حجیم چهار طرفه، نمود اصلی این دو بندر قدیمی می باشند. طرز کار بادگیر های این منطقه، مشابه نواحی مرکزی ایران است؛ فقط همان گونه که عنوان شد، عملکرد برودتی این بادگیر ها فقط از طریق جابجایی هوا صورت می گیرد. مطلب دیگر اینکه نسیم هوای بین خشکی و دریا و به طور کلی باد های محلی در این مناطق از شدت کمتری نسبت به نواحی مرکزی ایران برخوردارند و لذا باید بادگیر ها حجیم تر باشند تا بتوانند جریان بیشتری از هوا را به درون اطاق انتقال دهند. در بعضی موارد، مساحت مقطع بادگیر به بیش از 8 متر مربع می رسد و بر روی کل بام اطاق قرار می گیرد. در بندر لنگه، در نزدیکی ساحل، تعداد بادگیر ها بیشتر است و حجم آن ها نیز بزرگتر می باشد؛ ولی هرچه از ساحل دور شویم، تعداد این بادگیر ها و ابعاد آنها کمتر می شود؛ به نحوی که در سمت شمالی بندر تعداد اندکی بادگیر وجود دارد.



    شکل 10: بادگیر های چهار طرفه یک خانه مسکونی قدیمی در شهر میناب، استان هرمزگان.


    همان گونه که در عکس ها و اشکال این قسمت مشاهده می شود، اغلب بادگیر ها، دارای چوب بست هایی هستند که دو طرف دهانه بادگیر را به هم متصل می کنند و انتهای این چوب بست ها از بدنه بادگیر بیرون می باشد. این چوب بست ها جهت افزایش استحکام و مقاومت بادگیر در مقابل فشار باد است و به صورت کششی کار می کنند و نمی گذارند که پره های داخلی و بدنه بادگیر از یکدیگر جدا شوند. علت آنکه انتهای این چوب ها را نمی برند این است که در زمان تعمیر و مرمت بادگیر، داربست ها را به این چوب ها متصل می کنند و از روی داربست ها، تعمیرات لازمه را انجام می دهند.



    شکل 11: سه عدد از پنج بادگیر و یکی از دو هواکش یک آب انبار در جزیره کیش در این عکس مشخص می باشد.


    4- موخره ۩
    از جمله مشکلاتی که در رابطه با بادگیر وجود دارد این است که با وجود کلیه تمهیدات، باز هم مقداری گرد و غبار وارد فضای داخل بنا می شود. به علاوه، پرندگان، جانوران موذی و حشرات نیز از طریق مجرای بادگیر وارد فضای داخل می شوند. همچنین کنترل کامل مقدار جریان هوا و میزان رطوبت و برودت میسر نمی باشد. لذا بادگیر به تدریج جای خود را به کولر آبی در نواحی مرکزی و کولر گازی در نواحی جنوبی کشور داده است. در میبد در بعضی از خانه ها، از مجرای بادگیر جهت انتقال کانال کولر استفاده می شود و کولر را در مقابل بادگیر و در سمت رو به باد مطلوب قرار می دهند. بدین نحو عملکرد جدید بادگیر تنها به عنوان محافظ کولر در مقابل باد های کویری و عبور کانال کولر است.

    قطعاً از بادگیر به صورت گذشته نمی توان استفاده نمود و تامین برودت و تهویه ساختمان تنها به وسیله بادگیر دیگر میسر نمی باشد. البته با نصب تور سیمی ریز بر روی بادگیر، مقداری از مشکلات حل می شود.



    شکل 12: سیستم مکمل بادگیر و کولر آبی در ساختمان های مسکونی کارکنان راه آهن یزد.


    قابل ذکر است که حسن فتحی، معمار نامی مصر در داخل کانال بادگیر هایی که برای ساختمان هایش طراحی نموده، از یک فواره، یک پمپ آب کوچک، چند ورق حلبی سوراخ دار و یک تشت آب استفاده نموده است. در مواقعی که جریان باد گرم و یا خشک باشد و یا هنگامی که دارای مقداری گرد و غبار است، پمپ آب را روشن می کنند و آب فواره بر روی ورق های حلبی و نهایتاً به داخل تشت آب می ریزد و سپس مجدداً این آب از طریق پمپ به فواره منتقل می شود و بدین ترتیب نه تنها هوا خنک و مرطوب می گردد، بلکه مقداری از گرد و غبار آن نیز کاسته می شود.

    کماکان می توان از بادگیر به عنوان مکمل سیستم تهویه و برودت ساختمان استفاده نمود. بادگیر می تواند در مواقعی از سال، شرایط آسایش در داخل بنا را از طریق تهویه طبیعی تامین کند و در زمانی که باد دیگر نتواند پاسخگوی نیاز اهالی ساختمان باشد، تنها در آن صورت باید از تاسیسات مکانیکی بهره گرفت. نمونه هایی از این سیستم مکمل را می توان در بعضی خانه های نوساز محله صفاییه یزد و ساختمان های مسکونی کارکنان راه آهن این شهر مشاهده نمود. البته در موارد بسیاری بادگیر های جدید در خانه های نوساز این شهر تنها جنبه تزیینی دارد و اگر بادگیر صرفاً جنبه سمبلیک و نمادین داشته باشد و عاری از هرگونه عملکردی باشد، این یادگار با ارزش به تدریج از سیمای بافت قدیم و جدید شهر های ایران حذف خواهد شد.

    پاورقی:
    (1) ۩ پیرنیا محمد کریم، مجموعه سخنرانی ها در دفتر حفاظت آثار باستانی تهران، سال 1365
    (2) ۩ Convection
    (3) ۩ Evaporation
    (4) ۩ آب هنگام تبدیل از حالت مایع به بخار، مقدار زیادی حرارت جذب می کند که حرارت پنهان (Latent Heat) نامیده نامیده می شود. آب این حرارت را از محیط اطراف می گیرد که این امر سبب برودت محیط می شود. عملکرد برودتی کولر های آبی مدرن بر همین اساس است. یک پوند آب معادل 453 گرم آب، در زمان جوشیدن جهت تبدیل به بخار 970 BTU معادل 244.44 کیلو کالری حرارت جذب می کند و در دمای صفر درجه، یک پوند آب جهت مایع شدن احتیاج به 1075 BTU معادل 270.9 کیلو کالری حرارت دارد.
    (5) ۩ رک به کتاب بررسی اقلیمی ابنیه سنتی ایران، فصل یازدهم، آب انبار و برکه
    (6) ۩ در 6 کیلومتری غرب بندر لنگه


    منبع
    آخرین ویرایش توسط maryam_h1989 در تاریخ 2012-Apr-20 انجام شده است





    گمونم یادشون رفته

    همه یک روز میمیرن..



  9. کاربر زیر از maryam_h1989 برای پست مفید تشکر نموده است:


  10. Top | #6

    • یار همیشگی
    • تاریخ عضویت
      13-Sep-2009
    • رشته تحصیلی
      معماری
    • مقطع تحصیلی
      کارشناسی ناپیوسته
    • دانشگاه
      آزاد
    • محل سکونت
      تهران
    • پست‌ها
      922
    • سپاس
      3,247
    • 1,798 تشکر در 729 پست
    • قدرت امتیاز دهی
      16
    • امتیاز
      950

    پیش فرض پاسخ: بادگیرها







    گمونم یادشون رفته

    همه یک روز میمیرن..



  11. Top | #7

    • یار همیشگی
    • تاریخ عضویت
      13-Sep-2009
    • رشته تحصیلی
      معماری
    • مقطع تحصیلی
      کارشناسی ناپیوسته
    • دانشگاه
      آزاد
    • محل سکونت
      تهران
    • پست‌ها
      922
    • سپاس
      3,247
    • 1,798 تشکر در 729 پست
    • قدرت امتیاز دهی
      16
    • امتیاز
      950

    پیش فرض بادگير پديده اي زيبا و سهل ممتنع در معماري اصيل ايراني

    1- مقدمه ۩



    آب انباري با چهار بادگير چند سويه.

    از جمله پديده هاي چشمگير در ساختمان هاي روزگاران گذشته ايران «بادگير» است كه مخصوصاً در شهر ها و آبادي هاي كرانه هاي كوير و دشت و هامون هاي بادخيز، بر فراز ساختمان ها ديده مي شود و برخي اشخاص آنرا بيش از فايده تهويه، از جنبه تزييني مهم مي پندارند؛ ولي حقيقت اين است كه در عين زيبايي و زينت بخشودن به ساختمان، نقش بس موثر و ارزنده در چگونگي تهويه فضاي دروني ساختمان ها و خنك كردن سرداب ها و آب انبار ها دارد.
    معماران و استادكاران امور ساختماني ايران، همانگونه كه از عامل سرماي زمستان هاي سخت، به وسيله ايجاد ديوار هاي بلند يخچال بهره مي گرفتند و با يخ بستن آب وانباشتن يخ در چال هاي گود و بزرگ، ثمره سرماي زمستان را به صورت اين ماده بلورين به دست مي آوردند تا هنگام تابستان و شدت گرما در اختيار مردم تشنه و گرمازده بگذارند، و همچنين با تعبيه آسيا هاي بادي بزرگ يا آسباد ها كه پره هاي بلند متعدد قايم دارد در نواحي شرق خراسان، نيروي باد را عيناً و بدون هيچگونه تغير و تبديل به سنگ رويين آسيا منتقل مي كردند و درنتيجه توام با وزش باد، آسيا هاي متعدد ناحيه خواف و خرگرد و زوزن و ديگر بخش هاي جنوب شرقي و جنوب خراسان به گردش در مي آمد، (1) ۞ عامل باد را نيز با استادي و هوشمندي فراوان براي تعديل گرماي درون تالار ها و سرداب ها و گوارا نمودن آب آب انبار ها و مصنعه ها به خدمت مي گرفتند.

    2- چگونگي ساختمان و كار بادگير ۩

    چگونگي استفاده از عامل باد در بادگير ها بدين ترتيب است كه بنا هاي برج مانند باريك و بلند چهار پهلو يا احياناً هشت پهلو بر فراز بام ساختمان احداث مي كنند و قسمت بالاي بناي نامبرده را در چهار سمت، گشاده و باز مي گذارند. بالاي دهانه هاي چهارگانه يا احيانا هشت گانه، رو به آسمان، بسته است ولي پايين آن به طرف داخل بنا تا درون ساختمان يا آب انبار يا سرداب باز و آزاد است. در عين حال داخل بناي برج مانند را به وسيله تيغه ها و پره هاي آجري مورب به چهار قسمت تقسيم مي كنند؛ به طوريكه در فضاي بالاي بناي نامبرده، باد از هر سو بوزد، به درون دهانه همان سو وارد مي گردد و بر اثر اينكه تيغه ها و پره هاي مورب و مجرا ها (2) ۞ در داخل بادگير رو به پايين ادامه دارد، كشش باد هم به سمت پايين ادامه پيدا مي كند و باد از هواي آزاد بالا به درون ساختمان مي رسد و از سوي ديگر هوا بيرون مي رود و اين امر باعث وزش باد و جابجا گشتن هواي فضاي داخل ساختمان مي شود.

    3- نسل هاي مختف بادگير ۩



    آب انبار كلار ميبد ساخته شده در سال 1070 ه.ق. برابر با 1039 ه.ش. كه نمونه اي از آب انبار با چهار بادگير يك سويه است.


    3-1- بادگير هاي يك سويه ۩

    با مختصر بررسي بادگير ها در بنا هاي گوناگون مي توان دريافت كه بادگير هاي موجود كنوني در مرحله هاي نخستين، به صورت ساده تر از آنچه اكنون مورد اطلاع و آشنايي است ساخته مي شد؛ بدين معني كه هر بادگير تنها از يك سو داراي دهانه اي باز در بالا بود و موضوع تقسيم بندي داخل بادگير و ترتيب پره در ميان نمي آمد بلكه تمام فضاي درون بادگير همچون يك هواكش، يكسره بود. براي تهويه فضاي داخل آب انبار، بر فراز آن دو يا سه يا چهار بادگير احداث مي كردند و هر بادگير رو به يك جانب، داراي دهانه باز و سه طرف ديگر آن بسته بود و دهانه باز در هر بادگير در جهتي غير از جهت باز ساير بادگير ها قرار داشت و در نتيجه از هر جانب كه باد مي وزيد، وزش و جريان باد از يك يا دو بادگير، به فضاي درون بنا راه مي يافت و طبعاً در قبال وزش باد به داخل بنا به همان اندازه، هواي دروني ساختمان از دو يا سه بادگير ديگر به بيرون سوق داده مي شد و بدين ترتيب هواي داخل ساختمان تعويض مي گرديد. استادان معمار، چنين بادگير هايي را به اصطلاح، «بده و بستان» مي نامند. (3) ۞
    با ملاحظه و بررسي بادگير هاي موجود در بنا هاي دوران هاي مختلف تاريخي مي توان باور داشت كه قديمي ترين و ابتدايي ترين بادگير هاي باقي مانده با دهانه هاي يك جانبه حداقل از دوران صفويه (4) ۞ بر جا مانده است؛ ولي پيشينه احداث بادگير به چند سده پيش از دوران صفويه مي رسد؛ چنانچه در كتاب «تاريخ جديد يزد» تاليف احمد بن حسين بن علي الكاتب از آثار نيمه دوم سده نهم هجري (5) ۞ ضمن شرح بنا هاي شاهان آل مظفر و تيموريان كه در سده هاي هشتم و نهم هجري در يزد ساخته و پرداخته شده است، مكرر به احداث بادگير هاي رفيع اشاره رفته است. گهگاه در اشعاري هم كه به مناسبت ايجاد ساختمان هايي در آن زمان سروده اند و در همان كتاب مندرج است ذكر بادگير به ميان مي آيد. (6) ۞



    سمت راست: مقطع عمودي بادگير چهارسويه؛ سمت چپ: مقطع افقي بادگير چهارسويه؛ اين بادگير ها نقش چهار بادگير را ايفا مي كنند و با ورود باد از يك سو و وارد شدن به ساختمان، هوا از سو هاي ديگر خارج مي شود.


    3-2- بادگير هاي چند سويه ۩

    پس از اين مرحله، وضع بادگير ها تكامل مختصري پدا كرد و آن بدين صورت بوده است كه هر بادگير در بالا از چهار سو داراي دهانه باز بود و تيغه هاي مورب عمودي و متقاطع در طول بادگير احداث مي كردند و در نتيجه، هر بادگير نقش چهار بادگير را كه در هر سمت دهانه اي داشته باشد ايفا مي نمود.
    كمي پس از زمان احداث بادگير هاي يك طرفه، باز از همان دوران صفويه، بادگير هاي مرحله دوم كه هر بادگير در هر سمت داراي دهانه اي بوده است را مي توان ملاحظه و بررسي نمود.

    3-3- بادگير هاي چند سويه تيغه دار ۩

    مرحله بعدي چنين بود كه در دهانه هاي چهار سوي هر بادگير، تيغه هاي عمودي متعدد و موازي يكديگر ترتيب مي دادند و اين عمل از طرفي موجب تنظيم بهتر فشار باد و از طرف ديگر به زيبايي نماي بادگير منجر مي گشت.
    پس از دوره صفويه و به احتمال بيشتر از زمان فتحعلي شاه قاجار، بادگير هاي زيبا كه هر جانب آن به وسيله پره هايي چند تقسيم بندي شده و هيئت و تركيب تزييني قابل توجه داشتند معمول گرديد.

    3-4- بادگير هاي دو اشكوبه اي ۩

    آخرين مرحله تكامل بادگير ها را بايد بادگير دو مرتبه اي يا دو اشكوبه اي دانست و آن بدين گونه است كه يك بادگير بزرگ با دهانه و تيغه ها و پره هاي معمولي در هر چهار سمت، احداث مي كردند و قسمت وسط آنرا جدا از هر چهار سمت، به صورت مستقل، به ارتفاع بيشتري بالا مي بردند و در حقيقت بادگير باريكي از وسط بادگير ستبر و بزرگ، به جانب آسمان به ارتفاع يكي دو متر يا بيشتر، افزون از ساير قسمت هاي بادگير بر مي افراشتند؛ به طوريكه اگر فرضاً تيغه هاي بادگير مركزي فرو مي ريخت، آسيبي به بادگير بزرگ چهارپهلوي آن وارد نمي آمد و همچنين چنانكه هر بخش بادگير بزرگ لطمه اي مي ديد به بادگير باريك مركزي ارتباطي پيدا نمي كرد.




    عكس قديمي و جديد بادگير دو اشكوبه اي يا دو طبقه اي خانه آقا زاده در ابرقو در يزد؛ قدمت بنا مربوط به دوران قاجار مي باشد.

    يكي از مشخص ترين و زيباترين چنين بادگير هايي را نگارنده در ابرقو بر فراز صفه تالار خانه اي به نام خانه آقازاده ديدم.



    حوضخانه عمارت مثمن، هشتي يا ديوانخانه باغ دولت آباد در يزد مربوط به اواخر دوره افشار و اوايل زنديه؛ اطاق زير بادگير در يكي از اطاق هاي دور اين حوض خانه قرار دارد؛ با بستن در آن اطاق جلوي باد را مي گرفته اند و با باز يا بسته نمودن ساير در ها باد را به اطاقي كه مد نظر بوده مي رسانده اند؛ زير خود بادگير هم حوضي قرار دارد.
    عكاس: محمد مصباحيان، سيد محمد حسين علايي يزدي



    4- مجراي بادگير، رسيدن باد به ساختمان و چگونگي تنظيم آن ۩

    اكنون به ذكر اين نكته بپردازيم كه محل رسيدن باد از راه بادگير به درون بنا را چگونه ترتيب مي دادند.
    براي بهره مندي از نسيم و وزش باد، به طور كلي دهانه هايي ساده در كنار سقف يا در محل مناسبي از ديوار احداث مي شد؛ چنانكه در خانه ها و سرداب ها و آب انبار ها و كاروانسرا هاي داخل و خارج شهر هاي كنار كوير اينگونه دهانه ها در محل پيوستگي بادگير به كنار پوشش گنبد در سقف شاه نشين يا بدنه ديوار وجود دارد. در مسجد آقا در شهر كاشان (7) ۞، بر بدنه افقي بالاي قسمت وسط محراب، روزنه اي به اندازه يك طاقچه كوچك وجود دارد كه بادگير بدان منتهي مي گردد و از آنجا باد به درون محراب مي وزد.
    در زيرزمين هاي بزرگ خانه هاي قديم، جلوي دهانه محل وزيدن باد به درون زيرزمين، غالباً پنجره هاي مشبك كاشي نصب مي نمودند و بدين وسيله چنين دهانه و روزنه اي را از صورت ساده و ناهماهنگ با ازاره (8) ۞ و قسمت هاي ديگر زيرزمين، بيرون مي آوردند.
    در بعضي خانه هاي بزرگ، در محل ارتباط سرداب يا اطاق به بادگير، دريچه چوبي يا پنجره كاشي مشبك ترتيب مي دادند و چنانكه باد به صورت نسيم مي وزيد پنجره مشبك طبعاً بهتر و مفيدتر بود و در صورتيكه شدت وزش باد بيش از حد اعتدال باشد، دريچه و در مناسب تر است كه بتوان آنرا باز و بسته نمود.
    بناي استانداري يزد (9) ۞، سراي قديمي خوش طرح و زيبا و استواري است كه حوضخانه بزرگي دارد و بادگير آن به يكي از اطاق هاي گوشه حوضخانه مربوط مي شود. اطاق نامبرده مانند اطاق هاي گوشه هاي ديگر حوضخانه داراي در و پيكر چوبي است كه هنگام لزوم باز و بسته مي شود. شدت بادي كه از بادگير به درون اطاق زير آن مي وزد آنچنان زياد است كه عموماً مجبور هستند در آن اطاق كه رو به حوضخانه است را ببندند و يقيناً نظير چنين بادگير و اطاق و سرداب هايي در خانه هاي ديگر يزد و ساير شهر ها و آبادي هاي كنار كوير وجود دارد.
    بادگير دو طبقه اي بلند و زيباي ابرقو، بر فراز شاه نشين تالار بزرگ پايين آن، در خانه معروف به خانه آقازاده قرار دارد. كيفيت ارتباط آن با فضاي تالار بدين گونه است كه بر سقف شاه نشين، دريچه هاي چهاگوش متعدد ترتيب داده اند و هر دريچه درست زير يكي از مجرا ها يا كانال هاي بادگير واقع شده است و طبعاً دريچه هاي مركزي به مجرا هاي بادگير وسط كه به شرح سابق الذكر، يك طبقه از بادگير ستبر پيرامون آن بلندتر است مربوط مي گردد و دريچه ها طوري است كه به وسيله يك چوب بلند با قلاب انتهاي آن مي توان چفت و بست هر دريچه را باز نمود و بدين طريق هر موقع و هر اندازه بخواهند، راه وزش باد را به درون تالار مي گشايند و هنگامي هم كه هوا مساعد نباشد و نيازي به وزش باد احساس نگردد به وسيله همان چوب و قلاب آن، همگي دريچه ها را مي بندند. طبعاً در چنين وضعي پشت هر دريچه خاشاك و مواد زايدي كه داخل بادگير مي شود جمع مي گردد كه گاهگاه ضمن باز كردن دريچه ها، به نحو مناسب آنها را مي زدايند و پاكيزه مي كنند.



    ترك ها و دهانه بادگير دو اشكوبه اي و كلاه فرنگي خانه آقا زاده در ابرقو در استان يزد.
    عكس: همايون امير يگانه؛ كتاب: يزد نگين كوير



    5- دهانه و ترك هاي بادگير ۩

    آخرين نكته اي كه مناسب مي بينم درباره بادگير بدان اشاره نمايم، توجه به قسمت بالاي بادگير است يعني همانجايي كه ترك ها و دهانه هاي آنرا احداث مي كنند.
    شايد برخي چنن پندارند كه ترتيب محل بالاي بادگير براي احداث دهانه هاي آن بستگي به نظر استاد سازنده يا صاحب آن دارد و كاري سهل و ساده بوده و تابع قاعده مشخصي نيست؛ ولي حقيقت امر اين است كه اين، امري است ممتنع؛ بدين معني كه اگر بدون در نظر گرفتن چگونگي وزش باد هر محل، دهانه هاي بادگير ساخته شود، نه تنها نتيجه مطلوب به دست نمي آيد بلكه تنها خاك و غبار و خاشاك از راه بادگير به درون ساختمان فرو مي ريزد، بدون اينكه اثري از نظر تهويه يا خنك كردن هوا داشته باشد.
    همانطور كه استادان آشنا به فن احداث قنات مي دانند كدام زمين را براي كندن مادرچاه قنات برگزينند، استادان سازنده بادگير هم به وسيله بالا رفتن از نردبام هاي دوطرفه بلند و به كار بردن لاله هاي گوش خود جهت احساس و آزمايش چگونگي وزش باد و نسيم هوا در بالاي محلي كه مورد نظرشان هست، بلندي لازم را جهت انجام منظور در مي يابند و بادگير را به گونه اي مي سازند كه دهانه هاي بالاي آن در همان جايگاه و همان بلندي احداث گردد.

    6- سخن آخر ۩

    در روزگار كنوني، با فراهم بودن وسايل تهويه امروزي، تبعاً چنين بادگير هايي به صورت سابق، به ويژه در شهر ها، مورد پيدا نمي كند ولي با پيروي از آنچه در گذشته براي ترتيب گذرگاه هاي باد در درون ساختمان ها انجام مي گرفت، مي توان مجراي تهويه را به وضعي پنهان و ناپيدا در دل ديوار ها پيش بيني نمود و از احداث مجرا هاي فلزي نازيبا بر جبهه ساختمان ها احتراز كرد.
    پاورقي:
    (1) ۩ درباره اينگونه آسيا هاي بادي مقاله تحقيقي درخور ستايشي زير عنوان «آسباد هاي خواف» به خامه آقاي بقراط نادري همراه با نقشه هاي فني دقيق و روشن، ترسيم آقاي مهندس داريوش اعظم در شماره صد و هفتاد و هفتم و صد و هفتاد و هشتم، سال پانزدهم، تير و مرداد 1356، مجله هنر و مردم انتشار يافته است كه براي علاقه مندان بدينگونه پژوهش ها بسيار ارزنده و شايسته توجه فراوان است.
    (2) ۩ همان به اصطلاح برخي از مردم امروزي كانال ها

    (3) ۩ پژوهنده و دانشمند گرامي آقاي مهندس كريم پيرنيا در مقاله ممتنع و فشرده اي كه زير عنوان «بادگير وخيشخان» در مجله باستان شناسي و هنر ايران، شماره چهارم، پاييز و زمستان 1348 نگاشته اند، در مورد بادگير هاي يك جهتي نظري مرقوم داشته اند كه با آنچه نگارنده به شرح بالا به عرض علاقه مندان مي رساند تطبيق نمي كند. نگارنده با توجه به اينكه اينگونه بادگير ها بر فراز باز يك بنا هر كدام رو به يك سمت مغاير با سمت باز بادگير هاي ديگر، داراي دهانه است، نسبت به آنچه نگاشته ام به تصور درست بودن نظر خويش باقي هستم.

    (4) ۩ برابر با سده يازدهم هجري
    (5) ۩ حدود سال 830 خورشيدي برابر با 1458 ميلادي
    (6) ۩ اين كتاب گرانقدر و ارزنده، نخستين بار در سال 1317 خورشيدي از روي نسخه خطي كتابخانه ملك كه با مساعدت شادروان نفيسي به اختيار اداره فرهنگ يزد گذارده شده بود، به يادگار انجام ساختمان دبيرستان ايرانشهر يزد و گشايش آن، به هزينه آن اداره چاپ و منتشر گرديد و بار ديگر ضمن انتشارات فرهنگ ايران زمين، سلسله متون و تحقيقات، شماره 10 به كوشش آقاي ايرج افشار در چاپخانه دانشگاه تهران به سال 1345 خورشيدي به صورتي آراسته تر چاپ شده و انتشار يافته است.
    (7) ۩ مربوط به سال هاي 1260 تا 1266 هجري قمري، برابر با 1223 تا 1229 هجري خورشيدي برابر با 1844 تا 1850 ميلادي
    (8) ۩ = ع. (به كسر همزه) به معني پايين ديوار و آنچه به پايين ديوار بمالند از سيمان يا ساروج و امثال آن
    (9) ۩ محل سابق فرمانداري و محل كنوني سازمان ميراث فرهنگي اين شهر تاريخي



    منبع





    گمونم یادشون رفته

    همه یک روز میمیرن..



  12. Top | #8

    • یار همیشگی
    • تاریخ عضویت
      13-Sep-2009
    • رشته تحصیلی
      معماری
    • مقطع تحصیلی
      کارشناسی ناپیوسته
    • دانشگاه
      آزاد
    • محل سکونت
      تهران
    • پست‌ها
      922
    • سپاس
      3,247
    • 1,798 تشکر در 729 پست
    • قدرت امتیاز دهی
      16
    • امتیاز
      950

    پیش فرض بادگير هاي يزد و اسلوب ساختن آنها

    1- مقدمه ۩

    هواي منطقه يزد در تابستان، گرم و خشك، و در زمستان، سرد و خشك است و اختلاف درجه حرارت بين شب و روز، گاهي اوقات به 28 درجه سانتي گراد مي رسد. مردم يزد براي مقابله با اين شرايط جوي و اقليمي، به راه حل هايي دست يافته اند كه جنبه هاي آزار دهنده آب و هوايي را كم كنند؛ از آن جمله است: ساختن خانه ها در كنار هم، ديوار هاي بلند، به كار بردن خشت خام، پوشش كاهگل، ساختن طاق هاي گنبدي، زيرزمين و بادگير و ... كه مجموعاً وسايلي هستند براي مبارزه با ناملايمات هواي گرم تابستان و هواي سرد زمستان. از بين مواردي كه بر شمرديم، بادگير، كارآيي بيشتري در تلطيف شرايط جوي منطقه دارد؛ به حدي كه مي توان گفت شهر ها و روستا هاي كويري با بادگير نفس مي كشند.




    يزد شهر زيباترين بادگير ها با معماري كويري، شهري باستاني بر سر راه جاده ابريشم؛ بادگير هاي يزد كه در نوع خود كامل ترين اند به همراه ديوار هاي قطور و طاق هاي گنبدي بلند، مناسب آب و هواي كويري منطقه ساخته شده اند؛ بادگير ها هر يك از نظر شكل سطح مقطع، ارتفاع، سطح وجه ها، تعداد پايه ها و چشمه ها، نوع تزيينات، گچ بري و ... با يكديگر تفاوت دارند.
    عكس: نصر الله كسرائيان؛ متن: زيبا عرشي؛ كتاب: سرزمين ما ايران؛ سايت


    موضوع اين مقاله ضرورت و اهميت بادگير و فنون ساختمان آن در ناحيه جنوبي دشت كوير يا استان يزد است كه به تشريح آن مبادرت مي ورزيم.



    پلان و برش بادگير در خانه اي در اشكذر يزد؛ مسير كانال اين بادگير چهار طرفه از طريق گمبيچه به اطاق و در ادامه به سرداب يا زيرزمين راه دارد.
    1- رف يا طاقچه بالا؛ 2- طاقچه؛ 3- گم بيچه، گمبيچه يا گنجه؛ 4- صفه يا ايوان 5- اطاق؛ 6- سرداب يا زيرزمين؛ 7- بادگير.
    محمد ابوالفضلي؛ ارديبهشت 1356 ه.ش.



    2- ضرورت و اهميت بادگير ۩

    بادگير، وسيله تهويه مناسبي براي خانه هاي در قلب كوير به حساب مي آيد؛ به طوري كه جريان هواي مطبوعي را در اتاق ها، تالار و زيرزمين، ايجاد مي كند؛ به همين لحاظ است كه معمولاً در هر محل، جهت بادگير را در سمتي مي سازند كه مناسب ترين جريان هواي منطقه را جذب كند؛ مثلاً در سراسر منطقه «اردكان»، جهت بادگير را رو به شمال درست مي كنند تا هواي شمال را به داخل خانه برساند؛ در اين صورت، پشت بادگير را در جهت «باد قبله» مي سازند كه همراه با گرد و خاك است.
    كار اساسي بادگير در دو قسمت خلاصه مي شود:
    1- هواي دلپذير و مطبوع را به قسمت زير، هدايت مي كند؛ به طوري كه هوا به مجرد اينكه به چشمه هاي بادگير مي وزد، به جهت وضعيت ويژه چشمه هاي بادگير، باد با سرعت هرچه تمام تر، به پايين كشيده مي شود.
    2- جهت ديگر بادگير، هواي گرم و آلوده را به بيرون مي فرستد؛ يعني در واقع كار مكش را انجام مي دهد.
    ضمناً در مسير بعضي از بادگير هايي كه به سرداب راه پيدا مي كند، طاقچه يا گنجه اي در دل ديوار تعبيه مي كنند و در چوبي بر آن مي گذارند تا بتوانند باد را كنترل كنند؛ به اين معني كه در زمستان، در گنجه را مي بندند تا ارتباط فضاي داخل و خارج اتاق را قطع كنند. اين گنجه ها در اتاق، تقريباً كار يخچال هاي امروزي را انجام مي دهند؛ به طوري كه گوشت و ماست و پنير و غذاي شب مانده را در گنجه مي گذارند و در آن را مي بندند تا آن مواد از هواي گرم فضاي داخل و دسترسي حيوانات خانگي (1) ۞ در امان باشد. در روستاي «عقدا»، اين گنجه هاي ديواري را اصطلاحاً «گمبيچه» (2) ۞ (/gom.bI.ĉā/) مي نامند.

    ضمناً از بادگير علاوه بر تهويه و موردي كه ذكر آن گذشت، براي سرد نگه داشتن مواد غذايي، به روش بهتري نيز استفاده مي كنند. براي اين منظور، روي چوب ميان قفسه بادگير، يك قرقره چوبي بند مي كنند و سپس از ميان قرقره، ريسماني مي گذرانند كه به پايين بادگير مي رسد و سر ديگر آن ريسمان را به صورت چهار رشته در مي آورند كه به چهار گوشه تخته مشبكي به طول و عرض تقريبي 70 سانتي متر، بسته مي شود؛ كه اين تخته را اصطلاحاً «چووش» (/ĉo.Uŝ/) مي نامند. سپس آن سر طناب را به ميخ ديوار تالار مي زنند و روي تخته مشبك، ماست، گوشت، پنير و غذا هايي كه باقي مي ماند، مي گذارند. براي آنكه تخته را به بالا و در معرض جريان هوايي قرار بدهند، سر طناب را از ميخ باز كرده و پايين مي كشند تا سر ديگر آن با واسطه قرقره اي كه به تخته مشبك متصل است، بالا كشيده شود. در اين صورت، تخته مشبك بالا مي رود و در معرض هواي سرد قرار مي گيرد و از فاسد شدن مواد غذايي روي آن، جلوگيري مي شود. يك فايده ديگر اين كار، چنين است كه مواد خوراكي را از دسترسي حيوانات خانگي، دور نگه مي دارد.




    نمايي از بادگير معمولي و بادگير دو اشكوبه يا دو طبقه اي يزدي و كلاه فرنگي خانه آقا زاده در ابركو يا ابرقوي يزد؛ اين خانه متعلق به دوران قاجار است و ارتفاع بادگير دو طبقه آن 18 متر است.
    اميررضا معين فر؛ مجموعه عكس يزد به ياد عبدالجبار قرائي


    وجود بادگير، با آب و هواي هر منطقه، در رابطه مستقيم است؛ به طوري كه هرچه از شدت گرماي هوا كاسته شود، به همان ميزان، از تعداد بادگير ها نيز كاسته خواهد شد؛ به عنوان مثال در روستاي كوهستاني «طزرجان» و «ده بالا» كه هواي آنها خنك است، بادگير، براي اهالي، معنا و مفهومي ندارد؛ در صورتي كه در بخش «ميبد» كه داراي آب و هواي گرم و خشك است، به تقريب مي توان گفت كه تمام مساكن، بادگير دارند.
    وجود بادگير در هر خانه، معرف تعين و تشخص افراد آن خانه است. بزرگي و كوچكي بادگير، با موقعيت اقتصادي صاحب خانه، ارتباط دارد؛ به نحوي كه وقتي وارد يك روستاي كويري مي شويم، با نگاهي گذرا به وضعيت بادگير ها، مي توانيم موقعيت اقتصادي هر خانوار را به تقريب، مشخص كنيم؛ زيرا كه خانه هاي فقير نشين (3) ۞ بادگير ندارند و بعضي از آنان كه بادگير دارند، مصالح عمده بادگير، خشت و گل، و بادگير از گونه يك طرفه است و حتي تعداد چشمه هاي آن، بسيار كم است؛ در صورتي كه مصالح بادگير عمده مالكان، بيشتر، خشت و آجر است و بادگير از گونه چند طرفه است و با تزييناتي همراه است.



    عمارت هشتي يا ديوانخانه و بادگير معروف باغ دولت آباد در يزد؛ اين باغ محل سكونت و حكومت محمد تقي خان بافقي -سر سلسله خوانين يزد- است كه مربوط به اواخر دوره افشاريه و آغاز زنديه مي باشد.
    محمد مصاحبيان، سيد محمد حسين علائي يزدي


    اكثر بادگير ها، يك طبقه است. فقط چند بادگير در سراسر يزد ديده شد كه دو يا سه طبقه است؛ به عنوان مثال در روستاي عقدا، يك بادگير دو طبقه در «رباط حاجي ابوالقاسم رشتي» مشاهده شد كه معمرين راجع به كيفيت بناي آن، چنين اظهار نظر مي كنند: "در گذشته بر اثر ناامني، در طبقه دوم آن آتش مي افروختند تا رخنه و ورود دشمن را، به روستا هاي اطراف اطلاع دهند؛ و از طرفي، طبقه دوم، به عنوان برج راهنما براي كاروانيان به حساب مي آمده است." عده ديگري مي گويند: "ساختن بادگير دو طبقه، يك نوع هنر معماري است؛ زيرا ساختن آن، كار هر معماري نيست."
    نظر دوم به حقيقت نزديك تر است؛ زيرا امكان رفتن افراد به طبقه دوم، يا امكان آتش افروزي در آن نيست؛ و از جهتي، فرم ظاهري بادگير كه هشت ضلعي است، نشان مي دهد كه رعايت تناسب و زيبايي بادگير براي معمار، در درجه اول اهميت بوده است. همان طوري كه در تصوير مي بينيد (4) ۞، بادگير طبقه دوم، روي بادگير طبقه اول ساخته شده است؛ ضمناً منفذ زير بادگير آن درست در وسط منافذ دو طبقه بادگير است. بادگير طبقه دوم، كار هواكش را انجام مي دهد؛ يعني در واقع اين بادگير طبقه دوم، وسيله بسيار مناسبي است براي سهولت نفس كشيدن چشمه هاي بادگير كناري طبقه اول.

    در شهر «تفت»، يك بادگير سه طبقه كه از نظر معماري بسيار ارزنده است، مورد بررسي قرار گرفت. اين بادگير به عنوان نوعي تفاخر به حساب مي آيد؛ از طرفي، بادگير سه طبقه در تلطيف هواي خانه، بسيار موثر است. باد در هر سمت و ارتفاعي كه جريان داشته باشد، به راحتي، به وسيله چشمه هاي يكي از طبقات بادگير، به داخل كشانده مي شود.
    بلند ترين و زيبا ترين بادگير ها، بادگير «باغ دولت آباد» يزد است كه ارتفاع آن 33 متر و 80 سانتي متر است و تاريخ بناي آن به زمان «كريم خان زند» مي رسد. حسن اين بادگير، در دو قسمت خلاصه مي شود:
    1- زمينه بادگير، هشت ضلعي است و با ارتفاع زيادي كه چشمه هاي آن دارد، طبيعي است كه باد در هر جهت و ارتفاعي جريان داشته باشد، به راحتي و با سرعت هر چه بيشتر، به قسمت زير، هدايت مي شود.
    2- در زير بادگير، حوضي است كه در ميان آن، فواره سنگي اي تعبيه شده است؛ به طوري كه وقتي باد به سطح آب مي وزد، هواي خنك و مطبوعي ايجاد مي كند.



    خانه اي چهارصفه اي در كوچه باغ خندان در تفت يزد؛ در خانه هايي كه نمي توانستند در آن بادگير بسازند از طريق اين معماري با ناملايمات آب و هوايي سراسر سال مبارزه مي كرده اند.
    1- كرياس يا ورودي؛ 2- طويله و كاهدان؛ 3- صفه؛ 4- حياط؛ 5- اطاق؛ 6- پستو يا بي اطاق؛ 7- راه پله پشت بام؛ 8- آبريزگاه يا مستراح؛ 9- كوچه باغ خندان.
    محمد ابو الفضلي؛ ارديبهشت 1356 ه.ش.


    ذكر اين نكته لازم است كه در مساكن زرتشتي، بر خلاف مساكن مسلمان نشين، از بادگير، چندان خبري نيست؛ زيرا همان طوري كه قبلاً به آن اشاره شد، بادگير در گذشته، به عنوان يك علامت تعين به حساب مي آمده؛ بنابراين زرتشتيان به علت اينكه در مضايقي قرار داشتند، ساختن بادگير، در گذشته، برايشان ميسر نبود. مثلاً در شهر تفت، هر موقع كه زرتشتيان مي خواستند بادگير بسازند، مي بايست به لوطي هاي محل، به هر ترتيبي كه شده باشد، باج بدهند. از طرف ديگر در بعضي نقاط از جمله روستاي «مباركه» كه يك روستاي زرتشتي نشين در حوالي تفت است، در گذشته، به علت ناامني، اهالي، مجبور بودند كه مساكن آنان به صورت فشرده و مجتمع بنا گردد؛ به نحوي كه مي توان قسمت قديمي روستا را به صورت واحد، تلقي كرد. در چنين مساكن فشرده اي، ساختن بادگير، مقدور نبود؛ به همين لحاظ، اهالي براي تهويه منازل خود، به ايجاد چند روزنه در دل ديوار رو به سمت شمال كه همراه با باد مطبوع است يا روزنه هايي در دو طرف سقف، قناعت مي كردند.
    ضمناً از مطالعاتي كه درباره مساكن زرتشتي نشين تفت به عمل آمده است، اين نكته استنباط مي شود كه اهالي براي مبارزه با ناملايمات هواي گرم در تابستان و هواي سرد در زمستان، منازل خود را به صورت «چهار صفه اي» در آورده اند؛ به طوري كه در هر زماني از سال، به مقتضاي آب و هوا، در يكي از صفه ها به سر مي برند؛ تابستان در سمت جنوب، بهار در سمت شمال، عصر هاي زمستان در سمت شرق و صبح هاي زمستان در سمت مغرب.
    بادگير را گذشته از خانه هاي مسكوني، براي خانه باغات و مساجد و خنك نگه داشتن آب در آب انبار ها نيز مي سازند. تعداد بادگير هاي آب انبار در سراسر يزد، به تناوب بين يك تا شش بادگير، مشاهده شد. ضمناً بادگير در آب انبار، نقش مصونيت از گنديدگي آب را نيز ايفا مي كند. براي اين منظور، بايد بادگير را طوري روي خزينه آب انبار بسازند كه مسلط بر آب باشد، والا آب آن بدبو و بدمزه خواهد شد. البته محاسبه بادگير نسبت به خزينه آب انبار، به تجربه و مهارت بنا، بستگي دارد.



    بادگير هاي يك طرفه شهر ميبد در استان يزد كه رو به نسيم مطلوب و پشت به باد نامطلوب كويري دارند.
    سيد عبدالعظيم پويا، سيماي باستاني شهر ميبد



    3- شيوه ساختن بادگير ۩

    بادگير بر حسب زمينه و جهت آن، انواعي دارد كه بعداً به توضيح آن، اشاره خواهيم كرد. در اينجا به فنون ساختن يك بادگير يك طرفه كه بيشتر در نواحي ميبد و «اردكان» و بلوكات تابعه رواج دارد، قناعت مي كنيم.
    معماران محلي، براي ساختن بادگير، از پشت بام (5) ۞ خانه و از جايي كه مشرف به اتاق كوچكي است كه براي بادگير اختصاص داده اند، با خشت يا با آجر، تنوره بادگير را با مقطع مستطيل مي چينند تا به ارتفاع معيني برسند. سپس بالاي اين تنوره چهار ديواره را، دو چوب به طريق ضربدر -×- مي گذارند؛ به نحوي كه دو سمت هر چوب در دو زاويه مقابل مقطع، قرار مي گيرد. سپس ديواره هاي سمت شرق و غرب و جنوب بادگير را 2 تا 2.5 متر بالا مي آورند. سپس در قسمت شمال كه رو به «باد اصفهان» است، با نيمه خشت يا آجر نيمه، به عرض 6 سانتي متر، روي تنوره را تا ارتفاع معيني مي چينند. معمولاً ارتفاع اين تيغه ها، 40 سانتي متر بلندتر از ساير ديواره هاست. اين تيغه ها را اصطلاحاً «پايه» (/pA.yā/) مي نامند. اين پايه ها، نوعي بادشكن به حساب مي آيد و از لحاظ معماري، فوايدي چند بر آن مترتب است:

    1- به نماي بادگير، جلوه خاصي مي بخشد.
    2- موجب استحكام ساختمان بادگير مي شود؛ زيرا در اردكان و بلوكات تابعه، گاهي اوقات، گردبادي همراه با گرد و خاك به نام «پيچك» (/pI.ĉok/) مي وزد كه چنانچه بادگير بدون پايه باشد، به ساختمان آن، لطمه وارد خواهد كرد.
    3- بادگير را در سمت جنوب و مشرف به كوچه مي سازند. طبيعي است در صورت عدم داشتن پايه، به ويژه در گذشته كه تا حدي ناامني بر منطقه حكمفرما بود، سارقين از طريق منفذ بادگير به داخل منزل راه پيدا مي كردند.



    بادگير دو اشكوبه اي خانه آقازاده در ابرقو يا ابركوه يزد؛ اين بادگير معروف از نوع دو طبقه و چهار طرفه است كه نوع پيشرفته اي از بادگير يزدي است؛ به تنوره ها، چشمه ها، پايه ها، داربست هاي چوبي، سقف و تزيينات گچبري آن توجه كنيد.
    همايون امير يگانه؛ يزد نگين كوير


    عرض بين دو تيغه كه اصطلاحاً «چشمه» ناميده مي شود، بين 40 تا 60 سانتي متر است. تعداد چشمه هاي هر بادگير، بستگي به عرض اتاق دارد؛ به طوري كه براي اتاق هاي داراي عرض بين 3 و 5 و 7 متر، به ترتيب 5 و 7 و 11 چشمه مي گذارند. ضمناً در اين منطقه، رسم است كه تعداد چشمه هاي بادگير، نبايد جفت باشد؛ زيرا براي صاحب آن، خوش يمن نيست و به قول خودشان «آمد» (/U.mad/) ندارد.
    سقف دو پايه را به صورت «چپيله» (/ĉā.pI.lā/) مي پوشانند؛ به اين ترتيب كه دو خشت به صورت مايل به سمت بالا با دست نگه مي دارند و سپس يك خشت، مابين آن دو خشت مي گذارند.
    بام بادگير را به صورت خرپشته در مي آورند تا در كشاندن هواي مطبوع يا در بيرون كردن هواي گرم و آلوده، كمك كند؛ بعد، روي پشت بام بادگير را به قطر 3 سانتي متر با «نيمچه كاه» (6) ۞ (/nIm.ĉā kA/) مي پوشانند و گاهي اوقات، فاصله بين دو پايه را با خشت و نيمچه كاه، تخت مي كنند. سپس، دو يا سه رگ آجر در لبه هاي بام آن كار مي گذارند؛ به طوري كه هر طرف آجر ها 3 تا 5 سانتي متر بيرون باشد و باران، لطمه اي به ديوار هاي بادگير، وارد نكند. چيدن آجر ها به اين ترتيب، علاوه بر استحكام بادگير، به زيبايي ظاهري آن نيز مي افزايد. گاهي اوقات كف پشت بام را كاهگل مي كنند و سپس يك رديف آجر روي آن مي چينند و فاصله بين آجر ها را با گچ و خاك، بند كشي مي كنند. بعضي از افراد كه امكان مالي بيشتري دارند، روي چشمه هاي بادگير را گچبري مي كنند.

    تعداد چشمه هاي هر بادگير، با بزرگي آن بادگير، ارتباط مستقيمي دارد و از طرفي، تعداد چشمه هاي هر طرف بادگير، با شدت باد همان طرف، و در مجموع با هواي هر منطقه، ارتباط دارد. ضمناً در بعضي خانه ها، گاهي براي فصل زمستان كه احتياج به بادگير نيست، چشمه هاي بادگير را با آجر يا خشت، تيغه مي كنند؛ يا چنانچه در قسمت پايين بادگير، دريچه اي كار گذاشته باشند، آن را مي بندند. اين كار معمولاً هر ساله در اواخر پاييز و در آستانه زمستان، صورت مي گيرد.
    از آنجايي كه در تابستان، اهل خانه معمولاً در اتاقك زير بادگير استراحت مي كنند، احتمال دارد كه پرندگان، خصوصاً كبوتران، در چشمه هاي بادگير، آشيانه كنند و فضولات آنها، روي ساكنان بريزد؛ بنابراين براي جلوگيري از اين كار، چشمه هاي بادگير را با تور سيمي يا نرده هاي چوبي، مي پوشانند.



    آب انبار كلار در ميبد با چهار بادگير اردكاني.


    4- انواع بادگير ۩

    بادگير بر سه نوع است:
    1- بادگير اردكاني
    2- بادگير كرماني
    3- بادگير يزدي


    4-1- بادگير اردكاني ۩

    اين نوع بادگير، بيشتر در منطقه اردكان ديده مي شود. جهت چشمه هاي بادگير، رو به باد اصفهاني است و از سمت غرب و شرق و جنوب، منفذ ندارد. بناي اين نوع بادگير، به نسبت ساير انواع بادگير ها، تا حدي ساده و از لحاظ اقتصادي نيز مقرون به صرفه است؛ و به همين دليل ممكن است كه براي هر اتاقي يك بادگير بسازند.



    آب انبار دولت آباد در باغ دولت آباد يزد با چهار بادگير كرماني.


    4-2- بادگير كرماني ۩

    بادگير كرماني كه ساده و تقريباً محقر است، به خانه خانواده هاي متوسط رو به پايين، اختصاص دارد. ساختن اين نوع بادگير، از عهده هر بنايي بر مي آيد و مصالح عمده آن، بيشتر، خشت و گل است. اين نوع بادگير را چون دو طرفه است، «بادگير دو قلو» نيز مي گويند. اين بادگير را در مسير باد هاي شناخته شده مي سازند. كار اين نوع بادگير، تا حدودي، به نسبت بادگير هاي اردكاني، دقيق تر و ايده آل تر است؛ زيرا فشار باد به يك جهت، موجب تخليه سريع هواي گرم و آلوده از طرف ديگر مي گردد. ضمناً بادگير بيشتر آب انبار ها را نيز به صورت بادگير كرماني درست مي كنند تا از يك سمت آن، هواي خوش و مطبوع به آب برسد و از طرف ديگرش، هواي گرم به بيرون برود.

    4-3- بادگير يزدي ۩

    بادگير يزدي كه از ساير انواع بادگير ها بزرگتر است، معمولاً چهار طرفه ساخته مي شود و به همين لحاظ اين بادگير را در بعضي جا ها، «بادگير چهار طرفه» يا «بادگير چهار سو» هم مي نامند. البته ساختمان آن از نظر معماري، از ساير انواع بادگير ها، مشكل تر و پيچيده تر است. به اين لحاظ، مي توان آن را نوع برجسته اي از پديده هاي هنر معماري به حساب آورد. ارتفاع آن، معمولاً زياد است. ضمناً ميزان ارتفاع بادگير از پشت بام خانه و نوع چشمه هاي هر سمت بادگير، ارتباطي مستقيم با اوضاع جوي منطقه دارد. اين نوع بادگير، معمولاً مخصوص ثروتمندان است و گاهي نيز در خانه هاي افراد متوسط روستايي و شهري نيز ساخته شده است.




    آب انباري با دو مخزن و هفت بادگير يزدي در حسين آباد در نزديكي يزد.

    پاورقي:
    (1) ۩ حيوان خانگي معمول و معروف يزد، گربه است.

    (2) ۩ در يزد آن را «گمباچه» /gom.bA.ĉā/ مي گويند.

    (3) ۩ پاورقي 3

    (4) ۩ شوربختانه تصوير با كيفيتي از اين بادگير در دست نبود؛ به جاي آن عكس بادگير دو طبقه خانه آقازاده در ابرقو آورده شده است.

    (5) ۩ پاورقي 5

    (6) ۩ پاورقي 6



    منبع





    گمونم یادشون رفته

    همه یک روز میمیرن..



  13. Top | #9

    • کاربر فعال
    • تاریخ عضویت
      19-May-2012
    • رشته تحصیلی
      معماري
    • مقطع تحصیلی
      دانشجوي كارداني به كارشناسي معماري
    • محل سکونت
      همه جاي ايران سراي من است
    • پست‌ها
      372
    • سپاس
      172
    • 877 تشکر در 318 پست
    • قدرت امتیاز دهی
      6
    • امتیاز
      436
    Add ms_mehrzad on Facebook

    پیش فرض بادگيرها ...

    انواع بادگيربادگیر های دوطرفه
    نوع دوم، نوع دو طرفه كه داراي دو وجه روبه‌روي يكديگر و با پنجره‌هاي بلند و باريك بدون حفاظ ساخته مي‌شود و در قسمت داخلي ساختمان به شكل يك يا دو حفره در طاقچه ديده مي‌شود. اين نمونه در سيرجان و به ندرت در كرمان ديده مي‌شود.
    بادگیر سه جناحی – سه طرفه
    بادگير نوع سوم سه جناحي است و دو نوع دارد، سه جناحي متصل و سه جناحي منفصل (اشكم دريده) .در اين نمونه مي‌توان به تفكيك از يك يا دو يا سه جبهه استفاده كرد. البته استفاده از اين نوع بادگير نادر است.
    بادگیرهای چهار طرفه
    نوع چهارم، بادگيرهاي چهار طرفه است كه به شكل كامل و مفصل‌تر از انواع ديگر ساخته شده‌اند و معمولا داخل كانال‌هاي آن با تيغه‌هايي از آجر يا چوب يا گچ به چند قسمت تقسيم مي‌شوند. در بعضي از نمونه‌ها در زير كانال بادگير حوض به نسبت بزرگ و زيبايي مي‌ساخته‌اند كه هواي خشك و داراي گرد و غبار پس از برخورد با آب با جذب رطوبت خنك و گرد و غبار آن جدا و هواي اتاق (حوضخانه) در گرماي تابستان بسيار مطبوع مي‌شده است. در مناطقي كه امكان ايجاد حوضخانه در طبقه همكف وجود نداشته است آب قنات را در زير زمين جاري و نمايان مي‌كرده‌اند و امتداد كانال بادگير نيز تا روي اين جريان آب ادامه مي‌يافته است. اين فضاها (سرداب‌ها) محل تجمع اهالي خانه در بعد از ظهرهاي تابستان بوده است. اين نمونه در يزد، كرمان و بوشهر و... ديده مي‌شود.
    بادگیرهای چند وجهی
    در شهرستان يزد و برخي قسمت‌هاي مركزي ايران بادگيرهاي چند وجهي (معمولا هشت وجهي و حتي گاهي مدور) معمول است كه نوع پنجم بادگيرها را تشكيل مي‌دهد.
    علت ساخت اين گونه بادگيرها وجود بادهاي مطلوبي است كه از هر طرف وزش داشته و تيغه‌هاي كانال مي‌تواند از هر جهت باد را گرفته و به داخل مسير هدايت می کند.
    بادگير چپقي
    بادگير چپقي نوع ششم بادگيرهاست كه به جاي فضاي مكعبي شكل خارجي، سازنده از ايجاد چند لوله خم‌دار (زانو مانند) براي حجم خارجي بادگير استفاده كرده است، اما كانال‌ها و قسمت‌هاي داخلي مانند نمونه‌هاي چند طرفه است اين نوع بادگير تنها در سيرجان ديده شده است.
    maryam_h1989 پسندیده است!

  14. Top | #10

    • کاربر فعال
    • تاریخ عضویت
      19-May-2012
    • رشته تحصیلی
      معماري
    • مقطع تحصیلی
      دانشجوي كارداني به كارشناسي معماري
    • محل سکونت
      همه جاي ايران سراي من است
    • پست‌ها
      372
    • سپاس
      172
    • 877 تشکر در 318 پست
    • قدرت امتیاز دهی
      6
    • امتیاز
      436
    Add ms_mehrzad on Facebook

    اطلاع رسانی مصالح بادگيرها و ...

    مصالح ساختماني بادگيرها
    مصالح ساختماني بادگيرها را معمولا خشت خام، آجر، گل، گچ و چوب شورونه تشکيل مي‌دهد، چهار بخش عمده بادگير شامل بدنه، قفسه، تيغه‌ها و سقف است.
    نماسازي بادگيرها
    نماسازي بادگيرها خود از ويژگي‌هاي خاصي برخوردار است و در نهايت ظرافت به وسيله‌ آجركاري و يا گچ‌بري ساخته مي‌شود. در اين جا لازم است از بادگير مضاعف، بادگير دواشكوبه و بادگير حفره‌اي نيز نام برد. در شيراز نيز بادگيرهايي كم و بيش ديده مي‌شود كه به عنوان نمونه مي‌توان از بادگير ارگ و آب انبار كريم‌خان زند ياد كرد.


    بادگیر تهویه مطبوع خانه های کویری
    بادگير وسيله تهويه مناسبي براي خانه‌ها در قلب كوير محسوب مي‌شود. به طوري كه جريان هواي مطبوع را در اتاق‌ها، تالار و زيرزمين ايجاد مي‌كند. در واقع شهرها و روستاهاي كويري با بادگير نفس مي‌كشند. به همين لحاظ است كه در هر محل، جهت بادگير را در سمتي مي‌سازند كه مناسب‌ترين جريان هوايي منطقه را جذب كند. به عنوان مثال در سراسر منطقه اردكان جهت بادگير را رو به شمال درست مي‌كنند تا هواي شمال را به داخل خانه بكشاند. براي همين پشت بادگير را در جهت باز «قبله» مي‌سازند كه همراه با گرد و خاك است. كار اصلي بادگير در دو بخش خلاصه مي‌شود؛ يكي آن كه هواي دلپذير و مطبوع را به قسمت زير هدايت مي‌كند به طوري كه هوا به محض اينكه به چشمه‌هاي بادگير مي‌وزد به دلیل وضعيت ويژه چشمه‌هاي بادگير، باد با سرعت هر چه تمام‌تر به پايين كشيده مي‌شود.
    كار دوم اين است كه جهت ديگر بادگير هواي گرم و آلوده را به بيرون مي‌فرستد يعني در واقع كار مكش را انجام مي‌دهد. در مسير بعضي بادگيرها كه به سرداب راه پيدا مي‌كند، طاقچه‌ يا گنجه‌اي در دل ديوار تعبيه مي‌كنند و در چوبي بر آن مي‌گذارند تا بتوانند باد را كنترل كنند. به اين معني در زمستان در گنجه را مي‌بندند تا ارتباط فضاي داخل و خارج اتاق را قطع كند.
    اين گنجه‌ها در اتاق‌ها، كار يخچال امروزي را انجام مي‌دهند. به طوري كه گوشت و ماست و پنير و غذاي شب مانده را در گنجه مي‌گذارند و در آن را مي‌بندند تا آن مواد از هواي گرم فضاي داخل و دسترسي حيوانات خانگي در امان باشد. در «عقدا»(یکی از شهرهای کوچک اطراف یزد) به اين گنجه‌هاي ديواري اصطلاحا "گمبيچه" می گویند..
    ارتباط بادگیرها با آب و هوای منطقه
    وجود بادگير با آب و هواي هر منطقه در رابطه مستقيم است. به طوري كه هر چه شدت گرماي هوا كاسته شود به همان ميزان از تعداد بادگيرها كاسته می شود. به عنوان مثال در روستاي كوهستاني «طرزجان» و «ده بالا»(هر دو از روستاهای کوچک اطراف یزد با آب و هوایی کوهستانی و ییلاقی هستند.) كه هواي آن خنك است، بادگير براي اهالي معنا و مفهومي ندارد در حالي كه در «ميبد» كه داراي آب و هواي گرم و خشك است مي‌توان گفت كه بيشتر خانه ها بادگير دارند.
    ارتباط بادگیر در خانه و تعین و تشخص صاحب خانه
    شاید بتوان گفت ، وجود بادگير در هر خانه معرف تعيّن و تشخّص افراد آن خانه است. بزرگي و كوچكي بادگير با موقعيت اقتصادي صاحب خانه ارتباط دارد. به گونه‌اي كه وقتي وارد يك روستاي كويري مي‌شويم با نگاهي گذرا به وضعيت بادگيرها مي‌توانيم موقعيت اقتصادي هر خانوار را روشن كنيم. زيرا كه خانه‌هاي فقيرنشين بادگير ندارند. بعضي از آنان كه بادگير دارند مصالح عمده بادگير خشت و گل، يك طرفه و حتي تعداد چشمه‌هاي آن بسيار كم است. در حالي كه مصالح بادگير ثروتمندان بيشتر خشت و آجر چند طرفه و با تزييناتي همراه است. بيشتر بادگيرها يك طبقه است. فقط چند بادگير در سراسر يزد ديده شد كه دو يا سه طبقه است..
    عده‌اي مي‌گويند‌ ساختن بادگير دو طبقه يك نوع هنر معماري است زيرا ساختن آن كار هر معماري نيست.
    بادگیرها و تناسب و زیبایی در معماری شهری
    در تفت يك بادگير سه طبقه كه از نظر معماري بسيار ارزنده است مورد بررسي قرار گرفته است. اين بادگير به عنوان نوعي تفاخر به حساب مي‌آيد. از طرفي بادگير سه طبقه در تلطيف هواي خانه بسيار موثر است. به شکلی كه باد در هر سمت و ارتفاعي جريان دارد به راحتي به وسيله چشمه‌هاي يكي از طبقات بادگير به داخل كشانده مي‌شود. بلندترين و زيباترين بادگير باغ دولت‌آباد يزد با ارتفاع 33 متر و 80 سانتي‌متر است كه تاريخ بناي آن به زمان كريم‌خان زند مي‌رسد. حسن اين بادگير در دو قسمت خلاصه مي‌شود؛ زمينه بادگير هشت ضلعي و طبيعي است كه باد در هر جهت و طرفي كه جريان پيدا كند به راحتي و با سرعت هر چه بيشتر به قسمت زير هدايت مي‌شود. در قسمت دوم در زير بادگير حوضي است كه در ميان‌ آن فواره سنگي تعبيه شده است به طوري كه وقتي باد به سطح آب مي‌وزد هواي خنك و مطبوعي ايجاد مي‌كند.
    بادگير را گذشته از خانه‌هاي مسكوني براي خانه‌ باغات و مساجد و خنك نگاه داشتن آب در آب‌انبارها مي‌سازند..
    maryam_h1989 پسندیده است!

صفحه 1 از 2 12 آخرینآخرین

اطلاعات تاپیک

کاربران حاضر در این تاپیک

در حال حاضر 1 کاربر در حال مشاهده این تاپیک هستند. (0 عضو و 1 مهمان)

این مطلب را به اشتراک بگذارید

قوانین ارسال

  • شما نمی‌توانید تاپیک جدید ارسال کنید.
  • شما قادر به ارسال پاسخ نیستید .
  • شما نمی‌توانید فایل ارسال کنید.
  • شما نمی‌توانید پست ‌های خود را ویرایش کنید.
  •  
دانشجو در شبکه های اجتماعی
افتخارات دانشجو
لینک ها
   
سایت برگزیده مردمی در چهارمین و پنجمین جشنواره وب ایران
سایت برگزیده مردمی در چهارمین و پنجمین جشنواره وب ایران
به دانشجو امتیاز دهید:

آپلود مستقیم عکس در آپلودسنتر عکس دانشجو

توجه داشته باشید که عکس ها فقط در سایت دانشجو قابل نمایش می باشند.

Search Engine Friendly URLs by vBSEO 3.6.1