مجموعه اي از مداخلات امريكا در نظام جهاني

[amirhessam]

شبكه خبر دانشجو ـ سرويس مقالات دانشجويي






مهدي فيروزكوهي
بدنبال وقوع تحولات عديده در نظام ديپلماسي جهان و روابط بين الملل پس از كنگره وين و ايجاد مفاهيم جديد از قدرت در سطح امپراطوريهاي جهان، روند تحولات جهاني به نفع كشوري دور از متن و واقع در حاشيه آن زمان يعني ايالات متحده امريكا ، به سرعت طي شد.
و در سال 1901 در آغاز قرن بيستم و همزمان با به قدرت رسيدن تئودور روز ولت از حزب جمهوريخواه در امريكا رويه دخالت اين كشور در حوزه نفوذ خود – امريكاي مركزي و جنوبي – آغاز گرديد. وي با ارايه طرحي به نام Amendment plan تمام سياست هاي داخلي، خارجي و حتي تمام قراردادهاي بين المللي كوبا را ديكته نمود. و به عنوان نخستين دستاورد امريكا موفق شد جزاير guatanamo bay را از كوبا به قيمت 4000 دلار در ماه اجاره نمايد كه تا به امروز مقر پايگاه نظامي امريكا بوده است.
از آن تاريخ تا به امروز، تاريخ زياده خواهي هاي امريكا پر رنگتر از قبل بوده است. اين كشور از آغاز قرن بيستم تا آغاز جنگ جهاني اول سياست خود را بر پايه دكترين مونروئه بنا نموده و بعنوان پليس بين الملل در جمهوري هاي موز – نامي كه به كشورهاي امريكاي مركزي و بعضا جنوبي اطلاق مي وشد – عمل نمود.
در طي اين مدت ميزان دخالت هاي نظامي امريكا در كشورهاي امريكاي مركزي بحدي است كه عملا تمامي روساي جمهور آن كشور اعم از تئودور روزولت (1901-1909) ، ويليام تاف (1913-1909)، ويلسون وودرو (1921-1913) به لشگر كشي به جمهوري هاي موز پرداختند؛
در سال 1903 نيروي دريايي امريكا وارد هندوراس شد.
در سال 1094 ارتش امريكا وارد جمهوري دومينيكن شد.
در سال 1907 ارتش امريكا وارد نيكاراگوئه و سپس وارد هندوراس شد.
در سال 1915 و در آغاز جنگ هاي موسوم به جنگ مور نيروي دريايي امريكا دوباره وارد نيكاراگوئه شد.
در سال 1912 امريكا خانواده سوموزا ديكتاتور معروف نيكاراگوئه را به قدرت رسانيد - كه تا زمان سقوط ديكتاتور دست نشانده امريكايي در ايران – محمدرضا پهلوي – در سال 1979 در روي كار بود و تنها از اين مدت امريكا، 21 سال در جنگ داخلي اين كشور 1933-1912 در كنار ديكتاتور سوموزا به سركوب مردم نيكاراگوئه پرداخت.
در سال 1911 در خلال جنگ داخلي هندوراس ارتش امريكا دوباره وارد اين كشور شد.
در سال 1915 در هائيتي به دخالت نظامي پرداخت.
در سال 1916 وارد جمهوري دو مينيكن شد.
در سال 1918 قسمت هايي از پاناما را به اشغال در آورد.
ويلسون عامل ورودي امريكا به جنگ جهاني اول در 7 دسامبر 1917 وارد درگيري محدود با امپراطوري اتريش – مجارستان شد. وي بعدها با صدور اعلاميه اي 14 ماده اي با عنوان حق تعيين سرنوشت خود توسط ملت ها در واقع براي تجزيه امپراتوري ها مخصوصا امپراتوري ارتش – مجارستان تلاش كرد. به اعتقاد معاون وي، ويلسون اعتقادي به حق تعيين سرنوشت ملي نداشت و صرفا براي تضعيف آن امپراتوري در مقابل امريكا چنين اعلاميه اي صادر نموده بود.
در مجموع امريكا كه فرصت كسب مستعمره در غرب و شرق و افريقا را از دست داده بود با دكترين مونروئه سعي در ايجاد امپراطوري امريكا در آن منطقه از جهان نمود و با اعمال نفوذ سياسي و اقتصادي در كشورهاي حوزه كارائيب و جمهوري هاي موز، رژيم هاي دست نشانده خود را روي كار آورد.
در طي سالهاي بعد از جنگ جهاني اول نيز پس از روي كار آمدن وارن هاردينگ (1921-1923) ارتش امريكا در 1921 بار ديگر پاناما را اشغال كرد، در سال 1922 با ناسيوناليست هاي تركيه در ازمير درگير شدند در همان سال نيروي دريايي امريكا با اعزام به چين بر عليه ناسيوناليستهاي چيني تا سال 1927 به مبارزه پرداخت . در سال 1923 براي بار سوم هندوراس را اشغال نمود.
اين مقطع در واقع آغاز مداخله و زمينه سازي رهيابي امريكا در عرصه بين الملل بود.
بعدها در زمان (1923-1929) cakvin cooldige نيز ارتش امريكا در نيكاراگوئه و پاناما چندين مداخله نمودند. اما رئيس جمهور بعدي (1929-1933) Herbert hoover چون معتقد به دخالت امريكا در امور نظامي نبود تنها يك بار در سال 1932 به الساروادور لشكركشي كرد.
دوران رياست جمهوري franklind. Roosevelt (1933-1945) مصادف با آغاز و پايان خونين ترين جنگ قرن بيستم – جنگ جهاني دوم – بود وي با دخالت مستقيم در جنگ در كنار متفقين در 8 دسامبر 1941 در كنار انگلستان به ژاپن اعلام جنگ داد. وي سپس در 11 دسامبر با آلمان وارد جنگ شد. و در 6 ژوئيه 1944 پس از شكست ژاپن در كنار نيروهاي انگليس و كانادا در ساحل نرماندي فرانسه وارد جنگ با آلمان شد.
در دوران harry s Truman (1953-1945) از حزب دموكرات در 16 ژوئيه 1945 پس از پنج سال تلاش در قالب طرح سري لوس آلاموس نخستين بمب اتمي با نام Gadget در حضور يكصد نفر از انديشمندان در صحراي آلاموگودور در منطقه صحراي مكزيكو آزمايش شد تا برتري قدرت امريكا در عرصه بين الملل به اثبات برسد و تثبيت شود.
پس از تسليم آلمان در مه 1945 ترومن در كنفرانس لپت رام پيرامون اروپاي بعد از جنگ حضور يافت و زمينه هاي حضور امريكا در اروپا تثبيت شد.
وي سپس در چين (سركوب چيانكايچك -1947) و برافروختن جنگ كره در 1950 و دخالت در درگيري هند و چين كه تا 1953 ادامه داشت دخالت داشت.
در واقع امريكا كه در ابتداي جنگ جهاني دوم اعلان بي طرفي كرده بود با دارا بودن توليدات انبوه نظامي به رونق اقتصادي خوبي دست يافت و با هدف تداوم روند رو به رشد اقتصادي و با عنوان ايجاد بازار مصرف براي توليدات نظامي با قانون وام و اجاره the lend lease act به همراهي با متفقين پرداخت خاك ايران براي كمك متفقين به شوروي كه در آستانه شكست از آلمان در استالينگراد قرار داشت اشغال شد.
در طي مراحل بعد از جنگ نيز امريكا با طرح مارشال (marshall plan ) در روند بازسازي اروپا شركت نموده آنها را مقروض امريكا نمود.
سنگ بناي مداخله امريكا در امور كشورهاي جهان در اين دوره بنا نهاده شد. امريكا بابدست گرفتن حق وتو در سازمان ملل متحد برتري و زمينه مداخله آشكار خود را فراهم نمود و با اشغال فلسطين در سال 1947 و 1948 عملا مركز نفوذ صهيونيزم به ايالات متحده انتقال يافت و اين قدرت در كنار اتحاد جماهير شوروي به تقسيم جهان پرداخت.
از آن روز تا به امروز در 24 كشور مداخله نظامي نموده است كه در ويتنام بطرز فجيعي شكست خورده است: اين كشورها عبارتند از:
چين 1946-1945
كره1953-1950
چين 1953-1950
گواتمالا1954
اندونزي 1958
كوبا1960-1959
گواتمالا 1960
كنگو 1964
پرو1965
لائوس1973-1964
ويتنام 1973-1961
كامبوج 1970-1969
گواتمالا 1969-1967
گرانادا 1983
ليبي 1986
السالوادور دهه 1980
نيكاراگوئه دهه 1980
پاناما 1989
عراق 1999-1991
سودان 1998
افغانستان 1998 در كنار طالبان
يوگسلاوي 1991
افغانستان 2001 برعليه طالبان
عراق 2003
سابقه شرارتها و مداخلات نظامي امريكا در ايران خود فهرست جداگانه اي مي طلبد.
مداخلات امريكا در كودتاي 28 مرداد 1332 ، تحريك تجزيه طلبان، مداخله نظامي در طبس ، كودتاي نوژه همدان تحريك و پشتيباني صدام در جنگ با ايران، ساقط نمودن هواپيماي مسافر بري ايران در خليج فارس و ... صرفا بخشي از فهرست كتاب قطوري است كه جنايات امريكا را در خود خواهد داشت.
صرفنظر از وابستگي امريكا به حيات ديكتاتورها در منطقه خاورميانه و وابستگي آنان براي حفظ بقاي حكومت خود به امريكا (وابستگي دو سويه) بيداري اسلامي پديده اي غير مقبول براي امريكاست. با فراگير شدن روند بيداري اسلامي در كشورهاي خاورميانه كه آماج عرصه ديپلماتيك ابرقدرتهاي معاصر گشته است؛ نقشي خانمان برانداز براي استعمار گران قرن جديد ايفا مي كند. از اينرو امريكا بعنوان سرسلسله استعمار فرانو جهان به مقابله با آن روند پرداخته است.
خيزش امواج بيداري اسلامي و مبارزه با استعمارگران غربي، دولتهاي وابسته منطقه و اربابان آنها را هراسناك نموده است. نياز امپراطوري قرن 21 به انرژي و به ويژه نفت در اين قرن از سوئي و وجود منابع غني معدني و انساني در اين منطقه اشغالگران را بر حفظ سران سرسپرده آن دول وادار نموده است. تا با بهره گيري از آنها به استثمار خود ادامه دهد.

منبع: [فقط کاربران سایت قادر به مشاهده ی لینک ها میباشند . ]

[amirhessam]

ما 16 نفر بودیم* (بررسی مداخلات جهانی امریکا و پیامدهای آن در یک قرن اخیر)

چکیده: تنها درنیمه دوم قرن بیستم ایالات متحده آمریكا حدود 100 كودتای نظامی و براندازی حکومت ها را طراحی و رهبری کرده است و ده‌ها بار بطور مستقیم دست به اشغال نظامی كشورها زده است و یا آنها را تهدید به مداخله نظامی كرده است. این مقاله سعی دارد با مرور روند مداخلات امریکا در کشورهای جهان طی بازه زمانی یک قرن گذشته که مقارن با ریاست جمهوری 16 نفر از دو حزب دموکرات و جمهوریخواه نیز می باشد، به بررسی چگونگی این مداخلات و تبعات آن در عرصه بین المللی بپردازد.



(بررسی مداخلات جهانی امریکا و پیامدهای آن در یک قرن اخیر) - قسمت اول


مداخله آشكار از طریق پیاده كردن نظامیان، تهدید و یا توسل به كودتای نظامی و اقدام به براندازی به منظور سرنگون كردن دولت‌های ملی و مردمی كه حاضر نیستند به برنامه‌ها و خواسته‌های یکجانبه گرایانه تن دردهند و جایگزین كردن آنها توسط دولت‌های مجری منافع سرمایه‌داری، از جمله روش‌هایی است كه ایالات متحده امریکا، در یک قرن اخیر و بویژه از اوایل دهه 50میلادی جهت اجرا و پیشبرد منافع خود در كشورهای جهان و خصوصاً جهان سوم به كار برده است.
اگرچه با توجه به شکل گیری اولیه سیاست خارجی امریکا بر اساس انزوای سیاسی و همچنین مشکلات داخلی در دو دهه اول قرن بیست، این کشور تا پایان جنگ جهانی اول در عرصه بین المللی حضور جدی پیدا نکرد و بیشتر به حوزه امریکای مرکزی و جنوبی معطوف بود، اما شالوده حضور ایالات متحده و حذف و تضعیف دیگر رقبا در عرصه بین المللی در همین زمان بنا نهاده شد. تنها درنیمه دوم قرن بیستم ایالات متحده آمریكا حدود 100 كودتای نظامی و براندازی حکومت ها را طراحی و رهبری کرده است و ده‌ها بار بطور مستقیم دست به اشغال نظامی كشورها زده است و یا آنها را تهدید به مداخله نظامی كرده است. از جنگ جهانی دوم، كشورهای زیر سلطه، صحنه اصلی دخالت‌ها و كودتاهای نظامی یا شبه كودتا و ضد كودتا و استقرار دیكتاتوری‌های نظامی بوده‌اند و به سادگی می‌توان برآورد كرد كه كاربرد گسترده شیوه‌هایی چون تهدید، كودتا، اشغال نظامی و غیره، تا چه اندازه به استقلال كشورها و به فرایند تصمیم‌گیری دولت‌ها صدمه و زیان وارد می‌آورد.
بدون تردید، دستگاه‌ها و آژانس های مختلف جاسوسی آمریكا فعالانه در طرح و اجرای كودتاها و توطئه‌ها، برای سرنگونی حکومت های مردمی، فعالانه مشغول‌اند و مسئول كودتاهای بی‌شمار در جهان هستند. البته در این راستا و برای دستیابی موفقیت‌آمیز به اهداف، امریکا از كمك و پشتیبانی سیاستمداران طرفدار سیاست غرب استفاده‌های زیادی برده است.
مداخلات امریکا در عرصه جهانی، در دوران ریاست جمهوری دموکرات ها و جمهوریخواه ها همواره وجود داشته است، اما نوع آن از دخالت سیاسی در زمان تصدی دموکرات ها به دخالت نظامی در دوران جمهوریخواه ها متغییر بوده است.
لذا نگارنده سعی دارد با مرور روند مداخلات امریکا در کشورهای جهان طی بازه زمانی یک قرن گذشته که مقارن با ریاست جمهوری 16 نفر از دو حزب دموکرات و جمهوریخواه نیز می باشد، به بررسی چگونگی این مداخلات و تبعات آن در عرصه بین المللی بپردازد.
در این راستا نگارنده 5 دوره زمانی را مدنظر قرار می دهد.

-- دوره اول: از ابتدای قرن بیستم تا پایان جنگ جهانی اول (مداخله در امریکای مرکزی و جنوبی)

1901 تا 1909 Theodore Roosevelt از حزب جمهوریخواه
*در 12 فوریه 1901 روزولت طرح Platt Amendment را پایه ریزی كرد. این طرح به امریكا اجازه می داد نه تنها سیاست های داخلی، بلكه سیاست خارجی و تمام قرارداد های بین المللی كوبا را دیكته كند. طبق این طرح امریكا اجازه یافت كه گوانتانامو بی Guantanamo Bay)) را از كوبا به مبلغ 4000 دلار در ماه اجاره نماید و در آنجا پایگاه نظامی ایجاد كند و تاكنون هم امریكا نیروی نظامی خود را در این كشور حفظ كرده است.
* در سال 1903 نیروی دریایی امریكا در زمان انقلاب هندوراس وارد آن كشور شد.
*در سال 1904 ارتش امریكا با عنوان حمایت ازمنافع امریكا وارد جمهوری دومینیكن شد.
*در سال 1904 ، بعد از موفقیت در كوبا، روزولت سیاست خارجی خود را بر پایه دكترین مونرو نهاد. بر اساس این دكترین امریكا می بایست "پلیس بین المللی" در امریكای مركزی باشد. (كشورهای امریكای مركزی به Banana Republic معروف هستند)
* در سال 1907 ارتش امریكا وارد نیكاراگوئه شد تا "Dollar Diplomacy" را در آن كشور ایجاد كند. در همین سال امریكا در خلال جنگ هندوراس با نیكاراگوئه، دوباره وارد هندوراس شد.

1909تا 1913 William H. Taft از حزب جمهوریخواه
ویلیام تفت سیاست های خارجی روزولت را دنبال كرد و مجموعه ای از جنگ ها و دخالت های نظامی در كشور های امریكای مركزی را تدارك دید كه به "Banana Wars" شهرت یافت.
* در سال 1910 نیروی دریایی امریكا برای بار دوم نیكاراگوئه را اشغال كرد.
*در سال 1912، آمریکا خانواده سوموزا را در نیكاراگوئه به قدرت رساند كه تا سال 1979 با سركوب و اختناق حكومت كرد. این سیاست را روسای جمهور دیگر، چه از حزب دمكرات و چه از حزب جمهوریخواه، دنبال كردند. بطور مثال می توان از دخالت های نظامی امریكا در هائیتی 1915، جمهوری دومینیكن در سال 1916 و پاناما در سال 1918 نام برد.
*در سال 1911 و در خلال جنگ داخلی هندوراس، بار دیگر امریكا ارتش خود را به آن كشور فرستاد تا از منافع خود در آن كشور حفاظت كند.
*بین سال های 1912 تا 1933 ارتش امریكا، نیكاراگوئه را در اشغال خود داشت و در جنگ داخلی 20 ساله آن كشور، در پشتیبانی از سوموزا، شركت داشت.
1913 تا 1921 Woodrow Wilson از حزب دموکرات
*در سال 1915، ایالات متحده به دخالت نظامی در هائیتی پرداخت.
*در سال 1916، ارتش امریکا وارد جمهوری دومنیکن شد.
*ویلسون عامل دخالت امریکا در جنگ جهانی اول بود و در 7 دسامبر 1917 نیروهای امریکایی بطور محدود با امپراتوری اتریش ـ مجارستان وارد جنگ شدند.
*در سال 1918، امریکا قسمت هایی از پاناما راتصرف نمود.
« پس از پایان جنگ جهانی اول، ویلسون در اعلامیه ای 14 ماده ای، با عنوان (حق تعیین سرنوشت خود، توسط ملت ها) برای تجزیه امپراتوری ها، مخصوصا امپراتوری اتریش ـ مجارستان تلاش کرد. (به گفته معاون ویلسون، وی اعتقاد راسخی به حق تعیین سرنوشت برای ملت ها نداشت و این اقدام در جهت تضعیف قدرت امپراتوری ها در برابر قدرت امریکا بود.)
در مجموع در دوره یاد شده، امریكا با این دخالت ها در واقع دو هدف اصلی را دنبال می كرد. اول اعمال نفوذ سیاسی و اقتصادی در كشور های امریكای مركزی و جنوبی با حمایت از رژیم های وابسته به آنها و یا كنترل مستقیم توسط افراد دست نشانده خود. دوم، از آنجائی كه امریكا فرصت ها را در جهت به مستعمره گرفتن كشورهای جهان سوم شرق و آفریقا از دست داده بود، همزمان با تلاش برای تجزیه و تضعیف امپراتوری های اروپایی درپی ایجاد امپراتوری خود در قسمت غربی كره زمین بود. دكترین مونرو در واقع مانع نفوذ كشور های اروپایی به این منطقه از جهان شد و دست ایالات متحده را در این حوزه بازگذاشت و باعث وابستگی سیاسی و اقتصادی کشورهای این منطقه شد که تا کنون نیز با آن دست به گریبان هستند . از طرفی ایالات متحده با تکیه بر سیاست انزوا درسال 1920 در جامع ملل که خود یکی از طراحان آن بود حضور نیافت و باعث بی اعتباری و خروج دیگر کشورها ی عضو در سالهای بعدی و نهایتاً انحلال جامعه ملل با آغاز جنگ جهانی دوم شد .»
-- دوره دوم : از 1921 تا پایان جنگ جهانی دوم ( راهیابی و زمینه سازی مداخله در عرصه بین الملل )
1921-1923 Warren Harding از حزب جمهوریخواه
*در سال 1921، درزمان ریاست جمهوری هاردینگ، نیروهای ارتش امریكا به خاطر اختلافات مرزی دو كشور پاناما و كوستاریكا بار دیگر پاناما را به اشغال خود در آوردند.
*در سال 1922 ارتش امریكا با ناسیونالیستهای تركیه در ازمیر درگیر شد.
*در سال 1922 نیروی دریایی امریكا به چین فرستاده شد تا با قیام ناسیونالیستهای چینی مقابله كند. این اقدام تا سال 1927 ادامه داشت .
*در سال 1923 ارتش امریكا در جهت حفظ منافع یك شركت امریكایی هندوراس را به اشغال خود در آورد.
1923-1929 Calvin Coolidge از حزب جمهوریخواه
* در سال 1925 نیروی دریایی ارتش امریكا وارد پاناما شدو اعتصابات عمومی را درهم شكست.
*در ماههای اول سال 1926 جنگهای داخلی در نیكاراگوئه شروع شد. نیروهای ارتش امریكا سریعا وارد عمل شدند و خاك آن كشور را اشغال نمودند. و منطقه بی طرفی را برای حفظ سرمایه داران امریكا ایجاد نمودند.
*در ژانویه سال 1927 ارتش امریكا به بهانه تقویت نیروی خود با وارد كردن 7 ناوشكن و 2 كشتی جنگی سبك زمینه حضور طولانی مدت را درنیكاراگوئه فراهم کرد .
1929-1933 Herbert Hoover از حزب جمهوریخواه
در دوران ریاست جمهوری هوور ارتش امریكا چندان فعال نبود. وی معتقد بود كه " مردان سنین بالا اعلام جنگ می كنند ، اما این جوانان هستند كه می باید به جنگ بروند و كشته شوند." همچنین در سال 1929 ، ركود بی سابقه اقتصادی گریبان گیر امریكا شد. در این ركود اقتصادی 12 میلیون نفر بیكار شدند ، 20 هزار كمپانی و 1616 بانك ورشكست شدند و تنها در یك سال 23 هزار نفر دست به خود كشی زدند.
*با توجه به آنچه ذکر شد ، در زمان هوور توجه امریکا به داخل معطوف شد و فقط در سال 1932 ، وی كشتی های جنگی ارتش را برای حفظ منافع امریكا به السالوادور فرستاد.
1933-1945 Franklin d. Roosevelt از حزب دموکرات
*دوره ریاست جمهوری فرانکلین روزولت مقارن با آغاز و پایان جنگ جهانی دوم بود و لذا امریکا بر خلاف جنگ جهانی اول ، درکنار متفقین وارد جنگ شد . روزولت دخالت در اروپا را به نفع آمریکا تشخیص داد زیرا اولاً اروپاییان را مقروض آمریکا می کرد و ثانیاً بعد از سقوط هیتلر در طرح بازسازی اروپا که بعدها به ( Marshal plane ) شد، شرکت می کرد و در تصمیم گیری های سیاسیون اروپا، دولت آمریکا می توانست دخالت مستقیم داشته باشد .
* در 8 دسامبر سال 1941 آمریکا درکنار انگلستان به ژاپن اعلان جنگ داد و از آنجا که آلمان، ایتالیا و ژاپن در سپتامبر 1940 پیمان سه جانبه ای در مورد همکاری در نبرد در صورت حمله دشمن به هر یک از سه کشور امضا کرده بودند، هیتلر نیز در 11 دسامبر به آمریکا اعلان جنگ کرد.
*در 7 اوت 1942 ، نیروی دریایی آمریکا در کانال "گودال" واقع در سالومون پیاده شدند .
*در 8 آوریل 1942 نخستین حمله هوایی ناگهانی به شهر توکیو به وسیله بمب افکن های متوسط آمریکایی صورت گرفت.
*بین سالهای 1943 و 1944 نیروهای آمریکایی با تفوق بر ژاپن این کشور را به دو نیم تقسیم کردند.
*در 6 ژوییه 1944 قوای تازه نفس آمریکایی همراه با تجهیزات بسیار زیاد به همراه نیروهای انگلیسی و کانادایی در ساحل نرماندی فرانسه پیاده شدند و با آلمان وارد جنگ شدند .

1945-1953 Harry S Trumanاز حزب دموکرات
در16 ژوییه سال 1945 پس از پنج سال تلاش شبانه روزی در قالب طرحهای سری لوس آلاموس ، نخستین بمب اتمی با نام « Gadget » در حضور یکصد نفر از دانشمندان در صحرای آلاموگودور در صحرای نیو مکزیکو واقع درجنوب غربی ایالات متحده آزمایش شد، تا برتری قدرت امریکا در عرصه بین الملل تثبیت شود .
*پس از تسلیم آلمان در ماه مه 1945 ، ترومن در جولای همان سال درکنفرانس ( پست دام ) پیرامون اروپای پس از جنگ شرکت کرد و زمینه های حضور امریکا در اروپا تثبیت شد .
*به دستور ترومن، رییس جمهور وقت آمریکا و با هدف تسلیم کردن امپراتوری ژاپن، هواپیمای آمریکایی ،هیروشیمارا درساعت 8:15 صبح در تاریخ 6 اگوست 1945 بوسیله بمب اورانیمی با نام «پسرک Little Boy» بمباران کرد و ناكازاكی در 9 اگوست سال 1945 در ساعت حدود 11:15 بوسیله بمب پلوتونیمی با نام «مردچاق Fat Man» بمباران شد، كه طی آن بمباران ها صدها هزار نفر فورا جان باختند. ترومن چند روز بعد در مصاحبه ای، با اعلام خبر استفاده آمریکا از بمب اتم، در توجیه این اقدام آمریکا که با هدف نشان دادن ضرب شست به شوروی انجام شد، گفت: «ما با این کارمان مانع از کشته شدن جوانان آمریکایی به دست ژاپنی‏ها شده ایم!».
*در سال 1947 طی عملیات سرکوب چیانکایچک (درچین) که با حمایت همه جانبه امریکا صورت گرفت، بیش از 10000 نفر جان باختند.
*در سال 1950، امریکا در برافروختن جنگ كره و دخالت در جنگ هند و چین شرکت داشت که تا سال 1953 نیز ادامه داشت.
«در این دوره و با آغاز جنگ دوم جهانی در اروپا در سال 1939، امریکا توانسته بود در زمینه تولید هواپیما، كشتی جنگی و تجارتی، توپ و تانك و صنایع جنبی نظامی بیش از كشورهای روسیه، انگلستان، فرانسه و آلمان جنگ افزار تولید نماید. این حركت در آمریكا باعث رونق صنایع و اقتصاد آمریكا شد؛ اما محصولات تولید شده می بایستی در جایی مصرف شود تا روند تولید متوقف نشود. روزولت رئیس جمهور آمریكا در ابتدای جنگ، اعلان بی طرفی كرد اما به فكر مصرف سلاح های تولید شده بود. به این جهت در 11 مارس 1941 قانونی از كنگره آمریكا به نام «قانون وام و اجاره» (The Lend Lease Act) به تصویب رسید. به دنبال تصویب این قانون بود كه زیردریایی های آلمان در اقیانوس اطلس مزاحم كشتی های آمریكا شدند كه برای انگلستان ملزومات نظامی حمل می كردند. به دنبال حمله ناگهانی ارتش آلمان به روسیه در 22 ژوییه1941 و پیشرفت سریع ارتش هیتلر به سمت مسكو، لنینگراد و استالینگراد و اعلان جنگ میهنی در روسیه بر ضد تجاوز نازیسم، چرچیل از فرصت استفاده كرد و ضمن ملاقات با روزولت در عرشه كشتی «پرنس آف ولز» (Prince of Wales) ضمن محكوم كردن تجاوز به شوروی، روس‌ها را به كمك آمریكا امیدوار ساخت. از آن پس عملاً دولت آمریكا نیز به متفقین پیوست و در 25 اوت 1941 برای انتقال كمك های انگلیس و آمریكا به شوروی، خاك ایران اشغال شد و سیل كمك های تسلیحاتی آمریكا به سوی روسیه شوروی سرازیر شد. واقعه حمله ژاپن كه متحد آلمان بود به بندر «پرل هاربور» در هاوایی باعث شد كه آمریكا در دسامبر 1941 به آلمان اعلان جنگ داده و كشور ایالات متحده در این مرحله رسماً و عملاً با آلمان و ژاپن و ایتالیا وارد جنگ شود و جنگ از محدوده اروپا خارج شد و جنبه جهانی پیدا كرد که طی آن بیش از 20 میلیون نفر جان باختند و شهرهای بسیاری ویران شد.
با پایان جنگ جهانی دوم، امریکا در قالب طرح بازسازی اروپا یا "مارشال پلن" وارد اروپا شد و با در دست گرفتن سیستم اقتصادی و صنعتی کشورهای آسیب دیده، زمینه را برای مداخلات بیشتر در آینده مهیا کرد. به همین جهت، صنایع این کشور توانست صنایع مشابه کشورهای دیگر را حتی در بازارهای داخلی آنها تحت الشعاع قرار دهد. این برتری اقتصادی منجر به برتری سیاسی، فرهنگی، و نظامی امریکا نیز گردید.
سنگ بنای مداخله سیاسی امریکا در جهان نیز در این دوره بنا نهاده شد. با تأسیس سازمان ملل متحد بعد ازجنگ، امریکا با بدست آوردن حق وتو در این سازمان برتری و زمینه مداخله آشکار در امور جهانی را ایجاد نمود. تنها تهدیدکننده جدی منافع امریکا در این دوره، اتحاد جماهیر شوروری بود و از این زمان دوره معروف به جنگ سرد بین این دو قدرت در دنیا آغاز شد و جهان به دو قطب و بلوک شرق و غرب تقسیم شد. در این زمان امریکا با انعقاد پیمان آتلانتیک شمالی (NATO) حضور نظامی خود را در امریکای شمالی و اروپای غربی تثبیت کرد و با مداخله در استقرار پلیس سازمان ملل در شبه جزیره کره، در این منطقه نیز حضور یافت که بحران های دوکره در سالهای بعد متأثر از آن بود. همچنین از سال 1947 و اشغال فلسطین، عملاً مرکز نفوذ صهیونیزم به ایالات متحده انتقال یافت و امریکا حمایت های آشکار خود را از اسرائیل به طرق مختلف از قبیل (حمایت های سیاسی، مالی و نظامی ـ وتو قطعنامه ها علیه اسرائیل ـ طرح قیمومیت برای فلسطین و ...) آغاز کرد.»

[amirhessam]

بررسی مداخلات جهانی امریکا و پیامدهای آن در یک قرن اخیر )
مهدی علیخانی ـ کارشناس مسائل سیاسی [فقط کاربران سایت قادر به مشاهده ی لینک ها میباشند . ]
اشاره : پس از بررسی دو دوره مداخلات سیاسی و نظامی امریکا در جهان و پیامدهای آن طی بازه زمانی نیمه اول قرن بیستم ، حال در بخش دوم این بررسی ، دوره سوم و چهارم مداخلات امریکا مورد تحلیل قرار می گیرند که مقارن با جنگ سرد و پس از آن سیاست نظم نوین جهانی است .
-- دوره سوم : آغاز نیمه دوم قرن بیستم تا سال 1989 ( دوره جنگ سرد )
1953-1961 Dwight D. Eisenhower از حزب جمهوريخواه
*در سال1953 بعد از طرح كودتا در ايران، مقامات انگليس و سرويس جاسوسي ام-16 موفق به جلب حمايت آيزنهاور براي كودتا در ايران مي شوند. پس از به قدرت رسيدن جمهوريخواهها ،كودتاي 28 مرداد 1332 (19 اوت 1953)در ايران انجام مي گيرد و دولت دكتر محمد مصدق ، نخست وزير ايران كه صنعت نفت ايران را ملي كرد، با پشتيباني سيا و رئيس جمهور وقت امريكا ، ساقط مي شود و شاه دوباره به قدرت باز می گردد و زمینه برای سرکوب اعتراضات مردمی (در 25 سال بعد از كودتا) فراهم شد که طی آن هزاران نفر در دوران سركوب كننده حكومت شاه و ساواك، كشته شدند.
*در ژوییه 1954 دولت مردمي (جاكوبو آربنز) در گواتمالا، كه املاك اتحاديه بزرگ چند مليتي را كه تمام زمينهاي كشاورزي را در دست داشتند، را ملي كرده بود، توسط سازمان سيا و در دوران رياست جمهوري آيزنهاور سرنگون شد. تخمين زده شده است كه حدود 120،000 نفر روستائي گواتمالائي در دوران ديكتاتوري نظامي ايجاد شده كشته شدند. اين دومين كودتاي سازمان سيا و دولت جمهوريخواه امريكا در دو سال پي در پي بود. امریکا تا سال 1960 در گواتمالا ماند .
* در سال 1956 امریکا در بحران کانال سوئز ، مداخله کرد .
* در سال 1957 ایالات متحده به نیروی دریایی برای مداخله در هائیتی و سرکوبی اغتشاشات داخلی آماده باش داد .
* در ژوئیه سال 1958 ،نيروي دريايي ارتش امريكا لبنان را به اشغال خود در آورد.
* در سال 1959، امریکا در جنگ بین چین ملی و جمهوری دموکراتیک خلق چین مداخله نمود .
* در سال 1959 ، امریکا به پاناما تجاوز نظامی کرد .
* در سال 1960 ، ایالات متحده همچنین درجنگهای داخلی لائوس مداخله نمود و تا سال 1963 در لائوس حضور نظامی داشت.
* در اواخر سال 1960 ، امریکا با فرستادن 20 هزار سرباز ،قسمتهایی از جمهوری دومینیکن را اشغال کرد که تا سال 1965 ادامه داشت .
* در سال1960 امريكا جنگ خود را با ويتنام شروع كرد. ( اين جنگ طولاني ترين و پر هزينه ترين جنگ امريكا بود كه تا سال 1975 بطول انجاميد . )
1961-1963 John F. Kennedy از حزب دمكرات (1)
*در اگوست 1961 ، دیوار برلین ، آلمان را به دوبخش غربی و شرقی تحت نفوذ امریکا و شوروری تقسیم کرد ( که بمدت 28 سال ادامه داشت ) .
* از سال 1961، آمريکا کوبا را تحت تحريم اقتصادی قرار داد که به وابستگی اقتصاد اين کشور به شوروی منجر شد.
* در سال 1962 ، امریکا مجدداً گواتمالا را به دخالت نظامی تهدید کرد .
*در سال 1962 ، ایالات متحده به نیروهای خود آماده باش داد و در پی آن در تایلند حضور نظامی پیدا کرد .
* در پاييز سال 1962، ايالات متحده پس از محاصره دريايی کوبا، به شوروی هشدار داد تا از استقرار موشک های ميان برد در خاک اين کشور خودداری کند و تهديد کرد که در صورتی که اين خواست برآورده نشود، به توقيف کشتی های روسی حامل موشک های ميان برد و اشغال خاک کوبا مبادرت خواهد ورزيد و بحران اتمی بین دو قطب پدید آمد .
*همچنین در دوران رياست جمهوري كندي بود كه به شاه ايران فشار آورده شد تا اصلاحاتي را در ايران انجام دهد. به همين دليل علي اميني را براي سمت نخست وزيري به شاه تحميل كردند. شاه ايران زير فشار كابينه كندي مجبور شد دست به تغييراتي بزند كه به انقلاب سفيد معروف شد. همان انقلابي كه طرفداران حكومت پهلوي آن را بزرگترين دستاورد حكومت محمد رضا شاه مي دانند.
1963- 1969 Johnson Lyndon از حزب دموکرات
*در سال 1963 امریکا بطور غیر مستقیم و با همکاری سربازان بلژیکی و در امور کنگو مداخله کرد و با کمک عوامل داخلی چون (موسی چومبه) ، رئیس جمهور کنگو (پاتریس لومومبا) را به قتل رسانده و دولت کنگو را سرنگون کردند .
* در سال 1963 ، ایالات متحده ، اندونزی و فیلیپین را تهدید به حمله نظامی نمود و به ارتش آماده باش داد .
* در سال 1964 ، امریکا با حمله مجدد به پاناما این کشور را اشغال کرد .
* در آگوست 1964، ایالات متحده به ویتنام شمالی حمله کرد و آنجا را اشغال نمود .
* در سال 1965 ، امریکا با مداخله در اندونزی ، در این کشور کودتا کرد .
* حین جنگهای اعراب و اسرائیل ، در سالهای 1967 تا 1973 ، امریکا کمکهای فراوان نظامی و مالی به اسرائیل کرد .
* در سال 1967 ، امریکا مداخله سیاسی در امور یونان ، به روی کار آمدن سرهنگان در این کشور کمک شایانی نمود .
1969-1974 Richard M. Nixon از حزب جمهوريخواه (2)
(دوره ریاست جمهوری نیکسون یکی از مهمترین و پرفرازو نشیب ترین دوره های تاریخی امریکاست ، چراکه در این دوره بیشترین کودتا در زمان یک رئیس جمهور ، (تقریباً هر سال یک کودتا )طراحی و انجام شد و کادر رهبری امریکا به چیزی جز مداخله نظامی و جنگ نمی اندیشید و نهایتا با افتضاح سیاسی واترگیت ، نیکسون مجبور به استعفا شد .)
* در سال 1969 زماني كه آتش جنگ ويتنام به كامبوج هم سرايت كرد، نيكسون ارتش امريكا را به كامبوج فرستاد.
* در سال 1971 ، امریکا از کودتای بولیوی حمایت و آنرا رهبری کرد .
*سال 1972 يكي از شگفت انگيز تر ين و ماند گار تر ين فصل ها در تاريخ سياسي امريكا است. در اين سال دو روزنامه نگار جوان واشينگتن پست بنام هاي باب وودوارد(Bob Woodward) و كارل برنشتاين(Carl Bernstein) جاسوسي سياسي نيكسون و حزب جمهوريخواه را بر عليه حزب دمكرات كشف و بر ملا كردند. اكنون كه مجموعه اي نزديك به 500 ساعت نوار از صحبتهاي نيكسون در آرشيو ملي امريكا براي استفاده عموم موجود است ، نكات تازه و حيرت آوري در 6 ما هه نخست سال 1972 در مذاكرات او با وزرا و مشاورانش بر ملا شد. در بخشي از مذاكرات بين نيكسون و هنري كسينجر، مشاور امنيتي كاخ سفيد، در باره نحوه پيگيري جنگ ويتنام ، ريچارد نيكسون مي گو يد :" من ترجيح ميدهم از بمب اتمي استفاده شود."
* در 11 سپتامبر سال 1973 دولت منتخب و مردمي سالوادور آلنده در شيلي، توسط كودتاي نظامي كه توسط سازمان سيا طراحي و كمك شد، سرنگون شد. آلنده كشته و بيش از 30،000 نفر در خشونتهاي بعدي كشته شدند. پينوشه ديكتاتور نظامي بر سر كار آمد و بيش از 25 سال با استبداد و ديكتاتوري در شيلي حكومت كرد.
*در سال 1973 ، امریکا با اجرای کودتای نظامی در اوروگوئه ، دولت این کشور را سرنگون کرد .
*در سال 1974 ، با مداخله مستقیم سازمان سیا ، امریکا علیه (مارکیوس) در قبرس کودتا و وی را سرنگون کرد .
( ريچارد نيكسون براي فرار از محاكمه و مجازات جريان جاسوسي سياسي، كه به و اتر گيت معروف شد، در 8 اوت 1974 استعفا داد. و جرالد فورد جاي او را گرفت. )
*در سال 1967، امریکا ، اتیوپی را به مداخله نظامی تهدید کرد و به ارتش آماده باش داد .
*در تابستان 1976، امریکا همچنین کمکهای زیادی به فرانسه برای سرکوبی قیام مردم (شابا) در کشور زئیر نمود.
1977-1981 Jimmy Carter از حزب دمكرات
(كارتر با شعار برقراري حقوق بشر در جهان در مبارزات انتخاباتي عليه جرالد فورد، كه بعد از استعفاي ريچارد نيكسون در پي رسوايي واترگيت رئيس جمهور شده بود، به پيروزي رسيد. شاه ايران نیز كه از پیروزی جيمي كارتر احساس نگرانی می کرد ، با وجود كمكهاي مالي فراوان به فورد نتوانست مانع پيروزي جيمي كارتر شود.)
* در سال 1978، ایالات متحده با دخالت در امور ایران ، ارتشبد ازهاری را به امید جلوگیری از سقوط رژیم پهلوی در ایران بر روی کار آورد .
* در سال 1980 ، امریکا در کره جنوبی کودتای نظامی ایجاد کرد .
* در سپتامبر 1980 ، نیز امریکا ، کودتای نظامی در ترکیه را رهبری کرد .
* در ماه می 1980 ، با توجه به پیروزی انقلاب اسلامی در ایران و در پی آن اشغال سفارت امریکا ، ایالات متحده برای آزادی گروگانها ، اقدام به دخالت نظامی در ایران نمود که در طبس با شکست مواجه شد .
1981-1989 Ronald Reagan از حزب جمهوريخواه
*در سال 1981، بعد از به قدرت رسيدن رونالد ريگان ، با تحريكات كابينه او ارتش عراق به رهبري صدام حسين به ايران حمله كرد و جنگ 8 ساله را به مردم ايران تحميل كرد. در طول 8 سال جنگ تحميلي ، كمك هاي نظامي و اطلاعاتي كابينه ريگان به عراق باعث طولاني شدن جنگ و كشته شدن بيش از يك ميليون نفر از هر دو طرف شد.
*از سال 1982 ، با حمایت ریگان ، انواع تجهیزات از قبیل : كامپيوتر ،ماشين هاي نظامي ، مواد شيميايي با استفاده دوگانه، از طريق كمپاني هاي مختلف امريكايي داخل و خارج از كشور در اختيار صدام حسين گذاشته شد . ( این تکنولوژیها و مواد در ساخت بمبهای شیمیایی و استفاده از آن در جنگ با ایران توسط عراق بکار گرفته شد .)
* در سال 1981، سازمان سيا و ارتش امريكا در جنگ دولت دست نشانده خود در السالوادور به مقابله با انقلابيون پرد اختند. اين جنگ تا سال 1992 ادامه داشت.
* در سال 1981 ، سيا در جنگ كنترا ها در مقابل ساندينيست ها ، با كمك هاي مالي و نظامي به حمايت كنترا ها بر آمد. اين پشتيباني 9 سال به طول انجاميد.
* درسپتامبر سال 1982 ،و در پی ترور (بشير جمايل) رئيس جمهور دست نشانده امريكا در لبنان ، نيرو هاي امریکایی وارد لبنان شدند تا هم از منافع امریکا دفاع كنند و هم از نيروي اشغالي اسراييل به رهبري آريل شارون دفاع و پشتيباني شود . در همين سال بيروت به اشغال نيروهاي امريكا در آمد و نیروهای سازمان آزادیبخش فلسطین از بیروت اخاج شدند .
*در اکتبر1983 ارتش امريكا، گرانادا را كه يك كشور كوچك درياي كارائيب است ، بعد از روی کار آمدن دولت چپ گرا در آن كشور، به بهانه نجات چند دانشجوي امريكايي اشغال كردند. در صورتي كه دانشجويان بعدها گفتند كه به كمكي احتياج نداشتند . علت این حمله جلوگیری از قدرت یافتن حکومت طرفدار شوروی و کوبا در گرانادا بود .
* در سال 1984 جنگنده هاي امريكا ، 2 هواپيماي نظامي ايران را در جنگ ايران و عراق سرنگون كردند.
* در سال 1986 دادگاه بين المللي لاهه به اين نتيجه رسيد كه امريكا قوانين بين المللي را در مورد استفاده غير قانوني قدرت در نيكاراگوئه را نقض كرده است. سازمان ملل متحد با راي 94-2 از امريكا خواست به راي صادره احترام گذاشته وآن را اجراكند ( امريكا و اسراييل راي منفي دادند) وامريكا از انجام آن سر باز زد.
* در 14 آوريل 1986 نيروي هوائي امريكا به 5 پايگاه نظامي ليبي در نزديكي تريپلي و بنغازي حمله كرد. هدف از اين حمله تنبیه قذافي و جلوگیری از عملیات تروریستی توسط لیبی اعلام شد .
* در سال 1987 ، ایالات متحده به بهانه حفاظت از نفت کشهای کویتی در خلیج فارس حضور یافت وبا نصب پرچم امریکا بر روی نفت کشهای کویتی ، در این منطقه به مداخله پرداخت .
*در 3 جولاي 1988 نيروي دريايي امريكا از روی ناو وینسنس با موشك هواپيماي مسافربري ايران اير را بر فراز خلیج فارس سرنگون كرد. در اين حادثه 290 نفر مسافر هواپيما جان خود را از دست دادند.
*همچنين مي توان از دخالت هاي متعدد نظامي امريكا در السالوادور ، نيكاراگوئه ، گواتمالا و افغانستان یاد کرد كه در زمان رياست جمهوري رونالد ريگان به وقوع پيوست.

« در طول این دوره که مقارن با جنگ سرد میان دو بلوک شرق و غرب به رهبری امریکا و شوروی بود ، ایالات متحده با انعقاد قراردادهای مختلف نظامی و سیاسی زمینه های حضور هرچه بیشتر خود در جهان و مداخله در امور کشورها را تثبیت کرد .
این معاهدات همچنین باعث تفوق قدرت اقتصادی امریکا در جهان شد . در این دوره همچنین امریکا در رقابت هسته ای با شوروی قرار گرفت . ازطرفی ایالات متحده با انعقاد قرارداد یالتا با شوروی که مدت 40 سال دوام پیدا کرد، عملا در پی برتری بر شوروی و دیگر کشورها بود ، اما در دهه 1960 دو مشکل در نظام دوقطبی ایجاد شد. اول اینکه اروپای غربی و ژاپن در نتیجۀ احیای اقتصادی در جائی قرار گرفتند که می توانستند در امور جهانی خود در مقابل امریکا ایستادگی نمایند. دوم چندین کشور از جمله چین، الجزایر، کوبا، و مخصوصاً ویتنام توانستند با موفقیت موافقتنامه یالتا را رد کنند. جنگ ویتنام فشار فوق العاده ای از نظر اقتصادی، اجتماعی، و سیاسی بر امریکا وارد آورد که سرانجام منجر به شکست این کشور در جنگ و خارج شدن از ویتنام شد.
در این راستا ایالات متحده در دهه 1970 ، تلاش کرد تا از کاهش قدرت تسط خود در امور بین المللی جلوگیری کند ولذا به سیاست (انعطاف پذیری چند جانبه ) یا (Soft Multilateralism) روی آورد . این سیاست شامل سه بخش اصلی بود:
1- ایالات متحده با ارائه طرح (شراکت) به اروپای غربی و ژاپن آنها را وادار کرد که سعی در استقلال سیاسی نکرده و به دنباله روی از ایالات متحده در دوران جنگ سرد ادامه دهند.
2- ایالات متحده کوشش کرد که بامخالفت شدید با گسترش سلاحهای کشتارجمعی ( WMD ) از برتری نظامی خود دفاع کند.
3- ایالات متحده کوشش کرد که ایدئولوژی )توسعه طلبی( یا ( Developmentlism ) که در سالهای 1960 بر جهان حکمفرما بود را به ایدئولوژی ( نئولیبرالیسم جهانی ) یا (Neoliberalism Globalization) تغییر بدهد تا بدین وسیله از تسلط اقتصادی خود دفاع نماید.
سیاست انعطاف پذیری چند جانبه (انعطاف پذیری به این دلیل بود که ایالات متحده در مواردی که نمی توانست به هدفش دست یابد آمادگی داشت تا این سیاست را نادیده بگیرد) تا اندازه ای موفقیت بدست آورد. اروپای غربی و ژاپن با وجود اینکه کمتر زیر بار تسلط ایالات متحده رفتند ولی بطور کاملاً مستقل هم عمل نکردند . امریکا همچنین توانست تعداد هشت قدرت اتمی جهان را ثابت نگهدارد و نئولیبرالیزم نیز سیاست توسعه طلبی را از بین برده و سیاستهای اغلب دولتهای جهان راهم تغییر داد. این سیاستها تا فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی و پایان جنگ سرد توسط امریکا بکارگیری می شد . »
-- دوره چهارم : از پایان جنگ سرد و فروپاشی شوروی تا پایان قرن بیستم ( نظم نوین جهانی )
1989-1993 George Bush از حزب جمهوريخواه
*در اولين سال حكومت جورج بوش پدر (1989)، طی عملیاتی با نام آرمان عادلانه (Operation Just Cause) ، نيروهاي ارتش امريكا ، پاناما را به اشغال خود در آوردند. اين اشغال به عنوان اينكه (نوريگا) كارتل مواد مخدر بوده و مواد مخدر را به امريكا وارد مي كند انجام گرفت. اين اشغال نظامي با سرپيچي و ناديده گرفتن قوانين بين المللي صورت گرفت. نوريگا به امريكا آورده شد و تحت محاكمه قرار گرفت و محكوم شد اما اين دادگاه هيچ گاه علني برگزار نشد. هدف اصلی امریکا حضور در کانال پاناما و جلوگیری از شکلگیری حک.متی ضد امریکایی در این منطقه بود .
* در دسامبر 1989 ، امریکا با پرواز هواپیماهای جنگی از حکومت (کورازون اکوینو) در برابر شورشیان نظامی فیلیپینی حمایت کرد و در فیلیپین نیز حضور یافت .
*در17 ژانويه 1991 بعد از نشان دادن چراغ سبز به صدام حسين براي اشغال كشور همسايه (كويت)، كابينه بوش پدر به عنوان رها سازي و آزاد كردن كويت به عراق حمله ور شد. با اينكه در همان زمان مي توانستند رژيم صدام حسين را سرنگون كنند، از انجام اين كار خودداري نمودند. صدامي كه همه جهانيان مي دانستند كه دستانش به خون مردم ايران و حتي مردم عراق ، بخصوص شیعیان جنوب عراق، آغشته است، اما ایالات متحده تنها در قالب سلسله عملیاتهای (سپر صحرا) و (طوفان صحرا) ، تنها صدام را ازکویت خارج کردند .
* در سال 1992 ، امریکا با عنوان حمایت از عربستان در برابر حمله عراق ، وارد عربستان شد و دراین کشور نیز حضور نظامی یافت .
* در دسامبر 1992 ، امریکا در عملیات ( حفظ دموکراسی ) یا (Operation Uphold Democracy) ، در راستای حمایت از رئیس جمهور مخلوع سومالی ( ژان برتراند آریستید ) ، وارد این کشور شد و به سرکوب مخالفان پرداخت .
* در اواخر 1992 ، امریکا همچنین در عملیاتی با نام احیای امید ، با عنوان کمکهای انسان دوستانه وارد سومالی شد و در امور این کشور مداخله کرد .

1993-2001 Bill Clinton از حزب دمكرات
(در زمان تصدی کلینتون از حزب دموکرات ، مداخلات امریکا در بیشترین حد سیاسی در جهان صورت گرفت ، که تبعات آن حتی در آغاز قرن بیست و یکم نیز مشاهده می شود .)
* امریکا در زمان کلینتون بارها به عنوان برقراری دمكراسي در افريقاي جنوبي ، مداخله نمود و به بحرانهای این منطقه دامن زد.
* در سال 1993، سازمان سیا، واحدی در درون خود بوجود آورد که وظیفه اش دخالت در انتخابات کشورهای دیگر است. در این واحد از جناح "باز" های آمریکا اسامی مهمی مانند: "پل ولفوویتز" (معاون وزیر دفاع) و "مار ک گروسمان" (معاون وزیر خارجه) بچشم می خورد . این واحد که با نام" انتخابگران" معروف شدند مداخلات بسیاری را در انتخابات دیگر کشورهای جهان خصوصاً کشورهای جهان سوم انجام داده و می دهند .
* در 17 فوریه 1993 سازمان سیا با خرابکاری در هواپیمای ژنرال "اشرف بیتلیس" فرمانده کل ژاندارمری ترکیه ، وی را که آشکارا مخالفت خود را با طرح ایجاد دولت کرد دست نشانده آمریکا درعراق اعلام کرده بود به قتل رساند .
* در سپتامبر 1993 امریکا با فشار زیاد بر عرفات وی را مجبور به امضای قرارداد صلح با اسرائیل مجبور کرد .
* از سال 1994 ، امریکا با دخالت در فعالیتهای هسته ای کره شمالی ، حضور سیاسی ـ نظامی خود را در شبه جزیره کره تثبیت کرد .
* در جولاي 1994، امریکا با فشار سیاسی اردن را مجبور کرد با اسرائیل قراردادصلح امضاء کند .
* در سال 1995 ،( پس از سکوت سئوال برانگیز امریکا در مورد کشتارهای منطقه بالکان و نسل کشی توسط صربها از سال 1991) ، امریکا در کنار دیگر نیروهای حفظ صلح وارد بالکان شد ، اما پس از مدتی بشکل مبهمی از این منطقه خارج شد و عرصه را برای نسل کشی ( خصوصاً مسلمانان بوسنی و هرزه گوین و کوزوو ) فراهم نمود .
*در ژانویه 1995، قرار داد احداث خطوط لوله انتقال نفت و گاز به اروپای شرقی میان کشورهای ترکمنستان، ایران، ترکیه و قزاقستان و روسیه به امضا رسید و اولین خط لوله نفت بین ایران و ترکمنستان در دسامبر 1997 افتتاح شد که این امر با مخالفت آمریکا روبرو گردیدو در سال 1998 «صفر مراد نیازف»(رئیس جمهوری ترکمنستان)، با سفر به آمریکا با «بیل کلینتون» در این خصوص ملاقات و مذاکره کرد ، که نتیجه این مذاکره چیزی جز کارشکنی و مداخله امریکا در این پروژه مهم نبود .
* کلینتون تا پایان دوره ریاست جمهوریش ، با توجه به وضعیت مطلوب اقتصادی امریکا در آن زمان ، کمکهای بسیار مالی و نظامی به اسرائیل کرد و از این رژیم حمایت کرد .
* در سال 1999 ، در جریان کودتای نظامی «پرویز مشرف» در پاکستان، حمایتها و نقش آمریکا در حذف تحریم اقتصادی علیه پاکستان کاملا محسوس بود .
* در سال 1998 و 1999 ، آمریکا با صرف صدها میلیون دلار و بکار گرفتن صدها کارشناس، روزنامه نگار، استاد دانشگاه، مفسر سیاسی و تبلیغات شبانه روزی توانست حکومت اسلامی طرفدار خود را در ترکیه روی کار بیاورد.
* همچنین در این دوره امریکا با برقراری تحریمهای اقتصادی برعلیه ایران و تصویب بودجه خرابکاری و براندازی علیه حکومت جمهوری اسلامی ، در امور ایران دخالت کرد .

« سرانجام با فروپاشی دیواربرلین در9 نوامبر1989 و شنیده شدن صدای درهم شکستن کمونیسم ، جنگ سرد نیز به پایان خود نزدیک شد تا سرانجام با فروپاشی اتحاد جماهیرشوروی در اکتبر 1991، امریکا عرصه را برای هژمونی و یکجانبه گرایی تحت سیاست ( نظم نوین جهانی ) فراهم دید . این سیاست توسط بوش پدر پایه ریزی و دنبال شد و طی آن ایالات متحده دربسیاری از مناطق جهان به مداخله سیاسی و نظامی پرداخت ، بدون آنکه با تهدید کننده جدی روبرو باشد .
در دهه 1990 مقاومتهایی در برابر سیاستهای یکجانبه گرایانه امریکا در جهان آغاز شد. از هم پاشیده شدن شوروی باعث گردید که اروپای غربی و ژاپن انگیزه باقیماندن در حلقه نفوذ امریکا را از دست بدهند. جنگ خلیج فارس در خاور میانه هر چند با شکست نظامی صدام حسین تمام شد ولی در هنگام بازگشت نیروهای امریکا برنده یا بازنده در این جنگ مشخص نبود. التهاب جهانی گرائی رو به افول نهاده بود و مخالفتها در سطح جهان به طور جدی شروع شده بود: شورش (چیاپاس) Chiapas در سال 1994 در اولین روز رسمی شدن قرار داد (نفتا) NAFTA ، این قرارداد را با چالش جدی مواجه کرد و تظاهرات سیاتل در 1999 ، باعث مختل شدن سازمان تجارت جهانی WTO شد، همچنین باعث شروع یکسری از اینگونه مقاومتها بود، آغاز بکار مجمع جهــــانی جامعه گرایان World Social Forum در (پورتو آلـــگره) Porto Alegre در پایان قرن بیستم، که به سرعت بصورت رقیبی برای (مجمع جهانی اقتصادی) World Economic Forum در (داوس) Davos که ساختار اصلی نئولیبرالیسم می باشد از جملۀ این مقاومتها بود .
از طرفی اتحادیه اروپا نیز که در دل جنگ سرد متولد شده بود ، اکنون قدرت می یافت و در برابر امریکا خصوصاً در اروپا قدم علم کرده و مانعی جدی برای یکجانبه گرایی و مداخلات امریکا بحساب می آمد.
در این دوره ، خاورمیانه برای ایالات متحده اهمیت زیادی پیدا کرد و نیروهای امریکایی همواره در این منطقه استراتژیک حضور داشتند و آمریکا در اکثر وقایع خاورمیانه به لحاظ سیاسی و نظامی ، نقش یک و تو کننده را بازی کرد. از آنجایی که کشورهای خاورمیانه و همسایگان آنها علاوه بر تلاش در حفظ منافع ملی خود، همواره منافع کشورهای مصرف کننده نفت و یا طرفهای قرارداد خویش را نیز تا حدودی مورد توجه قرار می  دهند، ورود آمریکا به هریک از رویدادها با نیت جلوگیری از ایجاد و تحکیم قدرت موازی خویش و با مداخله در اکثر جریانات، نقش موثری در تبدیل و تغییر آنها ایفا کرد . »
* * * * * * * * * * * * *
1- جان اف كندي در سال 1962 در دالاس- تگزاس ترور شد و طبق قانون اساسی امریکا معاون او ليندن جانسون تا پایان دوره ریاست جمهوری کندی جاي او را گرفت .
2- بدليل رسوايي واترگيت، نيكسون مجبور به استعفا شد و معاون او ،جرالد فورد ، جاي او را گرفت.
نگارنده : مهدی علیخانی ـ کارشناس مسائل سیاسی [فقط کاربران سایت قادر به مشاهده ی لینک ها میباشند . ]
ادامه دارد ...