قدرت بی پایان ذهن دردهای مزمن؟ خستگی؟ نازایی؟ به نظر می رسد که سلامت ذهنی شما نقش عمده ای در تندرستی و سلامتی فیزیکی شما دارد.

شش سال پیش بود، اما سام برودی آن اتفاق را به وضوح به خاطر می آورد. یک روز صبح دردی طاقت فرسا از ناحیه کمر تا زانو او را از خواب بیدار کرد. او در آن زمان 31 ساله بود و درگیر امتحانات جامع پزشکی در دانشگاه کارولینای شمالی.

سام به متخصصین ارتوپدی، روماتیسم، نورولوژیست و حتی روانکاو مراجعه کرد، اما هیچ کدام از آنها نتوانستند دلیل این دردهای مزمن و فلج کننده را تشخیص دهند. او می گوید: "من آزمایش خون برای آرتروز، بیماری لایم، تصلب شرایین و هر بیماری دیگری که به ذهن می رسید انجام دادم، اما این آزمایش ها هیچ نکته خاصی را نشان نمی دادند و نتیجه عکسبرداری با اشعه ایکس نیز منفی بود، به همین علت دکترها نمی توانستند علت درد مرا پیدا کنند."

در این اثنی همسر و خانواده او پرستاری از او را به عهده گرفتند، زیرا ساده ترین کارها مثل بستن بند کفش نیز اکنون برای او غیر ممکن شده بود. " این بیماری زندگی مرا از بین برده بود. من همیشه خودم را یک ورزشکار می دانستم، کوهنوردی و فعالیت زیاد جزء لاینفک زندگی من بود و همیشه تاکید زیادی بر توانایی های فیزیکی خودم داشتم. اما اکنون حتی پیش پا افتاده ترین کارهای روزمره را نیز نمی توانستم انجام دهم.

و وضع تا هنگامی که او به رابطه مستقیم میان ذهن و بدن پی نبرده بود به همین صورت بود. سام می گوید: " به خاطر می آورم که من در زندگی روزانه ام بسیار عصبی و تحت فشار رفتار می کردم. من گمان می کردم این هجوم ناگهانی درد چیز تازه ای است اما به گذشته که فکر می کردم، می دیدم که من از حدود 20 سالگی با این بیماری دست و پنجه نرم می کردم اما در آن زمان نمی دانستم که بیماریم چیست. تنها گمان می کردم که ورم مزمن مفاصل دارم. اکنون متوجه شده ام که استرس ها و بی قراری های احساسی من ارتباط مستقیمی با تمامی دردها و بیماری هایم داشته است. اما در آن زمان هیچ کس این موضوع را نمی دانست.

تاثیرات استرس و نگرانی
تحقیقات پزشکی به طور گسترده ای نشان دهنده رابطه مستقیم بین استرس و انواع بیماری های مزمن فیزیکی می باشد. بیماری هایی مانند : خستگی مزمن، بیماری لثه، زخم معده، عقیمی، بیماری های قلبی، سرطان و سکته همگی می توانند ناشی از استرس باشند. بنابراین دوری از فشارهای عصبی و برخورد درست با این فشارها نکته ای بسیار کلیدی نه تنها جهت سلامت اعصاب و روان شما، بلکه برای سلامتی فیزیکی شما می باشد.

سام می گوید: "من هیچگاه تسلیم افسردگی و یأس نشدم، اما می توانم درک کنم که این دردها چگونه بسیاری از مردم را به سمت خودکشی سوق می دهند."

در حقیقت، اداره بهداشت و سلامت محیط شغلی استرس را به عنوان یکی از جدی ترین خطرات در محیط کار اعلام کرده است. زیرا تحقیقات متعدد نشان داده است که فشارهای عصبی ناشی از کار، سیستم دفاعی بدن را ضعیف می کند و در نتیجه بدن انسان آمادگی بیشتری برای ابتلا به آنفلونزا و یا سرماخوردگی خواهد داشت. استرس و تنش روی قوه خلاقیت انسان نیز تاثیر منفی می گذارد؛ مرخصی های شغلی 1 نفر از هر 4 آمریکایی به دلیل فشارهای عصبی و تنش وارده به آن ها در محیط کار است و از هر 10 آمریکایی 1 نفر معتقد است که این گونه فشارها روی زندگی حرفه ای آن ها اثری نامطلوب دارند.

متخصصان معتقدند که گرچه هیجانات و فشارهای عصبی کوتاه مدت ( مانند دیدن یک فیلم ترسناک ) چندان ضرری ندارند، اما تنش ها و نگرانی های سخت و بلند مدت مانند دلشورِه بیماری سخت یکی از عزیزان یا استرس های پیش از امتحان و یا ترس از دست دادن شغل می توانند تاثیری ناگوار روی سلامتی انسان بگذارند.

روش درمان ذهن- بدن
میلیون ها نفر مانند سام در سراسر جهان به علت استرس، نگرانی و افسردگی دچار بیماری های سخت جسمی شده اند، و دانشی که زمانی چندان جدی گرفته نمی شد و جایگاهی علمی نداشت، اکنون در حال بدست آوردن اعتبار خود در میان طب غربی است.

طبق آمار انجمن ملی بهداشت و سلامت روان ، بیش از 19 میلیون آمریکایی در سال به دلیل فشارهای عصبی دچار بیماری می شوند و درمقاطع زمانی که این گونه فشارها بسیار شدید باشند، مانند زمان حوادث و بلایای طبیعی و یا جنگ، حفظ سلامت ذهن و جلوگیری از استرس بسیار دشوارتر و سخت تر خواهد بود. سینتیا ویناسکات مدیر اجرایی انجمن ملی بهداشت و سلامت روان معتقد است بسیاری از مردم متوجه نیستند که این استرس و نگرانی ها چه تأثیر عمده ای روی سلامت عمومی آن ها دارد. سینتیا ماه مه را "ماه سلامت ذهنی" می خواند. توجه داشتن به سلامت ذهنی و بهداشت فیزیکی به طور همزمان نه تنها باعث تعالی معنوی انسان می شود، بلکه زندگی انسان را نیز سالم تر، شادتر و پربارتر می کند.

دکتر هربرت بنسون رییس مؤسسه درمانی ذهن و جسم درچستنات هیل و استادیار دانشگاه پزشکی هاروارد می گوید: "ما همگی در زندگی روزمره مان استرس داریم ، اما توانایی مقابله با استرس را نیز در خود داریم. و این امری است که باید به طور علمی مورد بررسی قرار گیرد." او می گوید: "هر موقعیتی که ما را تحت فشار و یا تغییری ناگهانی قرار دهد، باعث افزایش ترشح آدرنالین خون می شود،مانند لحظه های تصمیم گیری دشوار بین ماندن و جنگیدن و یا شانه خالی کردن، و ترشح آدرنالین در خون باعث افزایش سوخت و ساز بدن، بالا رفتن فشار خون، تنفس سریع تر، افزایش ضربان قلب و هجوم خون به سمت عضلات می شود. به همین جهت هرگونه استرس و نگرانی در دانشکده، محل کار، مسایل عاطفی، بیماری ها و مشکلات اقتصادی یا خانوادگی، در حقیقت به منزله تزریق مقدار زیادی هورمون به انسان است. و این تزریق درونی هورمون است که باعث مراجعه بیش از شصت درصد بیماران به پزشک می شود.

بنابراین روش درمانی ذهن – بدن روی ارتباط بین ذهن و سلامتی فیزیکی انسان و تأثیر مشخصه های ذهنی انسان بر روی سلامت فیزیکی اش تأکید می کند. دکتر بنسون می گوید: " ما مجدانه در حال تحقیق و تعلیم و ارایه روش های جدید برای بهبود بیماری های فیزیکی از طریق سلامت اعصاب هستیم. هم چنین ما به دنبال درمان های پیشگیرانه مانند تغذیه، ورزش و معنویت نیز به عنوان روش هایی برای تامین سلامتی عمومی هستیم.

چگونه می توان استرس را در زندگی روزانه کاهش داد ؟
سام می گوید: "من می دانم که هیچ روش درمانی جادویی ای وجود ندارد و سلامتی من مساله ای است که تنها به خودم بستگی دارد."

دکتر بنسون نیز با این نظر سام موافق است: "هیچ دارویی وجود ندارد که بتواند اثرات این گونه بیماری های فیزیکی ناشی از نگرانی و استرس را درمان نماید. همان گونه که همه ما لحظات سنگین و فرساینده تصمیم گیری در لحظات بحرانی را داریم، روش رسیدن به آرامش نیز در درون ما وجوددارد. بیش از هزار سال است که بشر به دنبال روش هایی برای رسیدن به آرامش است، اغلب با توسل به مذهب." دکتر بنسون که کتاب های متعددی نیز در این زمینه مانند "اثرات آرامش"، "فراتر از اثرات آرامش" و "کتاب سلامتی: راهنمای جامع به دست اوردن سلامتی و درمان بیماری های ناشی از استرس" را تألیف کرده است، می گوید: " تکرار، خواه تکرار یک کلمه، دعا، لغت خاص و حتی تکرار تمرینات فیزیکی مانند دویدن و یا یوگا و یا تکرار یک مانترا، روش کلیدی و بسیار مهمی برای مقابله با اثرات و بیماری های فیزیکی ناشی از استرس می باشد.

نکته مهم، مداومت بر استفاده از این تمرین هنگام مواجهه با استرس است."

دکتر بنسون می گوید: "این تنها کلمات هستند که از فرهنگی به فرهنگ دیگر تفاوت می کنند. هر آیینی روش های خاصی برای مقابله با استرس های روزانه دارد، روش هایی که به وسیله آنها می توان ذهن را از فشار استرس رهانید. بدین گونه بدن انسان به نوعی آرامش و سکون ذاتی که در درونش تعبیه شده دست می یابد. اولین اشاره به این مفهوم در آیین هندو آمده است، جایی که از شاگردان خواسته می شود با تمرکز بر تنفسشان یک کلمه را تکرار کنند. این مفهوم در آیین یهودیت، مسیحیت و اسلام نیز آمده است. 5 بار نماز روزانه در اسلام نیز به همین دلیل است.

به گفته دکتر بنسون با انجام این تمرینات روزانه 2 بار و هر بار 10 الی 20 دقیقه منافع بسیاری نصیب بدن ما خواهد شد. دکتر بنسون می گوید: "انسان ها وجه تشابهات زیادی با یکدیگر دارند، ما از نقطه نظر انسانی همگی شبیه هستیم، همه ما صاحب یک منبع آرامش درونی مادرزاد هستیم."

سام می گوید: " من اکنون به راحتی می توانم دمای بدنم را افزایش دهم و ذهنم را آرام کنم. من به طور ارادی سعی می کنم زیاد بخندم و هر نفسی را فرصتی برای رسیدن به آرامش می دانم. هرچه ما انجام می دهیم باید در جهت دستیابی به آرامش باشد، زیرا دنیایی که در آن زندگی می کنیم دنیایی بسیار پر رقابت و استرس زا می باشد."

سام اکنون استاد دانشگاه ای اند ام تگزاس است و فاصله زیادی تا بهبودی کامل دارد. اما می گوید من هفتاد درصد سلامتی ام را به دست آورده ام و هر روز که می گذرد احساس می کنم بهبود چشمگیری پیدا کرده ام.

"من می دانم که بدست آوردن سلامتی کامل امری است که به راحتی حاصل نمی شود. اگر ذهن من این مشکلات را برای من به وجود آورده است پس خودش هم می تواند این مشکلات را رفع نماید. من مطمئنم که دوباره می توانم از کوه ها بالا بروم."

آن ویلابی نویسنده و ویراستار مستقر در واشنگتن.دی.سی می باشد.

آیا شما احساس نگرانی می کنید ؟
حقیقت این است که ما در هر زمینه ای اعم از تحصیل، کار، خانواده و مسایل مالی هیچگاه نمی توانیم به طور کامل از استرس دوری کنیم. اما می توانیم یاد بگیریم که در برابر مسایل استرس زا چگونه برخورد کنیم. با تکیه بر ذهن ما می توانیم سلامتی ذهنی و فیزیکی را به طور هم زمان به دست آوریم. موارد زیر که توسط انجمن ملی بهداشت و سلامت روان توصیه می شوند ممکن است بسیار بدیهی به نظر برسند اما تعداد کمی از ما در زندگی روزانه مان آن ها را به صورت عملی به کار می بریم. پس سعی کنید این نکات را رعایت کنید و خودتان متوجه تغییرات به وجود آمده خواهید شد:

· تغذیه مناسبی داشته باشید و به طور منظم ورزش کنید.
· اهداف دست نیافتنی برای خود تعیین نکنید.
· در زندگی اولویت بندی داشته باشید و این اولویت ها را مرتباً بازنویسی کنید.
· در هر زمان فقط به یک فعالیت بپردازید.
· هر زمان که احتیاج داشتید استراحت کوتاهی بکنید.
· یاد بگیرید که آرام بوده و تمرکز داشته باشید.
· به خاطر داشته باشید که هیچ کس کامل نیست.
· یاد بگیرید که نه بگویید.
· انعطاف پذیر باشید.
· از رقابت های فرسایشی بپرهیزید.
· از دیگران توقع زیاده از حد نداشته باشید.
· خشم خود را کنترل کنید.
· با دوستان، همکاران و افراد خانواده تان صادق باشید.
· با کسی که دوستش دارید و یا به او اطمینان دارید درد دل کنید.

آیا می دانستید ؟
علت بیماری های فیزیکی 43 % افراد بالغ ریشه روانی دارد.

25 % آمریکایی ها به علت فشارهای عصبی وارده در محیط کار ناچار به پناه بردن به دوره های تمدد اعصاب شده اند.

90 % آمریکایی ها معتقدند که مشکلات شخصی و درگیری های عصبی آن ها تأثیر مستقیمی روی زندگی حرفه ایشان دارد.

60 % از بیماران مطب های خصوصی را بیمارانی تشکیل می دهند که بیماریشان ناشی از استرس و نگرانی است.

شش عاملی که منجر به مرگ می شوند و ناشی از استرس هستند، عبارتند از: بیماری های قلبی، سرطان، بیماری های ریه، تصادفات، بیماری های کبد و خودکشی.

هر ساله 19 میلیون آمریکایی به بیماری های عصبی و روانی ناشی از استرس دچار می شوند.

روزانه 10 تا 20 دقیقه مراقبه و یا تمرکز افکار در سکوت، تاثیر زیادی در از بین بردن اثرات منفی نگرانی ها و استرس های روزانه دارد.

منابع: روش های مقابله با استرس اثر لایل میلر و آلما دل اسمیت -- انجمن ملی بهداشت و سلامت روان -- موسسه درمانی ذهن و بدن

راهنمایی
ماه مه ماه سلامتی است و انجمن ملی بهداشت و سلامت روان تلاش می کند مردم را تشویق کند که با پاکسازی و سلامت ذهنشان به سلامت فیزیکی دست یابند. به همین جهت شعار امسال آنها عبارتست از "مراقب سلامتی تان باشید." اگر علایم زیر در شما به طور دایمی وجود دارند و تا کنون نیز بهبود نیافته اید، باید به متخصص رجوع کنید:

· همیشه خسته و بی قرار هستید.
· رابطه شما و اطرافیانتان دوستانه و طبیعی نیست.
· قابلیت و توانایی زیادی در شغلتان ندارید.
· زیاده از حد احساساتی هستید.
· اغلب اوقات از کاه کوه می سازید و به موضوعات بی اهمیت بیش از اندازه بها می دهید.
· دچار بی خوابی هستید.
· احساس خستگی و کوفتگی می کنید.
· سردرد و پشت درد دارید.
· فشار خونتان بالاست.

منبع: www.nmha.org