آموزش کلاس فیلم نامه نویسی

[moso_saeed]

سلام.
مطالب این تایپیک در واقع مطالب کلاس فیلم نامه نویسی هست که در باغ مهر جوان شیراز تشکیل میشه .
با همراهی ما در این تایپیک شما میتونید قدم به قدم جلو برین تا سرانجام بتونین یک فیلم نامه مناسب رو بنویسین .
زحمت گرد آوری مطالب رو هم جناب آقای هویزاوی کشیدن ( به علاوه کمک کوچکی از طرف من )
امیدوارم این تایپیک رو دنبال کنید و از مطالبش بهترین استفاده رو ببرین .

_ منتظر نظراتتون هستم .

================
کلاس فیلم نامه نویسی


مقدمه :
با بررسی زندگی نویسندگان موفق به 3 عامل مهم پی می بریم .در یکی از آیه های قران به صراحت در مورد این 3 عامل صحبت شده است .
1_ آمنوا : ایمان به ایدئولوژی فکری خاص . حال هر چه میخواهد باشد ؛ حتی کمونیسم . و کسب آگاهی و تفکر فلسفی در مورد آن و رد و قبول تمام مسائل و نظریات در زندگی بر اساس آن .
( توجه داشته باشید قوانین و قواعدی این چنینی برای هر انسانی عمل میکند . سیب برای همه از درخت پایین می افتد )
2_سیروا : زیاد سفر کردن ، ( یکی از انواع آن میتواند هجرت باشد ) ، کسب تجربه و پخته شدن بهترن منبع برای نوشتن ، زندگی خود فرد و زندگی افرادی است که دیده است . تجربه در هر زمینه به شما کمک میکند .
بزرگی اسنان به دو چیز بستگی دارد اول تعداد کتاب هایی که خوانده ، دوم تعداد سفرهایی که رفته ... ( وقتی شما در بیرون از خانه در یک شب سرد نخوابیده باشید ، چگونه میخواهید در مورد شخصی که کارتن خواب است چیزی بنویسید .
3_ جاهدو : از ریشه جهد ، به معنی تلاش . بیشتر به تلاش بی وقفه در زمینه خاص مثل زمینه های فکری و عملی و ... اطلاق میشود .
در زیمنه نویسندگی هم اگر قرار است جهادی انجام شود باید زندگی را وقف نویسندگی کرد و به جای تنظیم نویسندگی با سایر برنامه ها ، سایر برنامه ها را با نویسندگی هماهنگ کرد .
هم و غم نویسنده باید نویسندگی باشد . اگر این تلاش برای مردم باشد ، مردم هم آن را میپسندند . ( آنچه از دل بر آید ، لاجرم بر دل نشیند )

[moso_saeed]

روایت و داستان :

روایت شامل داستان است . یعنی روایت داستان دارد ، اما داستان روایت ندارد .
تفاوت اساسی داستان و روایت قصه یا ساخت دراماتیک است و چون فیلم نامه شیوه ای دراماتیک و روایی است ، باید تفاوت آن را با داستان فهمید . یک داستان را میتوان به شیوه های مختلف نقل یا توصیف کرد . ( رمان ، نمایش نامه ، فیلم و حتی پانتومین ...)
اما شیوه تعریف یا روایت در هر کدام متفاوت است . در این سطح صرفا رویداد های روایت شده دارای اهمیت نیستند . بلکه شیوه روایت نیز مهم است . شیوه روایت است که ایجاد حس میکند ، نه رویدادهای توصیف شده . برای درک سینما قبل از هر چیز ، باید فیلم نامه را شناخت . چنانچه که آلفرد هیچکاک میگوید : (( یک فیلم خوب باید 3 شرط داشته باشد . 1_ فیلم نامه خوب داشته باشد . 2 _ فیلم نامه خوب داشته باشد ، 3 _ فیلم نامه خوب داشته باشد ... ))
فیلم نامه ترکیبی از مهارت های تکنیکی و ابداعات شخصی است . اول ساختار و دوم ساختار شکنی است .
فیلم نامه اثر هنری ناقص است و تا به فیلم تبدیل نشود کامل نخواهد شد و چاپ نیز برای فیلم نامه یک هدف فرعی است . چون فیلم نامه ناقص است و قرار است توسط دیگران کامل شود ( مثلا کارگردان ) باید برای جلوگیزی از سوئ برداشت غیر سریع و عاری از ابهام روی کاغذ آورده شود ، مخصوصا در مورد دیالوگ ها
) dialouge)
که ممکم است خیلی از مطالب آن در فیلم تغییر کند . پرداخت ادبی و توصیفات ادبی وضع و حال و چگونگی هر واقعه ممکن است روی کاغذ خواننده را اقناع کند . اما عینی شدن آن ها برذای مخاطب روی پرده سینما مطلوب نباشد . به همین دلیل باید از پرداخت ادبی و توصیف کلامی در فیلم نامه اجتناب کرد و تنها آن مواردی را نوشت که در هنگام تبدیل به فیلم از طریق دو حس بینایی و شنوایی به خوبی قابل دریافت باشد .
استفاده از توصیفات کلامی فقط در دو مورد جایز است : 1_ منظور نویسنده را بهتر به کارگردان یا مخاطب منتقل کند .
2_ اینکه حس خاصی را به وجود آورد . تا در برگرداندن آن به فیلم توفیق بیشتری به دست آید . مثل انتقال حس های تردید ، غصه و ...

[moso_saeed]

تاریخچه فیلم نامه نویسی :

در شروع کار سینما فیلم نامه وجود نداشت و صرفا به علت تازگی و نه به خاطر داستان سینما جذابیت داشت . ایده های سال های نخست سینما فی البداعه و خیلی سر دستی بود و فیلم های تولید شده در آن زمان بیشتر به فیلم های مستند کنونی شباهت داشتند ( باغبانی که باغچه ای را آب میداد یا ورود قطار به ایستگاه ...)
اولین شرکت فیلم سازی که نویسندگان را به خدمت گرفت شرکت بیوگراف بود . ورود نویسندگان به عرصه سینما به اوایل قرن 20 بر میگردد .
نخستین فیلم نامه ها مشابه خلاصه داستان یا سینابس بودند .
در این دوره فیلم سازی بر اساس آثار داستان نویسان و فیلم نامه نویسان رونق گرفت . به طوری که حدود 300 طرح داستانی بر اساس آثار شکسپیر به فیلم تبدیل شد .
از پیشرفته ترین شیوه های فیلم نامه نویسی آن دوران توسط ( جوان ماتیس ) برای فیلم نامه نویسی ابداع شد . شیوه دکوپاژ مانند بود . در این شیوه فیلم نامه به صورت نما به نما و تفکیک شده با ذکر دیدگاه دوربین نوشته می شود . با ورود صدا ابتدا صحنه های تئاتری را تبدیل به فیلم میکردند . اما به دلیل تفاوت کارکرد دیالوگ در تئاتر و سینما فیلم ها ملال آور بودند . فیلم های اولیه دوران سینما شباهتی به نمایش های کمدی یا دلارته ی قرن شانزدهم و هفدهم ایتالیا و یا همتای ایرانی آن یعنی نمایش های تخته حوضی داشتند . این گونه نمایش ها در قرن 18 به همت ( کارلو گاردونی و کارلو گوتس ) گسترش یافتند .
در سال 1933 ( اتحایده فیلم نامه نویسان ) آمریکا بنیاد نهاده شد و فیلم نامه نویسی به صورت حرفه ای مستقل از کارگردانی در آمد .
امروزه برخی از فیلم نامه ها به صورت گروهی نوشته میشود که در این گروه نفر اصلی طراح داستان و خط داستانی است و افرادی مثل دیالوگ نویسان ، طنز نویسان و ... او را همراهی میکنند .

2 _ عوامل پیدایش فیلم نامه :
الف _ طولانی شدن زمان نمایش از یک دقیقه به بیست دقیقه در پی افزایش طول نوار فیلم از یک حلقه به بیست حلقه با افزایش طول فیلم لزوم پیش بینی کردن فیلم ، برنامه ریزی برای حل مشکلات فیلم برداری و صرفه جویی توسط کارگردان به وجود آمد . طولانی شدن فیلم هایی که وقایع آن ها رابطه ارگانیک و دراماتیک با یکدیگر داشتند . یعنی هر صفحه از صفحه قبل ناشی میشد و خود پایه و مبنایی برای صحنه های بعد میگردیدند . ( هر صحنه علت صحنه بعد بود و معلول صحنه قبل بود )به علت مشکلاتی که برای حفظ تداوم آن ها به وجود میآمد فیلم ساز را مجبور میکرد قبل از فیلم برداری پیوستگی جنبه های گوناگون این وقایع را از جهات مختلف بررسی کند . این اقدام خود نوعی نگارش فیلم نامه بود و این بیشتر برای فیلم هایی بود که بر محور یک موضوع واحد دور می زدند و داستان واحد به صورتی دراماتیک و بر اساس اصول ارسطویی بیان میشد و نه برای فیلم های اپیزودیک یا مستند وار .( مثل فیلم به همین سادگی ) که هر صحنه از سایر صحنه ها استقلال نسبی دارند .
ب _ پیدایش تکنیک های جدید برای قصه گویی در سینما از جمله : تدوین ( editing )
نمای درشت ( clos up )
نمای متحرک ( dollyshot)
و انواع ربط های تصویریtransitons

که بیان سینمایی را رسا تر و فیلم سازی را پیچیده تر کرده اند .
ج _ اخطراعات و پیشرفت های فنی سینما از جمله : اضافه شدن صدا به تصویر ، اختراع انواع لنز ها ، حساس کردن نوار فیلم و ساختن انواع پروژکتور ها .
در زمان سینمای ثابت ، یعنی قبل از ساخته شدن فیلم خواننده جاز ، اولین فیلم ناطق در 6 اکتوبر سال 1927 در نیویورک نیازی به مکالمه نویسی نبود و فقط کارگردان در جاهایی که نیاز بود صحفه متنی برای مکالمه قرار میداد . اما بعد از اضافه شدن صوت به تصویر مکالمه نویسی ضرورت یافت و نویسندگان حرفه ای برای این امر پدید آمدند . در زمان سینمای صامت توقعات تماشاگران به اینکه فیلم ها بیشتر جنبه واقعی داشتند نه نمایشی برای مکالمه های طبیعی تر بیشتر شد .

[moso_saeed]

مزایای داشتن فیلم نامه :


1_ صرفه جویی در هزینه تولید فیلم : فیلم نامه طرحی است که برنامه ریزی مناسب برای تهیه و تولید فیلم بر اساس آن انجام میگیرد و بدون آن نمیتوان پیشبینی کرد در چه زمانی به چه عوامل و امکاناتی نیاز خواهیم داشت تاآن را فراهم آوریم و همه این امکانات را به موقع در اختیار داشته باشیم و هر عاملی را درست برای همان مدتی که لازم داریم به خدمت بگیریم نه بیشتر ، و از این بابت متحمل هزینه های اضافی نشویم .

2_ ثمره بخش کدن ایده ها : یعنی قبل از ار آغاز و قبل از اینکه روی کاغذ بیاید ، حتی برای دارنده و نویسنده آن نیز صریح و روشن نیستند و لازم است مدتی روی آن ها کار شود تا به صورت نهایی خود درآیند و مفاهیمی ماورای مفاهیم تحت الفظی خود . مفاهیمی که از ضروریات هر نوع بیان هنری است و علاوه بر توانایی انتقال اطلاعات مورد نظر ، حامل بار عاطفی قابل توجهی نیز هستند.

3_ استفاده کردن از تمام ایده ها : یعنی فراهم آوردن توانایی لازم برای بهره گیری از تمامی ایده هایی که به ذهن فیلم ساز رسیده است .
ایده هایی که بسیار زودگذر و فرار هستند و چنانچه هنرمند اقدام به ثبتشان نکند امکان آنکه مقدار قابل ملاحظه ای از آن ها را به آسانی از دست بدهد بسیار زیاد است .

4_ موثر کردن ایده ها : یعنی نظم دادن به ایده ها ، ایده هایی که بدون از این شاخه به آن شاخه پریدن ، بر اساس ضرورت های بنیادی و متناسب با ترکیب بندی کلی اثر ، یکی پس از دیگری ، به ترتیبی معین و نظمی خاص دنبال شود تا انتقال مفاهیمی را که سازنده در نظر دارد به گویا ترین صورت ممکن و در شدید ترین وضع عاطفی خود امکان پذیر سازد . نظم ترتیبی که هرگاه تغییری در آن وارد شود ، نه تنها از شدت تاثیر آن بکاهد ، بلکه مخاطبان را از درک کامل منظوری که سازنده در نظر داشته است نیز محروم سازد .

[moso_saeed]

ویژگی های فیلم نامه نویس :

فیلم نامه نتیجه داشتن دیدی دقیقه و انتخابی درست است که به برکت آن نویسنده بتواند دقایقی را که در نکاتی به ظاهر عادی نهفته است دریابد و از انبوهی از لحظات جذاب آن هایی را برگزیند و به مدد تخیل هنری اش به هم پیوند زند که دارای نوعی گرایش درونی نسبت به یکدیگرند . در فراهم آوردن چنین موهبتی سه عامل دخالت مستقیم دارند .
1_ تمرین زیاد
2_ موقعیت
3 _ استعداد ذاتی

برخی اعتقاد دارند تنها راه فیلم نامه نویس شدن ، نوشتن فیلم نامه است و بس .
اصول و مبانی فیلمنامه نویسی ناظر بر نکاتی کلی و ابتدایی است و توانایی قلم به دست گرفتن را میدهد و شامل کلیشه ای است که از آثار موفق گرفته شده ولی آنچه توانایی خلق اثری با ارزش ، جذاب و بدیع را به فیلم نامه نویس میدهد ، فراتر رفتن از آن هاست و دست یافتن به معیارها و اصول شخصی و جدیدی که اثر او را متمایز سازد .
آن کس که با ترکیبی موزون و متعادل جمیع عناصر و اجزای پراکنده یک فیلم را به هم پیوند میزند و از آن کلیتی یکپارچه میسازد کارگردان است ، که خود یکی از عناصر مهم فیلم نامه است .

ویژگی های کلی فیلم نامه نویس به قرار زیر است :
1_ داشتن شور و اشتیاق لازم به کار در حدی که فیلم نامه نویسی را به هر نوع شغل و مقام دیگری ترجیح دهد و تمام زندگی خود را وقف آن کند که این خود باعث میشود که او بتواند در روز حداقل 3 ساعت ، فارغ از همه چیز بنشیند و بنویسد .
(یکی از جنبه های موفقیت در هر زمینه ای ، عشق و علاقه به انجام آن کار است )
2 _ داشتن حساسیت بسیار شدیدی برای به هیجان آمدن در برابر محرکات خارجی .
3_ برخورداری از قدرت تحمل بالا در مقابله با ناکامی های اجتناب ناپذیر که در مقطعی از فرایند فیلم نامه نویسی رخ میدهد . ( ممکن است در مرحله دچار ایست فکری بشوید ، و یا کلمات مناسبی که میخواهید را پیدا نکنید که شاید این عوامل باعث توقف کوتاه یا بلند مدت کار شما بشود )
4_داشتن تمرکز و تخیل بالا
5_ آگاهی از اصول و مبانی فیلم نامه نویسی و آگاهی از تکنیک های فنی سینما .



جوزپه تورناتوره . کارگردان صاحب سبک ایتالیایی


محدودیت های فیلمنامه نویس :
1 _ تغییرات در فیلمنامه و دل کندن از تصورات قبلی خود .
درک و هماهنگی و به کار گرفتن معقول و هنرمندانه دیدگا ه های گوناگون و جدید که به دلیل ضروریات گوناگون از قبیل :
الف _ ملاحضات مالی
ب _ محدودیت های فنی
ج _ کمبود تخصص
د _ تغییرات جوی
ر _ شرایط فرهنگی ( در برخی جوامع فرهنگ بر روی نوشتار تاثیر فراوانی دارد . مثلا موضوعی که در کشوری دیگر امری عادی به شمار میآید در کشوری دیگر عملی ممنوعه است ، در نوشتن باید به این نکته هم توجه خاصی داشت )
ه_ سلایق متفاوت و یا حتی متضاد ؛ که به او تحمیل میشود . به شرط اینکه با دید کلی ، ارزش ها و اصول عقاید نویسنده متفاوت نباشد . نویسنده باید بتواند هر نظر مخافی را به انتقادی سازنده تبدیل کند . چون بالاخره کارگردان و سایر عوامل تهیه و تولید فیلم کارشناس تولید فیلم هستند و بر اساس تجربیات و دانش خود توصیه هایی را مطرح میکنند لذا فقط اگر توصیه ها جنبه اعمال سلیقه بود و آن سلیقه به کل کار و نظر نویسنده آسیب میزند باید در برابر آن مقاومت کرد و یا به آن مسیر مناسب داد .

2_ در نظر گیری همکاری با عوامل تهیه فیلم از جمله کارگردانی ، بازیگری ، صحنه آرایی ، فیلم برداری ، طراحی لباس ، گریم ، صدا برداری ، موسیقی و تدوین و ... و نیز امکانات و محدودیت ها ، توانایی ها ، ضعف ها و ذوق و سلیقه ی آنها و همچنین عملی بودن و مورد قبول واقع شدن آن از سوی سرمایه گذار ، تهیه کننده و مقامات مسئول .
فیلمنامه نویس باید امکان مشارکت خلاقانه تمامی دست اندرکاران و همچنین مخاطب را برای پر کردن فضای خالی که به صورت آگاهانه ایجاد کرده است ، فراهم آورد . این فضاهای خالی برای همکاران در بخش های تخصصی است که فیلمنامه نویس از گفتن آن ها خودداری میکند تا همکاری که در آن زمینه کارشناس است روی آن کار کند . مانند مشخص کردن نوع نماها که تخصص فیلم بردار است یا نوع انتقال ها که تخصص تدوین گر است یا نوع نور و ...
فضای خالی در مورد مخاطب :
در مورد مخاطب قسمت هایی از داستان وجود دارد که به صورت حساب شده گفته نمیشود تا حس کنجکاوی و شوق و وسوسه حضور در آن لحظه و رفع خلاء موجود در مخاطب به وجود آید .

3- تجربه ها نشان داده که فیلم ها در مسیر شکل گیری خود ، در مراحل مختلف با مشکلات پیشبینی نشده ای مواجه هستند که گذر از هر یک از این مراحل مستلزم ایجاد تغییراتی در اصل فیلمنامه است .از این رو ، کار فیلمنامه نویس در تمام مراحل تهیه فیلم از نوشتن طرح اولیه تا زمان فیلمبرداری ، تدوین ، دوبله و صداگذاری ادامه دارد . ( البته بسیاری از کارگران ها از این موضوع زیاد خوششان نمی آید و دوست دارند در تغییرات فیلمنامه دست بازتری داشته باشند )

[Marow]

دلم نیومد فقط یه تشکر بزنم ... واقعا ممنون ....

......
سعید این مطلب تا توضیح دکوپاژ و استوری بورد و .... هم میره ؟

[moso_saeed]

سلام امید جان.
اول مرسی از لطف همیشگیت.

راستش دقیق نمیدونم . آخه تمام مطالب هنوز دستم نیست . یه مقداری رو دارم ، ولی احتمالا تا مرحله دکوپاژ و استوری بورد و غیره هم میرسه .

خب من دارم میرم دانشگاه ، شهرستان . ولی سعی میکنم مطلب رو از همون جا ادامه بدم ( با اینکه مشکل به نت دسترسی دارم )

راستی بچه ها هم اگه نظری داشتن خوشحال میشم بشنوم .

[moso_saeed]

تعارف و مقایسه _

1 _ تعارف فیلمنامه :
_ فیلمنامه متنی است که برای انتقال اصوات و تصاویر بر روی نوار فیلم به طریقی که پیام فیلم ساز را در حداکثر تاثیر و حداقل زمان به مخاطب ابلاغ کند
_ فیلمنامه نوشته ای است شامل توضیحات مربوط به تصاویر و صداهای یک فیلم که از روی آن فیلم ساخته میشود .
_تعرف سید فیلد : فیلمنامه داستانی است که به وسیله تصاویر و گفتگو بازگو میشود .
_هنر فیلم نامه نویسی عبارتند از درک و شناخت کامل از زبان سینما ، اجزای تشکیل دهنده ی آن و نقش هر یک از این اجزا در زنجیره تهیه و تولید فیلم و همچنین فراهم آوردن شرایطی که استفاده از حداکثر این امکانات را ممکن سازد .
_ داستانی که با تصاویر در قالب گفتگو و توصیف ، در بطن ساختار دراماتیک بیان میشود .

معادل لاتین این واژه _
screenplay
متنی است که برای فیلم سینمایی و برنامه تلوزیونی به کار میرود .
و فرانسه آن _
senario
حکایت اصلی برای یک کار دراماتیک یا ادبی ( مثل نمایش نامه و قصه )

نمایش نامه هم دارای دو معادل لاتین است که نباید با معادل های فیلم نامه اشتباه گرفته شود .
play
drama


2_مقایسه فیلمنامه با نمایش نامه :
الف _ تفاوت عمده فیلمنامه با نمایش نامه در دیالوگ نویسی و مقدار کلماتی است که فیلمنامه نویس و داستان نویس از آن ها استفاده میکنند . در تئاتر به خاطر محدودیت هایی که با آن رو به رو هستیم عامل اصلی پیش برنده وقایع و تشریح ، توضیح و توجیه کمی و کیفی آن ، مکالمات بازیگر است .
در واقع در تئاتر ، مکالمه یکی از اساسی ترین وسیله ها برای القای نظریات نویسنده است و اگر حتی این امر طبیعی نباشد ، همین قدر که روابط علی آن معقول به نظر برسد ، تماشاگر بر اساس سنت های تئاتر آن را خواهد پذیرفت . در نمایش نامه نویسی باید آنچه را که با چشم نمیتوان دریافت ، از راه گوش در اختیار مخاطب قرار داد . در سینما میتوان حالات چهره و نیز کوچیکترین صدای بازیگر را نشان داد .
ب _ عدم امکان تحرک و جابه جایی در تئاتر نویسنده نمایش نامه را ناگزیر میکند که اولا در جهت جبران چنین کمبودی با تکیه بر همدلی تماشاگر ، به ذخایر ذهنی او متوسل شود و از راه توصیف کلامی ، آنچه او را از دیدنش محروم است در ذهن او به تصویر بکشد و ثانیا وقایعی را که در نقاط پراکنده ای واقع میشوند را با تمهیداتی نمایشی با هم ادغام میکند و در چند مکان قرار میدهد . واسطه این عمل کلام است و مکالمه و به همین دلیل در نمایش نامه ، نویسنده افرادی را می آورد که به نحوی منطقی تماشاگر از آن ها انتظار دارد دائم حرف بزنند ، جز در مواردی خاص که سکوتی دراماتیک شکل میگیرد و در این هنگام سکوت گویا تر از کلام است .نمایشنامه نیاز به دادن اطلاعات لازم از کم و کیف امور و تجزیه و تحلیل جزئ به جزئ مسائل دارد که در عین حال قادر باشد توجه تماشاگر را به خود جذب کند .ولی در فیلم نامه به دلیل وجود وسائل تکنیکی به خصوص دوربین برعکس نمایشنامه است و اشخاص بازی را کم حرف تر میکند و در چنین هم اگر بازیگر بیش از حد حرف بزند به دلیل بالا بردن کیفی ت عاطفی صحنه ها و به منظور ایجاد حالتی دراماتیک و ارائه شناختی است که مکالمه عادی عاجز از بیان آن و یا القای این کیفیت در آن لحظات است ، نه برای دادن اطلاعات .
نمایشنامه باید تجانس بیشتری با طبیعت اکنون داشته باشد و مطالب آن باید ملموس تر از گفتار قهرمان یک داستان باشد وگرنه در هنگام اجرای آن در تئاتر موجب بی اعتباری شخص گوینده و نیز هدف نویسنده میشود . اما در فیلمنامه به دلیل نزدیکی بیشتر سینما با واقعیت های ملموس دنیای اطراف ، باید این مکالمه طبیعی تر از تئاتر جلوه کند .
مکالمه در فیلمنامه ورای ظاهر ساده و معمولی خود ، گفتگویی است فشرده و جهت دار که دارای ساختمان سخت پیچیده و حساب شده است که ضمن افاده ی مطالب ، قدرت گیرایی خاصی دارد که باعث میشود کلام نویسنده در عمق وجود تماشاگر بنشیند و او را منقلب کند .

3 _ تفاوت فیلمنامه با داستان و رمان :
الف _ اولین تفاوت فیلمنامه با داستان این است که در داستان نویسنده این امکان را دارد تا با توصیف کمیاتی که درون قهرمانان اثرش میگذرد هر حالتی را که در نظر داشته باشد بیان کند . حال آنکه فیلمنامه نویس همچون نویسنده هر اثر دراماتیکی ناگزیر است : 1_ با اعمال و گفتار اشخاصی که آفریده است ، 2 _ با ترکیباتی خاص در اشیائ موجود در صحنه ؛ 3 _ یا از طریق نحوه ی به هم پیوستن پاره های گوناگون رویدادهای داستان فیلمنامه اش به شیوه ای که بر اساس منطق اثرش کاملا طبیعی و معقول باشد این کیفیت را به وجود آورد .
ب _ از نقطه نظر مکالمه نویسی ؛ نویسنده داستان در عینیت بخشیدن به فهرمان اثرش نسبت به نمایش نامه نویس و فیلمنامه نویس ، هم از نظر مقدار کلماتی که در دهان این افراد میگذارد و هم از جهت نوع ، حالت و شیوه ی ترکیب آن ها با یکدیگر آزادی بیشتری دارد تا به هر نحوی که صلاح میداند عمل کند .
نمایش نامه نویس و فیلمنامه نویس ، مطالب را به تناسب ویژگی های شخصیتی آن ها و نیز اهمیتی که در آن صحنه ها دارد تقسیم میکند و همین که یکی از آن ها دیگر مطالبی برای گفتن نداشت نمایش نامه نویس یا فیلم نامه نویس با تمهیداتی او را خارج میکند . زیرا هم برای مخاطب و هم برای بازیگر این وضعیت آزار دهنده است ولی در داستان به دلیل آنکه شخصیت بیکار در جلوی چشم خواننده نیست ، زیاد آزار دهنده به نظر نمیرسد .

[moso_saeed]

ج _ انواع فیلمنامه :

1لف _ عوامل موثر در دسته بندی انواع فیلم نامه :

انواع فیلم نامه .

1_ فیلم نامه بر حسب مخاطب
الف _ جشنواره ای
ب_ عمومی
ج _ کودک و نوجوان


2_ بر حسب ژانر یا نوع
الف _ طنز
ب _ وحشت
ج _ اجتماعی
د _ تاریخی
و ...

3 _ بر حسب نوع رسانه
الف - تلوزیونی
ب _ سینمایی
ج _ به صورت کتاب ( برای چاپ )
د _ رادیویی

4_ زبان ( طنز ، جدی ، علمی و.. )

5_ نوع نگارش ( نثر معاصر مثل کارای مجید مجیدی ، نثر قدیم مثل بیشتر فیلم نامه های بهرام بیضایی )


ب _ انواع فیلمنامه به صورت کلی :
1_ فیلم نامه اولیه یا فیلمنامه صحنه اصلی
2_ فیلم نامه فنی

-----------------------------------
د _ مراحل فیلمنامه نویسی :

1_ تصویر ذهنی یا زمینه :

اولین مرحله از مراحل فیلمنامه نویسی پیدا کردن تصویر ذهنی یا زمینه است که منجر به بروز ایده میشود .
دو عامل بر نویسنده تاثیر گذاشته تا او زمینه را پیدا کند .
1_ درونی : که بر اثر تاثیر پذیری و به هیجان آمدن از وقایع اطراف به وجود میآید . و نویسنده برای رسیدن به آرامش و تعادل عاطفی به تجسم و خارجی کردن و بازگو کردن احساسات قلبی و روحی خود می پردازد .

2_ بیرونی _ که ممکن است به خاطر مسائل مالی ، سفارش سازمانها و نهادها و یا اشخاص و یا هر نوع اجبار دیگری باشد

[moso_saeed]

زمینه : موضوع یا سوژه یا (sabject )

محرکی است برای ایجاد فیلمنامه یا داستان . که مثل انتخاب بذر است برای کاشتن . چه بذری را برای کاشت باید انتخاب کنیم ؟ هر بذری را انتخاب کنیم ، همان گیاه رشد خواهد کرد .

زمینه به 4 دسته تقسیم می شود .
1_ اجتماعی : ( اعتیاد ، بیماری ها ، مشکلات زندگی ، خانواده ،زنان ، کار و ... )
2_ تاریخی ( مثل بررسی سلسله های پادشاهی ، زندگی مردم در گذشته ، حوادث مهم و ... )
3 _ فکری _ ( مثل چیستی شناسی ، مفاهیم و علوم انسانی و ... )
4 _ علمی _ ( اکتشافات و اختراعات جدید و ... )

منابع کسب زمینه :
1_ روزنامه ها و مجلات
2 _ سخنرانی ها
3_ کتاب ها و مقالات
4_ اخبار و گزارشات
5_ مشاهدات و تجربیات ( مثل گفتگو ها و رفتار مردم و ... )
6 _ تفکر و تخیل و رویا

تصاویر ذهنی :
تصویر ثابت یا متحرکی است که از یک شخصیت یا حادثه یا موقعیت که میتواند دارای تاثیری خاص روی نویسنده برای به وجود آوردن داستان یا فیلمنامه باشد .
گاهی این تصاویر ذهنی بصورت ناخود آگاه به ذهن خطور میکنند و یکی از منابع الهام ، برای به دست آوردن ایده هستند . مثلا ایده فیلم ترمیناتور 3 یک تصویر ذهنی از مردی بوده که مثل ژله قابلیت تبدیل شدن به افراد و اشیاء را دارد . این تصویر باید قابلیت دراماتیزه کردن را داشته باشد یعنی باید در درون خود یک اتفاق را داشته باشد تا بتواند آن اتفاق را با روابط علت و معلولی گسترش دهد و یک قصه یک یا دو جمله ای را از آن استخراج کند .
مثلا تصویر ذهنی از مردی که خونین روی زمین افتاده میتواند ایده اولیه مقابل را ایجاد کند :
(( مردی که در حال مرگ است میخواهد از قاتل خود انتقام بگیرد . ))
این ایده باید تبدیل به یک جمله داستانی شود و گسترش یابد مثل جمله مقابل :
(( مردی که همه فکر میکردند مرده است ، باز میگردد و از کشنده ی خود انتقام میگیرد )) و پیامش هم ( چشم در مقابل چشم _ قتل و انتقام ... )

یکی از منابعی که میتوان تصویر ذهنی را از آن به دست آورد خواب است ، چون خواب هایی که ما میبینیم معمولا ادامه وقایعی است که طی روز با آن درگیر بوده ایم و شاید با کشمکش های بیشتر .
فیلم موفقی که برگرفته از خواب بوده و برنده 3 جایزه بین المللی شده است ؛ فیلم 14 دقیقه ای (collector )
ساخته جیمز تیلمن ، کارگردان جوان آمریکایی است .

2_ ایده (idea )

دومین مرحله از نگارش فیلم نامه است .
ایده طرحی چند جمله ای است برای تهیه فیلم نامه . ایده به مثابه کاشت بذر برای رشد گیاه است و همچنین خشت اول فیلمنامه محسوب میشود . از آنجا که خود فیلم نامه هم خشت اول فیلم است پس اهمیت دو چندانی پیدا میکند. ( خشت اول چون نهد معمار کج ؛ تا ثریا میرود دیوار کج )
اگر ایده را از همان ابتدا بد انتخاب کنیم به گونه ای که قابلیت گسترش و جذابیت را نداشته باشد تا آخر فیلمنامه و حتی فیلم شاهد تاثیر منفی آن خواهیم بود و البته بر عکس این قضیه هم صادق است . ایده خوب آنقدر پتانسیل دارد که میتواند شاخ و برگی در حد یک فیلمنامه 120 صفحه ای یا حتی فراتر از آن پیدا کند و فشاری بر روی نویسنده ایجاد کند که او را وادار به تهیه فیلمنامه ای از روی آن کند .

ایده به صورت کلی به 2 نوع تقسیم میشود .
1_ اولیه ( بدون نقطه اوج ، تازگی و پیام )
2_ گسترش یافته ( همراه با نقطه اوج و تازگی و پیام ) .

ایده اولیه مثل جنینی است که هنوز رشد نکرده و در عین حال ، بالقوه حاوی یک فیلمنامه است .
منابع ایده دو نوع هستند :
1_ غیر اقتباسی یا اصلی یا اصیل یا (orginal )
2_ اقتباسی یا (adoption )

ایده های غیر اقتباسی از منابع زیر به دست میآیند .

1 _ تفکرات شخصی نویسنده
در مورد خودتان بنویسید ، در مورد دوستان ، خانواده و سعی کنید در بیان آنها صادق باشید، من خودم شاید در تمام شخصیتهای قصه های تمام و نیمه تمامم شخصیت اصلی رو سعید و یا کسی که خوب میشناسمش قرار می دهم و با این کار خودم رو درگیر کار می کنم و معمولا برای شخصیتهای دیگر از اطرافیان دوستان و حتی دوستان اینترنتی استفاده می کنم ، اکثر نویسنده ها با این کار موفق بودند .
یه چیز دیگه من همیشه زمانی که به مدرسه می رفتم در راه مدرسه در اتوبوس از مدیوم شیشه ی اتوبوس به خیابان ها نگاه می کردم و با این کار با رفتار آدما آشنا شدم باورتون میشه شیشه ی اتوبوس به نظر من یه پرده ی ارزان قیمت سینماست و توش پر از تصاویر جدیده آدمای واقعا کمدی آدمای خشن آدمای خوشحال آدمای بی خیال همه و همه بازیگرای اوتوبوس هستند حتما شما هم یاد بگیرید از شیشه ی اتوبوس و یا اتومبیلتون به دنیا بنگرید ، به حرکت پس مانده های خوراکی روی زمین بر اثر وزش باد که بی نظمی این حرکت خیلی شیرین است و سعی کنید بنویسید ، نوشتن وقتی ترشح می شود که ما نگاهمان را قوی کنیم و به اطرافمان بنگریم .

2 _ رویاها و خواب ها
3 _ تجربیات و مشاهدات
4 _ شخصیت _ شخص یا شخصیت و یا گروهی از افراد که میتوانند واقعی باشند ( مثل فیلم های متعددی که در مورد زندگی واقعی افراد ساخته شده است ) یا خیالی آشنا باشد ( از گذشته وجود داشته اند و معمولا محل تولد آن ها داستان ها و یا افسانه های عامیانه بوده است . مثل دراکولا .. ) یا خیالی بدیع ( اسپایدر من ، بتمن و ... ) .
5 _ مکان ها _ مکان های متفاوت شخصیت های مختلف را به خود جذب میکند و ماجرای های متفاوتی ایجاد میکند . پس از هر مکانی میتوان داستان و شخصیت متفاوتی را به دست آورد .
هر مکان کنش خاص خود را میطلبد ، یعنی اگر زمینه شما فکری و علمی باشد ، میتوانید از مکانی مثل دانشگاه و اگر اجتماعی باشد از خانه و خیابان استفاده کنید .
6 _ حوادث ( حادثه رویدادی است که ناگهانی یا تدریجی در اشخاص یا موقعیت ها و شرایط اتفاق می افتد )
همیشه خبر صفحه ی اول روزنامه ها قتل و غارت و حادثه و ... بوده . این خبرها با عث احساس همدردی خواننده می شوند در فیلم نیز به همین صورت است ، یک فیلم نامه نویس باید مخاطب را با فیلم درگیر کند
بسیاری از فیلمهای موفق ریشه در حوادث روزنامه دارند البته باید به عنوان خبرها چیزی دیگر ی افزود و آنها را نوعی دیگر تحلیل کرد ، مثلا خبر حوادث فلان روزنامه . مردی چهار نفر را کشت آدمایی که عادی به حساب می آیند می گویند : جنایتکار کثیف باید اون رو سوزاند حتی جسدش هم خطرناک است . اما آدمایی که دیوونه اند مثل من و بقیه ی کسانی که دوست دارند بنویسند میاند می گند : شاید قضیه این طوری بوده که اون چهار نفر خصومتی با او داشتند و قصد جان او را کرده بودند و او برای دفاع از خودش کاری کرده شایدم باید می کشته اصلا شاید کشتن خوب باشه کی گفتن کشتن بده من که باور نمی کنم ، شایدم اون شیطانی باشه نه به نظرم اون مرد رئوفیه ولی روزگار باهاش بد تا کرده و هزاران هزار حرف دیگر ، شما باید تحلیلگر خوبی باشید سعی کنید همه چیز را تحلیل کنید و چیزی را زود نپذیرید .
7 _ موقعیت
8 _ علمی یا حوزه اطلاعات

9 _ سوال های خلاق _ سوال هایی که پاسخ به آن ها باعث ایجاد ایده ای خلاقانه در ذهن میشوند . که شاید برای فیلم نامه های تخیلی ، ماورایی و یا انیمیشن کاربرد بیشتری داشته باشند . مثلا :
الف _ چه چیزی هایی باعث چه چیزهایی میشود ؟
ب _ اگر .... این گونه نبود چه میشد ؟
ج _ چه استفاده های دیگری از .... میتوان کرد ؟
د _ تا حالا این جور بوده و از حالا به بعد جور دیگری شود ؟
و....

10 _ شغل و حرفه
11 -فرهنگ و آداب و رسوم
12_ فکر تعقلی و توجه به ماهیت و چیستی امور . که میتوان با مطالعات فلسفی و تفکر و کشف کلیات آن را بدست آورد .