امید به زندگی
امید به زندگی
امید به زندگی را میتوان به طور ساده ، میزان متوسط سالهایی که انتظار میرود یک فرد در یک کشور به آن عمر برسد ، تعریف کرد.
امید به زندگی بر اساس سازمان بهداشت جهاني
افزایش امید به زندگی زنان در سرتاسر دنیا :
مطالعات اخیر نشان میدهد زنان در سرتاسر جهان بیشتر از مردان عمر میکنند. گزارشات منتشر شده توسط سازمان بهداشت جهانی در سال ۲۰۰۲ حاکی از آن بود که امید به زندگی مردان تنها در ۶ کشور بیشتر از زنان بوده است.
مطالعات اخیر به اثبات رساند در حال حاضر در سرتاسر جهان زنان بیشتر از مردان عمر میکنند، علت این امر مرگ کمتر دختران در هنگام تولد اعلام شده است. همچنین افزایش آمار مردان سیگاری از دیگر عوامل بالا رفتن امید به زندگی زنان است. دانشمندان معتقدند پیشرفتهای گستردهای که در زمینه علم و فناوری پزشکی صورت گرفته میتواند عامل اصلی کاهش مرگ و میر نوزادان در هنگام تولد باشد.
سن امید به زندگی در اوایل انقلاب حدود ۵۷ سال بود که طبق بررسی های صورت گرفته این شاخص در سطح کشور به ۷۲ سال افزایش یافته است .
سازمان بهداشت جهاني اعلام كرد كه ميانگين “اميد به زندگي” در ژاپن در سال ۲۰۰۴ميلادي ۸۲سال بوده است كه بالاترين حد در جهان شمرده ميشود.
براساس گزارش تندرستي سال ۲۰۰۶ميلادي سازمان بهداشت جهاني ، در نقطه مقابل ژاپن ، اميد به زندگي در كشور زيمبابوه در حد ۳۶سال است كه در پايينترين سطح در ميان ۱۹۲كشور عضو اين سازمان قرار دارد.
گزارش سازمان بهداشت جهاني نشان ميدهد كه اميد به زندگي از بدو تولد در كشورهاي موناكو و سن مارينو نيز نزديك به ژاپن است.
براساس اين گزارش، ميانگين اميد به زندگي در نزد زنان ژاپني ۸۶سال است كه بالاترين حد در ميان كشورهاي جهان شمرده ميشود.
اين گزارش حاكي است كه اميد به زندگي در ميان مردان ژاپني ۷۹سال است كه بدين ترتيب ژاپن از اين حيث پس از كشورهاي ايسلند و سن مارينو قرار دارد.
در سال ۲۰۰۴ميلادي اميد به زندگي از بدو تولد در ۱۶كشور جهان بالاي ۸۰سال بوده است كه نسبت به سال ۲۰۰۴ميلادي سه كشور افزايش نشان ميدهد.
در همين سال اميد به زندگي در كشور افغانستان و ۲۶ كشور افريقايي به كمتر از ۵۰سال رسيده است.
يك ميليارد و ۲۰۰ ميليون، جمعيت جوانان بين ۱۵ تا ۲۴ سال
بر اساس گزارش «جوانان جهان ۲۰۰۷»، يك ميليارد و ۲۰۰ ميليون جوان بين سنين ۱۵ تا ۲۴ سال در حال حاضر در جهان زندگي ميكنند كه ۱۸ درصد از جمعيت جهان را تشكيل داده و از تحصيلكردهترين نسل جوان در تاريخ هستند كه منبع عالي براي توسعه ملي به شمار ميروند.
اين گزارش كه هر ۲ سال يكبار به وسيله اداره امور اقتصادي و اجتماعي ملل متحد انتشار مييابد، بر چالشهايي درباره توسعه جوانان در مناطق جهان شامل آسيا، آمريكاي لاتين، منطقه جنوب صحراي آفريقا، خاورميانه، شمال آفريقا، كشورهاي جزيرهاي كوچك در حال توسعه و كشورهاي داراي اقتصاد در حال انتقال به اقتصاد بازار آزاد متمركز است.
موضوع گزارش امسال كه امروز در مقر سازمان ملل در نيويورك منتشر شد، «انتقال جوانان به بزرگسالي، پيشرفت و چالشها» است.
۱۰ سال پس از اين كه مجمع عمومي سازمان ملل بر اين امر تأكيد كرد كه كشورها بايد براي جوانان خود فرصتهاي آموزشي، دستيابي به مهارت و مشاركت كامل در تمامي جنبههاي اجتماع ارائه دهند، اما هنوز و بر اساس اين گزارش، توسعه جوانان در بسياري از كشورهاي مناطق جهان با تداوم مانعهايي در سطوح بينالمللي، ملي و محلي روبهروست.
اين گزارش از سياستگذاران ميخواهد، بر تواناييهاي جوانان از راه سرمايهگذاري بيشتر در مواردي مانند آموزش، سلامت و مهارت، همچنين ارائه و حمايت از فرصتها براي جوانان در مشاركت در توسعه بهعنوان يك اولويت، تمركز كنند.
آمار سازمان جهاني بهداشت در مورد ایران چه ميگويد
اما بر اساس گزارش سازمان بهداشت جهاني از ارزيابي كيفي نظام سلامت ايران، شاخص اميد به زندگي در مردان ايراني ۶۷ سال است و در زنان ۷۱ سال است.
بر اساس گزارش سازمان جهاني بهداشت كه بر مبناي اطلاعات سال ۲۰۰۵ ميلادي منتشر شده است، احتمال مرگ براي گروه مردان در سنين ۱۵ تا ۶۰ سالگي ۱۸۰ در هزار نفر جمعيت در سال است و همين شاخص براي زنان در اين مقطع سني۱۱۲ در هزار نفر جمعيت است.
بر اساس اين گزارش ميزان مرگ و مير كودكان زير ۵ سال در ايران هم ۳۶ مرگ در هر هزار نفر جمعيت و همين شاخص براي اطفال ۳۱ مرگ در هزار نفر جمعيت برآورد شده است.
در همين گزارش اشاره شده است كه ميزان مرگ و مير نوزادان در ايران در سال ۲۰۰۴ معادل ۱۹ در هزار تولد زنده و ميزان مرگ و مير مادران نيز در همين سال ۷۶ در هر هزار تولد زنده است.
سازمان بهداشت جهاني در اين گزارش همچنين اعلام كرده است كه با وجود شيوع بيماري ايدز در ايران به ميزان ۱۳۳نفر در هر ۱۰۰هزار نفر جمعيت، ميزان مرگ و مير ناشي از ايدز در ايران ۲ نفر به ازاي هر ۱۰۰ هزار نفر جمعيت در سال است، همچنانكه ميزان مرگ و مير ناشي از سل در ايران ۲.۷ نفر به ازاي هر ۱۰۰ هزار نفر جمعيت برآورد شده است.
در اين گزارش، ميزان مرگ و مير وابسته به سن براي بيماريهاي غير واگير در ايران ۷۴۲ نفر، ميزان مرگ و مير ناشي از بيماريهاي قلب و عروق وابسته به سن ۴۶۶ نفر، مرگ و مير وابسته به سن ناشي از سرطان ۱۱۳ نفر و ميزان مرگ و مير ناشي از حوادث در ايران نيز ۱۱۳ نفر به ازاي هر ۱۰۰ هزار نفر جمعيت ارزيابي شده است.
براساس همين گزارش، اميد به زندگي در ژاپن در سال ۲۰۰۴ ميلادي ۸۲ سال بوده است كه بالاترين حد در جهان شمرده ميشود و در نقطه مقابل ژاپن، اميد به زندگي در كشور زيمبابوه در حد ۳۶سال است كه در پايينترين سطح در ميان ۱۹۲كشور عضو اين سازمان قرار دارد.
در اين ميان، كشور ایران رتبه ۱۳۳ را دارد و بر پايه اين گزارش، در همين سال اميد به زندگي در كشور افغانستان و ۲۶ كشورآفريقايي به كمتر از ۵۰ سال رسيده است.
آمارهای وزارت بهداشت ایران چه می گوید ؟
اميد به زندگي؛ تهران و گيلان بالاترين، سيستان و بلوچستان پايينترين
بر اساس آخرين نتايج تحقيقات وزارت بهداشت ایران ، تهران و گيلان بالاترين و سيستان و بلوچستان پايينترين سن اميد به زندگي را دارند.
اميد به زندگي يكي از مهمترين شاخصهاي توسعه سلامت محسوب ميشود و ميتوان آنرا متوسط عمر افراد كشور محسوب كرد.
آمارگيري كه در سال ۵۷انجام گرفت، اميد به زندگي مردم ايران را ۵۷ سال نشان داد اما طبق آخرين بررسي غير رسمي وزارت بهداشت در سال ۸۲، سن اميد به زندگي در مردان به ۷۰ و در زنان به ۷۳ سال رسيده است.
طبق آمارهايي كه بر اساس سرشماري مركز آمار ايران اعلام مي شود، وزارت بهداشت با انجام محاسبات رياضي سن اميد به زندگي را تعيين و اعلام مي كند، اما به دليل اينكه آمار آخرين مرگ و مير در كشور هنوز از سوي مركز آمار ارسال نشده، وزارت بهداشت قادر نخواهيم بود كه ميزان سن اميد به زندگي را به تفكيك استانها اعلام كنيم.
در نتیجه آخرين آمارها در اين مورد مربوط به سال ۷۵ است ، كه بر اساس آن، بالاترين ميزان اميد به زندگي مربوط به تهران و گيلان و پايين ترين مربوط به سيستان و بلوچستان است.
البته بر اساس آخرين گزارش غير رسمي وزارت بهداشت ایران ، تحليل شاخصهاي توسعه انساني مبتني بر جنسيت در استانهاي كشور در سال ۸۲ نشان ميدهد كه متوسط اميد به زندگي زنان در كشور ۷۰.۴ سال بوده در حاليكه متوسط اميد به زندگي مردان در همان سال برابر ۶۷.۶ سال بوده است.
همين آمارهاي غير رسمي ميگويد كاهش شاخص مرگ و ميركودكان زير ۵ سال از ۱۱۵ مورد مرگ در هزار تولد به ۳۴ مورد رسيدهاست، شاخص مرگنوزادان از بدو تولد تا يك سالگي از ۴۰۰ نفر به ۵.۱۸ نفر كاهش يافته و ميزان مرگ و مير مادران ناشي از عوارضبارداري نيز از ۲۳۷ مورد در هر هزار تولد به ۵.۳۵ درصد كاهش يافته است.
درسال ۸۲ در تمام استانها بدون استثنا ميزان اميد به زندگي زنان بيشتر از اميد به زندگي مردان بوده است.
بيشترين فاصله اميد به زندگي بين مردان و زنان، مربوط به استانهاي فارس با ۲.۳ سال، آذربايجان شرقي ۲.۲ سال، مازندران ۲.۱ سال و بوشهر ۲ سال بوده و كمترين اختلاف فاصله در استانهاي كهگيلويه و بويراحمد با ۰.۳ سال، لرستان با ۰.۸ سال، سيستان و بلوچستان با ۰.۸ سال و خراسان با ۰.۹ سال بوده است، در حاليكه متوسط كشوري اختلاف اميد به زندگي زنان و مردان ۲.۸ سال است.
مهمترين عامل اثر گذار بر روي كاهش يا افزايش سن اميد به زندگي، مرگومير نوزادان و كودكان زير يك و ۵ سال است.
وضعيت ايران نسبت به دیگر كشورهاي منطقه مطلوب است و این در حالی است که ميانگين سن اميد به زندگي در كشورهاي توسعه يافته در زنان ۸۴.۶ و در مردان ۷۸.۶ سال است و دركشورهاي توسعه نيافته در زنان ۶۷ سال و در مردان ۶۵ سال است كه متوسط اين سن در كل جهان، ۷۲ سال براي مردان و ۷۶ براي زنان اعلام شده است.
پيش بيني مي شود براي ۴۳ سال آينده (يعني سال ۲۰۵۰ ميلادي) سن اميد به زندگي در ايران، در زنان به ۸۱.۸ و در مردان به ۷۶ سال برسد، علت پايين تر بودن سن اميد به زندگي مردان نسبت به زنان را حوادث كار، سكته، بيماري هاي قلبي عروقي وتصادفات است و بر اساس آخرين نتايج تحقيقات وزارت بهداشت ایران ، ۱۵.۷ درصد از اميد به زندگي مردان و ۱۷.۵ درصد از اميد به زندگي زنان ايراني به علت ناتواني جسماني از دست ميرود ، طوريكه اميد به زندگي توأم با سلامت براي مردان ايراني ۵۶.۱ و براي زنان ايراني ۵۹.۱ سال است.
زنان ایرانی بیش از مردان به زندگی امیدوارند!
بررسي سن امید به زندگی در جامعه ايراني نشان میدهد که به طور معمول زنان ۲ سال بیش از مردان عمر میکنند. بر اساس شاخصهای بهداشت و درمان، شناخت داروی درمانی و پیشگیری از بسیاری از بیماریهایی که در مقطعی از زمان باعث مرگ و میر میشد باعث افزایش زمان بقا یا عمر در کشور شدهاست.
بررسی ها نشان میدهد که سن امید به زندگی در زنان ۷۳ سال و در مردان به ۷۱ سال رسیده است و بر این اساس زنان معمولاً ۲ سال بیشتر از مردان عمر میکنند؛ به طوری که تعداد زنان بیوه بیش از مردان همسر از دست داده است.
دستیابی به آب آشامیدنی سالم، کاهش مرگ و میر، دسترس به امکانات بهداشتی و درمانی و نیز ریز مغذیها، افزایش میزان سواد و سهم زنان در جامعه در پستها و مقامهای اجرایی و تصمیم گیری کشور، و … از جمله شاخصهایی است که باعث بالا رفتن سن امید به زندگی و بالا رفتن درصد جمعیت سالمندان در هرم جمعیت کشور شده است.
بر همین اساس، تا چند سال آینده، یکی از مشکلات کشور ما افزایش جمعیت سالمندان خواهد بود و پیش بینی می شود که تا ۱۵ سال آینده درصد جمعیت این افراد - که هم اکنون ۶% است - دو رقمی شود و به بیش از ۱۰% برسد. بنابر این، نیاز است که از هم اکنون برنامه ریزان توجه ویژه ای به این گروه داشته باشند. چنانچه تأمین امکانات مراقبتی برای سالمندان را برای ۲ دهه در نظر نگیریم، با نوعی فاجعه انسانی در مورد آنان مواجه خواهیم شد.
افزایش سن امید به زندگی هم فرصت است و هم تهدید، فرصت از نظر انتقال دانایی و توانایی به نسل جوان؛ و تهدید از این بابت که اگر نهادها برای پوشش آنان برنامه ریزی لازم را انجام ندهند، کرامت و ارزش انسانی سالمندان لطمه می بیند و آنان بدون پشتوانه در جامعه رها می شوند.
علل افزایش امید به بقاء
بررسي سن امید به زندگی در جامعه ايراني نشان میدهد بهطور معمول زنان دو سال بیش از مردان عمر میکنند.
براساس شاخصهای بهداشت و درمان، پیشگیری از بسیاری از بیماریهایی که در یک مقطع زمانی باعث مرگ و میر میشوند، افزایش مراقبت و دارو درمانی ، باعث افزایش زمان بقا یا عمر در یک کشور می شود.
دستیابی به آب آشامیدنی سالم، کاهش مرگ و میر، دسترسی به امکانات بهداشتی و درمانی و همچنین ریز مغذیها، افزایش میزان سواد و سهم زنان در جامعه در پستها و مقامهای اجرایی و تصمیم گیری کشور و…از جمله شاخصهایی است که باعث بالا رفتن سن امید به زندگی و بالا رفتن درصد جمعیت سالمندان در هرم جمعیت کشور شده است.
برهمین اساس تا چند سال آینده یکی از مشکلات کشور ایران افزایش جمعیت سالمندان خواهد بود و پیش بینی می شود تا ۱۵ سال آینده درصد جمعیت این افراد که هم اکنون ۶ درصد است، دو رقمی و به بیش از ۱۰ درصد برسد بنابراین نیاز است از همین امروز برنامه ریزان توجه ویژه ای به این قشر داشته باشند.
چنانچه تامین امکانات مراقبتی را برای سالمندان برای ۲ دهه در نظر نگیریم با نوعی تراژدی انسانی در مورد آنان مواجه خواهیم شد.
افزایش سن امید به زندگی هم فرصت است و هم تهدید، فرصت از جهت انتقال دانایی و توانایی به نسل جوان و تهدید از این بابت که اگر نهادها برنامه ریزی لازم برای پوشش آنان انجام ندهند کرامت و ارزش انسانی سالمندان لطمه می بیند و آنان بدون پشتوانه در جامعه رها می شوند.
جمعيت ایران رو به پيرشدن است
بر اساس آخرين سرشماري نفوس مسكن كشور، ضريب سالمندي جمعيت كشور از ۶/۶ درصد در سال ۱۳۶۵ به ۶/۲۰ درصد در سال ۱۳۸۵ رسيده و ۳برابر افزايش يافته است.
بر اساس آخرين سرشماري، جمعيت زير ۱۵ سال ايراني از ۴۵ درصد در سال ۱۳۶۵ به ۲۵ درصد در سال ۱۳۸۵ رسيده است و جمعيت بالاي ۶۰ سال از ۴/۵ درصد به ۲/۷ درصد رسيده است.
همچنين ضريب سالمندي كه عبارت است از نسبت افراد بالاي ۶۵ سال به افراد زير ۱۵ سال كه از ۶/۶ درصد به ۶/۲۰ درصد افزايش يافته است.
به اين ترتيب اين ارقام حاكي از پيرشدن جمعيت است كه با ارائه راهكارهايي در حوزه آموزش، پژوهش و خدمات تخصصي ميتوان از بروز مشكلات در آينده پيشگيري كرد.
لازم به ذکر است سن اميد به زندگي، يكي از شاخصهاي توسعه انساني به شمار مي رود، و افزايش اين سن بر روي توسعه كشورها نقش بسزايي دارد و بر روي مجموع عواملي كه براي رشد كشورها مورد نياز است اثر مي گذارد.
در كشور ایران براي بديهيترين چيزها آمار مشخص و قابل استنادي وجود ندارد و بين آمارهاي غير رسمي و آمارهاي اعلام شده از سازمان هاي رسمي تفاوتهاي فاحشي وجود دارد.
به نظر ميرسد حداقل در مورد آمارهاي مربوط به سلامت مردم، بايد اهتمام بيشتري وجود داشتهباشد.
بحران سالمندي ٢٠سال آينده در كشور ایران رخ خواهد داد
طبق آخرين سرشماري كه انجام شده ، نشان می دهد حدود ۲۷/۷ درصد از جمعيت كشور ایران را سالمند تشكيل ميدهند كه اين ميزان تا ۲۰ سال آينده به ۷/۱۴ درصد خواهد رسيد.
اين ارقام نشان ميدهد كه اگر برنامهريزان و سياستگذاران كشور از هم اكنون برنامه مدون و خاصي براي اين قشر نداشته باشند در ۲۰ سال آينده، كشور ایران دچار يك بحران و معضل اساسي براي رفع مشكل و مسائل پيشآمده ناشي از مسائل اقتصادي، اجتماعي و غيره اين قشر روبه رو ميشوند.
** چه باید کرد ؟
۱- شوراي ملي سالمندان
یكي از راهكارهاي جلوگيري از ايجاد چنين معضلاتي، فعال شدن شوراي ملي سالمندان به منظور ساماندهي سلامت و رفاه اين قشر است، البته اين شورا با عضويت ۸ وزارتخانه در سال ۸۳ تشكيل شده، اما تاكنون با تشكيل سه جلسه، هنوز موفق به ارائه طرح اجرايي نشده و تنها با تدوين۵ طرح پيشنهادي در انتظار تصويب توسط شورا و سپس مراجع ذيربط هستند.
۲- بيمه مكمل سالمندان در معرض بيماريهاي مزمن
پيشبيني ميشود حدود ۲ ميليون نفر از سالمندان تحت پوشش هيچگونه بيمه درماني نباشند كه طبق اين طرح اين افراد به صورت انفرادي بيمه ميشوند.
همچنين گام بعدي در راستاي بيمه درمان سالمندان، گسترش بيمه مكمل براي سالمندان در معرض بيماريهاي مزمن و ناتوان است.
البته در حال حاضر ۱۰۰ هزار نفر از سالمندان با دارا بودن پرونده از خدمات مختلف سازمان بهزيستي بهره ميبرند.
۳- طرح همياران سالمند :
ميتوان از افراد داوطلب برای کمک به سالمندان و همچنین از نيروي سالمندان براي انجام كارهايي خدماتی و بهداشتی و اجرایی جهت بهبود حال سالمندان کمک گرفت.
۴- راه اندازی و پرورش متخصصان طب سالمندان:
در حال حاضر كمتر از ۵ پزشك طب سالمندي در كشور ایران وجود دارد كه با كمك معاونت آموزشي وزارت بهداشت قرار است، پزشكان براي آموزش طب سالمندي به خارج از كشور اعزام شوند، اما اين امر هنوز اجرايي نشده است.
گرچه بعید است ولی امیدواریم ، حداقل در این زمینه بورس تحصیلی به نورچشمی های خاص داده نشود و با برگزاری آزمون سراسری پزشکان لایق و با دانش کافی انتخاب و به خارج اعزام گردند.
نکته ها :
امید به زندگی را میتوان به طور ساده ، میزان متوسط سالهایی که انتظار میرود یک فرد در یک کشور به آن عمر برسد ، تعریف کرد.
بیشترین امید به زندگی در جهان نه در آمریکاست و نه در کشورهای اسکاندیناوی و نه در ژاپن! بیشترین امید به زندگی را مردمان کشور آندورا با ۸۳.۵۱ سال دارند.
ایران در این ردهبندی در مقام ۱۳۳ام قرار دارد.
اما کمترین امید به زندگی متعلق به کشور سؤازیلند ، بوتسوانا و لسوتو است ، ساکتان این کشورها تنها ۳۲ تا ۳۴ سال ، امید به زندگی دارند.
اميد به زندگي ايرانيان» به هفتاد و يكسالرسيد
آمارگيري كه در سال ۵۷انجام گرفت، نشان از اميد به زندگي مردمانايران ميداد كه پنجاه و هفت سال بود و حالاميد به زندگي ايرانيان به هفتاد و يك سال رسيدهاست.
افزايش متوسط طول عمر تا ۱۲ سال ازدستاوردهاي بخش بهداشت و درمان طي ایران ۲۶ سال اخير است. بدين ترتيب، اميد بهزندگي از ۵۹ سال در سال ۵۷ به ۷۱ سال درسال جاري رسيده است.
بنابراين ميتوان گفت تا ۲۰ سال آينده جمعيت سالمندي كشور ۳ برابر ميشود.
پاسخ با نقل قول
این مطلب را به اشتراک بگذارید