بافت شناسی

**F E R E S H T E** · 2011-Jul-20, 18:15

بافت پوششی پوشاننده (Epithelial membrane)

بر اساس تعداد لایه های سلولی و شکل سلولها تقسیم بندی می شود :

الف- بافت پوششی ساده (Simple epithelium) :

از یک ردیف سلول تشکیل شده که بر روی ورقه پایه قرار گرفته اند و به سه نوع تقسیم می شود:

1- سنگفرشی (Squamous ) : سلولهای پهن، چندوجهی با ضخامت کم دارد. هسته آنها از پهلو

کشیده و از سطح سلول پهن یا گرد است. این بافت در حفرات داخلی بدن، به نام مزوتلیوم، در

سطح داخلی عروق و قلب، به نام اندوتلیوم و در کپسول بومن و بعضی از لوله های ادراری، به نام

اپیتلیوم وجود دارد.

**F E R E S H T E** · 2011-Jul-20, 18:18

**F E R E S H T E** · 2011-Jul-20, 18:20

2- مکعبی (Cuboidal) : سلولها مکعبی و هسته آنها کروی ودر وسط آنها قرار گرفته است. در مجاری

کوچک غدد، لایه زایشی و فولیکولهای اولیه تخمدان وجود دارند.

**F E R E S H T E** · 2011-Jul-20, 18:22

**F E R E S H T E** · 2011-Jul-20, 22:50

3- استوانه ای (Columnar) : سلولها کشیده و منشوری شکلند. هسته ها کمی کشیده و نزدیک به

قاعده سلول قرار گرفته اند. در جدار معده، مجاری غدد، روده، رحم و لوله های رحم، و بعضی مجاری

تنفسی وجود دارد.

**F E R E S H T E** · 2011-Jul-20, 22:52

**F E R E S H T E** · 2011-Jul-21, 19:46

ب- بافت پوششی مطبق (Stratified epithelium):

از چندین لایه سلول تشکیل شده که زیرترین آنها به نام سلولهای پایه یا قاعده ای بر روی ورقه پایه

قرار گرفته است. به فرورفتگی این بافت به داخل بافت همبند ridge و به فرورفتگی بافت همبند به

داخل این بافت papillae گویند. به سه شکل وجود دارد:

1- سنگفرشی : چند ردیف هستند، زیرترین لایه های آن سلولهای مکعبی یا استوانه ای کوتاه

هستند و سلولهای پایه خوانده می شوند و سلولهای میانی و سطحی پهن و سنگفرشی اند.

سلولهای لایه سطحی پهن ترند و سلولهای مرده یا لایه شاخی را تشکیل می دهند.در داخل

دهان، مری، مقعد، واژن و انتهای مجرای خروجی ادرار ضخامت این لایه کم است و بافت

سنگفرشی شاخی نشده و در پوست که ضخامت این لایه زیاد است بافت سنگفرشی شاخی

شده نام دارد.

**F E R E S H T E** · 2011-Jul-24, 10:15

2- مکعبی : در لوله های بیضه، بعضی فولیکولهای تخمدان، غدد چربی و مجرای غدد عرق وجود دارد

3- استوانه ای : زیرترین این سلولها مکعبی یا استوانه ای کوتاه و ردیفهای بالاتر استوانه ای اند که یا مژه دار یا بدون مژه

هستند. این نوع بافت در بعضی از مجاری غدد شیری و قسمتهایی از حلق وجود دارد.

ج- بافت پوششی شبه مطبق ( Pseudostratified epithelium) : طرز قرار گرفتن این سلولها ظاهرا

شبیه بافت پوششی مطبق است ولی تعداد لایه های سلولی 1 ردیف است و همه بر روی ورقه

پایه قرار دارند. بلندی سلولها متفاوت است و هسته ها نیز در یک ردیف نیستند . این بافت در

حفره بینی، قسمتی از حنجره، نای، برونشها و ... وجود دارد. این بافتها از 4 گروه سلول به نام

سلولهای پایه، سلولهای دوکی، سلولهای استوانه ای و سلولهای جامی تشکیل شده اند. قاعده

همه این سلولها بر روی ورقه پایه است.

**F E R E S H T E** · 2011-Jul-24, 10:31

د- بافت پوششی انتقالی (Transitional epithelium) : از طرفی شبیه به بافت پوششی مطبق و از

طرفی شبیه به بافت پوششی شبه مطبق است. تعداد لایه های این بافت متغیر است. مثال آن در

مثانه وجود دارد. در هنگام خالی بودن از ادرار تعداد لایه های سلولی از هنگام پربودن بیشتر است.

**F E R E S H T E** · 2011-Jul-24, 10:38

بافت پوششی غده ای(Epithelial glands)

بافت غده ای از تزاید سلولهای پوششی و نفوذ آنها به همراه بازال لامینا به بافت همبندی ایجاد می

شود. در این بافت سلولها مواد حاصل از متابولیسم را به صورت ماده ترشحی خارج می کنند. دو

نوع دارند: غدد داخلی (فاقد مجرا و ترشحات خود را مستقیم وارد خون می کنند) و غدد خارجی

(ترشحات توسط مجاری به حفراتی ریخته می شود)