آفات گیاهی

[number one]

مرفولوژي و بيواكولوژي كرم ساقه خوار غلات Ochsenheimeria vacculella F.V.R. (Lepidoptera: Ochsenheimeriidae) آفت جديد درفون آفات غلات ايران


باقري محمدرضا,مقدس حسين



كرم ساقه خوار غلات Ochsenheimeria vacculella پروانه اي است كوچك كه با بال هاي باز، 14-11 ميلي متر عرض دارد. فرق سر پوشيده از فلس هاي كاهي رنگ انبوه و دو شاخه. داراي يك جفت چشم مركب كوچك گرد و يك جفت چشم ساده نسبتا درشت. شاخك ساده و كوتاه، رنگ عمومي بدن قهوه اي خاكستري و منقوط به نقاط روشن. بند ششم شكم از سطح پشتي زرد روشن كه مشخص بارز آفت است. آفت زمستان را به صورت تخم در شكاف ديوارهاي حاشيه مزارع بسر مي برد. لاروها در اواخر زمستان و اوايل بهار از تخم خارج و توسط جريان باد روز گياهان ميزبان پخش مي شوند. لاروها به رنگ زرد متمايل به سفيد، سر سياه رنگ و داراي دو ناحيه قهوه اي تيره روي پرونوتوم و بند آخر شكم. تعداد كروشه ها معدود، بين 2 تا 7 عدد و در مواردي بدون كروشه، حداكثر طول لارو 20-18 ميلي متر. لاروهاي سنين اول از پهنك برگ و لاروهاي مسن تر از ساقه و يا مستقيما از خوشه تغذيه مي كنند. در اين صورت خوشه خشك يا حالت خوشه سفيدي ايجاد مي شود. دوره شفيرگي در اوايل خرداد در لابلاي برگ پرچم و يا ساقه طي شده، حشرات كامل در نيمه دوم خرداد ظاهر مي شوند. تابستان را در شكاف ديوارهاي حاشيه مزارع بسر برده، در اواخر فصل جفت گيري و در همان محل تخم ريزي مي كنند. اين آفت تك نسلي بوده و فقط در طي روز فعال است. بيشترين ميزان خسارت در روستاي زغمار (براآن شمالي) مشاهده شد كه 6.85 درصد خوشه ها كاملا خشك و 7.5 درصد آنها مورد تغذيه مستقيم آفت واقع شده بود.

[number one]

مطالعه آزمايشگاهي بيولوژي كنه تارتن قرمز گلخانه اي( Tetranychus cinnabarinus (Boisd روي گياهان زينتي



بردران پروانه,اربابي مسعود,كمالي كريم,استوان هادي



بيولوژي كنه تارتن قرمز گلخانه اي (Tetranychus cinnabarinus (Boisd.) (Acari:tetranychidae) بر روي 5 گونه از گياهان زينتي: رز(Rosa sp.)، ژربرا(Gerbera jamesonii)، فيكوس(Ficus elastica)، گلايول(Gladiolus grandiflorus)، و ديفن باخيا (Dieffinbachia amoena)، در سال هاي 1377-1378 در شرايط مختلف آزمايشگاهي 2 ±20، 2 ±26، 2 ±30 درجه سانتي گراد، رطوبت نسبي 30-60% و 16 ساعت روشنائي و 8 ساعت تاريكي مورد مطالعه قرار گرفت. نر و ماده كنه تارتن قرمز گلخانه اي، پس از طي مرحله جنيني داراي 3 مرحله فعال لاروي، پروتونمفي و دئوتونمفي است كه در بين هر كدام از آنها يك مرحله استراحت وجود دارد. حداقل و حداكثر طول دوره نابالغ در دماي 30 و 20 درجه سانتي گراد براي كنه نر (67/0 ± 11.01 و 1.2 ± 28.33 روز) و براي كنه ماده (48/0 ± 11.4 و 1.88 ± 33.25 روز) بر روي ميزبان هاي رز و فيكوس ثبت گرديد.
نتايج حاصله از تجزيه واريانس برهم كنش حرارت بر روي مراحل نابالغ كنه تارتن قرمز گلخانه اي نشان داد طول مراحل تكاملي نسبت به افزايش درجه حرارت داراي همبستگي منفي بوده و درجه حرارت بالاتر طول اين دوره راكاهش مي دهد. رگرسيون بين طول دوران رشدي كنه ماده و درجه حرارت نسبت منفي نشان داده و با افزايش درجه حرارت، طول دوره رشدي كنه ماده كاهش مي يابد. در منطقه ورامين هنگاميكه ميانگين درجه حرارت زير 15 درجه سانتي گراد تقليل يافت حالت دياپوزي دركنه ماده مشاهده گرديد. تاثير حرارت سه گانه فوق الذكر در شكستن دوره دياپوز كنه ماده، در شرايط آزمايشگاهي مورد بررسي قرار گرفت. رگرسيون طول عمر بعد از شكستن دياپوز كنه با افزايش دما نسبت منفي داشته تعداد تخم ريزي با افزايش دما بعد از شكستن دياپوز ارتباط معني داري را نشان نداد.

[number one]

وضعيت نماتد گالزاي بذر گندم (Anguina tritici) در مزارع گندم آبي استان اصفهان


احمدي عليرضا,اخياني احمد



وضعيت آلودگي مزارع گندم آبي استان اصفهان نسبت به نماتد گالزاي بذر گندم در طي سال هاي 76-1373 بررسي شد. نتايج حاصل از بررسي 152 نمونه جمع آوري شده نشان داد كه آلودگي به اين نماتد در 21.71 درصد از مزارع گندم بازديد شده در شهرستان هاي اردستان، اصفهان، زنجان، سميرم، شهرضا، فريدن و فريدون شهر، كاشان، مباركه، نجف آباد و نطنز وجود داشته است. مشاهدات نشان داد در بيش از 90 درصد موارد تمامي دانه هاي موجود درخوشه هاي آلوده به گال تبديل شده است. متوسط شدت آلودگي خوشه ها در مزارع آلوده 82.5 درصد بود و تخمين زده مي شود در حدود 3 درصد از كل محصول گندم استان (معادل 1444 تن) درسال زراعي 73-1372 بر اثر حمله اين انگل از بين رفته و از دسترس خارج شده است. دامنه تغييرات اندازه گال ها و جمعيت لاروهاي سن دوم درون آنها به تفكيك براي هر شهرستان بدست آمد. بر اين اساس گال ها 5.1-2.4 و 4.2-3.5 ميلي متر اندازه گيري شد. حداكثر و حداقل جمعيت لاروهاي سن دوم در گال ها به ترتيب 40250 و 4625 عدد شمارش گرديدند.
ميزان خسارت نماتد و آفت محصول بر روي گندم رقم روشن در شرايط مزرعه با مقادير مختلف يك، دو و چهار درصد گال بين 10 تا 35 درصد در مقايسه با شاهد برآورد گرديد.

[number one]

آلودگي تعدادي از هيبريدهاي ذرت دانه اي به افلاتوكسين هاي B1 و B2 و قارچ مولد آن در مزرعه

طيبي جميله,ميرابوالفتحي منصوره



ميزان افلاتوكسين هاي G2,G1,B2,B1 در ارقام ذرت شامل Ksc, Ksc 604, Ksc 301,Sc704,Ksc 711,647 جمع آوري شده از جهات شمالي، جنوبي، شرقي و غربي مزارع ذرت در شرق استان مازندران در سال هاي 1376 و 1377 به روش شيميايي "رومر" همراه با كروماتوگرافي روي لايه نازك بررسي و اندازه گيري گرديد. ميزان افلاتوكسين B1 اندازه گيري شده در رقم Ksc301 در سال هاي 76 و 77 به ترتيبppb 29.17 و ppb15 بوده است، هم چنين در سال 1377 در ارقام Ksc604، Ksc 647 به ترتيب ppb 17.5 و ppb 35 افلاتوكسين B1 و در نمونه Ksc 647 ميزان ppb 8.75 آفلاتوكسين B2 نيز اندازه گيري گرديد.
افلاتوكسين هاي G در نمونه هاي فوق مشاهده نشد. جهت بررسي آلودگي هاي قارچي، نمونه ها اكثرا از دانه هاي ذرت تغذيه شده بوسيله لارو حشرات و يا تغيير رنگ يافته انتخاب گرديد. رقم Ksc301 در سال 1376 به ميزان 47 درصد به قارچ Aspergillus flavus Link آلوده بود و آلودگي درنمونه هاي سال 1377 به ترتيب در ارقام Sc704, Ksc604, Ksc647, Ksc301 به ميزان 46،43،16و 70 درصد تعيين گرديدند. اين اولين گزارش آلودگي نمونه هايي از ذرت به افلاتوكسين رد مزرعه ذرت ايران مي باشد.

[number one]

بررسي تاثير جدايه هاي ايراني(Beauveria bassiana (Balsamo vuillinin روي(Locusta migratoria (Orthoptera: Acridiae


غزوي مهران,ارشاد جعفر,خرازي پاك دل عزيز,باقري زنوز ابراهيم



دراين بررسي سه جدايه قارچ Beauveria bassiana از خاك مناطق فشند و آتشگاه و شفيره سوسك سر خرطومي حنايي خرما Rhynchophorus ferrugineus جدا شد كه در آزمايشات مقدماتي براي ملخ Locusta migratoria و چند گونه ديگر از ملخ هاي شاخك كوتاه و شاخك بلند بيمارگر بودند. پس از تعيين دزهاي حداقل و حداكثر، اين سه جدايه با دزهاي 103،103 ×3.2، 104، 104× 3.2 و 105هاگ براي هر حشره روي حشرات نر و ماده ملخ L.migratoria مورد آزمايش قرار گرفت و دز كشنده 50% و 99% با تفكيك و بدون تفكيك جنس محاسبه گرديد. از نفت بي بو به عنوان ماده حامل هاگ استفاده شد. پائين ترين دز كشنده 50%،103×1.32 هاگ بر حشره و مربوط به جدايه فشند در حشرات نر و بالاترين آن 104 ×3.59 هاگ بر حشره و مربوط به جدايه آتشگاه روي حشرات ماده بود. كمترين زمان 50% مرگ و مير محاسبه شده مربوط به جدايه فشند در دز105 هاگ بر حشره، 3.47 روز بود. نتايج نشان داد كاربرد روغن معدني (نفت بي بو) بعنوان ماده حامل از جوانه زدن هاگ و بيمار گري جلوگيري ننموده و اثر بازدارنده رطوبت نسبي پايين در جلوگيري از جوانه زدن اسپورها را نيز خنثي مي نمايد.

[number one]

بررسي تاثير دزهاي مختلف چهار حشره كش بر ميزان مرگ و مير و طول عمر Bathyplectes curculionis (Thomson)(Hymenoptera: Ichneumonidae) پبارازيتوئيد لارو سرخرطومي برگ يونجه Hypera postica (Gyll.) (Coleoptera: Cureulionidae)


صباحي قدرت اله,طالبي خليل,خرازي پاك دل عزيز



به منظور مقايسه تاثير حشره كش هاي مورد استفاده در مبارزه با سرخرطومي برگ يونجه بر ميزان مرگ و مير لارو و طول عمر حشره كامل Bathyplectes curculionis (Thomson) پارازيتوئيد لارو آفت، مطالعات آزمايشگاهي در قالب طرح بلوك كامل تصادفي (RCBD) با 9 تيمار در 3 تكرار انجام شد. در تيمارهاي مختلف از دز توصيه شده توسط سازمان حفظ نباتات و دزهاي كاهش يافته (نصف دز توصيه شده) فرمولاسيون تجاري حشره كش ها به شرح زير استفاده شدند:
شاهد (تيمار با آب معمولي)، كلرپيريفوس (امولسيون 40.8 درصد) يك در هزار و دو در هزار، اتريمفوس (امولسيون 50 درصد) نيم درهزار و يك در هزار، مالاتيون (امولسيون 57 درصد) يك و نيم در هزار و سه در هزار، فوزالن (امولسيون 35 درصد) 1.25 درهزار و دو و نيم درهزار.
نتايج نشان داد كه بر اساس دسته بندي پيشنهادي گروه IOBC/WPRS، مالاتيون سه درهزار و كلرپيريفوس يك درهزار به ترتيب با 89.7 و 31.4 درصد مرگ و مير درلاروهاي پارازيتوئيد، به ترتيب خطرناكترين و كم خطرترين حشره كش ها براي پارازيتوئيد در شرايط آزمايشگاهي بوده است.
ميانگين ميزان مرگ و مير پارازيتوئيد در تيمارهاي فوق به ترتيب 5.7، 31.4، 52.6، 67.5،65.0،50.5،89.7،62.5، 83.2 درصد محاسبه گرديد. ميانگين طول عمر حشارت كامل ماده پارازيتوئيد حاصل از اين تيمارها به ترتيب 11.4، 7.6، 7.5، 7.0، 6.1، 7.0، 6.6، 9.5، 8.7، روز بودكه از نظر آماري در سطح يك درصد در چهار گروه مختلف آماري قرار گرفت.
اين نتايج نشان داد كه بين دزهاي توصيه شده و كاهش يافته اتريمفوس از لحاظ ايجاد مرگ و مير در آفت درسطح پنج درصد اختلاف معني داري وجود ندارد. بين دزهاي مختلف مالاتيون نيز از اين لحاظ اختلافي مشاهده نگرديد. با اين وجود مرگ و مير پارازيتوئيد در اين تيمارها از اختلاف معني داري برخوردار بود.

[number one]

بررسي مقاومت و حساسيت يازده كلن صنوبر نسبت به شته مومي صنوبر Phloeomyzus passerinii Signoiret در استان زنجان

صادقي سيدابراهيم*,تاراسي جواد,عسكري حسن

* بخش حمایت و حفاظت موسسه تحقيقات جنگل ها و مراتع تهران


شته مومي صنوبر يكي از مهمترين آفات صنوبر در بسياري از كشورهاي جهان از جمله ايران يمي باشد. به دليل مزاياي اقتصادي و زيست محيطي فراوان، استفاده از ارقام و كلن هاي مقاوم صنوبر به اين آفت به عنوان ابزاري مناسب در مديريت كنترل تلفيقي اين آفت مورد توجه خاص مي باشد. طي سال هاي 1379-1378 مقاومت و حساسيت 11 كلن صنوبر (يك كلن از گونه Populus alba و 10 كلن از گونه( P.nigra نسبت به شته عمومي صنوبر در زنجان مورد ارزيابي قرار گرفت. در سال 1373 در قالب طرح بلوك هاي كامل تصادفي (سه تكرار) 25 نهال در هر كرت كاشته شد. در سال هاي 1379-1378 اين درخت ها به ترتيب پنج و شش ساله بودند. درصد آلودگي با دو روش تعيين گرديد. در روش اول نسبت پايه هاي آلوده به كل (25 پايه) براي هر كرت آزمايشي تعيين گرديد. در سال 1379 علاوه بر روش اول، ميزان آلودگي تك تك پايه ها درهر كرت آزمايش نمره دهي شدند (0=عدم آلودگي صفر درصد)، 1=آلودگي اطراف طوقه تا ارتفاع 10 سانتي متر (20 درصد)، 2=آلودگي اطراف طوقه تا ارتفاع 50 سانتي متر (40 درصد)، 3=آلودگي تا ارتفاع 150 سانتي متري به صورت غير متراكم (60 درصد)، 4=آلودگي تا ارتفاع 150 سانتي متري بصورت متراكم و فشرده (80 درصد)، 5=آلودگي تا ارتفاع بالاتر از 150 سانتي متري به صورت متراكم كه شاخه هاي فرعي نيز كم و بيش آلوده مي شوند (100 درصد). سپس ميانگين آلودگي براي هر كرت آزمايش محاسبه گرديد. درصدهاي آلودگي بدست آمده در هرييك از دو روش پس از تبديل شدن به (?x+ 0.5 ) با استفاده از نرم افزار MATAT-C مورد تجزيه ي آماري قرار گرفت. با روش LSD ميانگين هاي آلودگي كلن ها به شته مومي گروه بندي گرديدند. تجزيه آماري داده هاي بدست آمده در سال 1378 حاكي از تفاوت معني دار آماري بين كلن هاي مورد بررسي از نظر آلودگي به شته مومي داشت. كلن) P. ALBA 58/57با منشاي ايتاليا( و كلن )P.N.62/154 با منشاي تركيه) با صفر درصد آلودگي مقاومترين كلن ها بودند. تجزيه ي آماري داده هاي سال 1379 نيز حاكي از وجود تفاوت معني دار آماي بين كلن هاي مورد بررسي از نظر آلودگي به شته مومي بود. دو كلن مقاوم سال قبل، با صفر درصد آلودگي در سال 1379 نيز مقاومترين كلن ها نسبت به اين آفت مشخص شدند.

[number one]

بررسي نقش پارازيتوئيدها دركنترل طبيعي بعضي از گونه هاي غالب Noctuidae در علف زارهاي شمال شرقي انگلستان

عباسي پور حبيب



نقش پارازيتوئيدهاي مختلف گونه هاي نوكتوئيده (Noctuidae) كه به گياهان گرامينه (Graminae) در علف زارهاي شمال شرقي انگلستان حمله مي كنند، مورد بررسي قرار گرفت. 12 گونه از پارازيتوئيدهاي داخلي (Endoparasitoid) جمع آوري گرديدند، در ميان آنها گونه هاي Glyptapanteles fulvipes (Haliday) و Cotesia rufricus (Haliday)، گونه هاي غالب از خانواده Braconidae شناسایي شدند. پارازيتيسم اغلب در ميان جمعيت هاي لاروي زمستان گذران مشاهده شده و بطور متوسط 40-25% جمعيت لاروي پارازيته شدند. حداكثر فعاليت حرات بالغ پارازيتوئيدها در ماه هاي آوريل و مي (فروردين و ارديبهشت) ديده شد. تفاوت معني داري در نسبت پارازيتيسم بين دو منطقه نمونه برداري ملاحظه گرديد. نتايج آناليز رگرسيون نشان داد كه نسبت پارازيتيسم رابطه مستقيمي با تراكم لاروي (Direct Density Dependent) داشته است.

[number one]

بررسي وجود ويروس گرانولوزيس كرم سيب (CPGV) در باغ هاي سيب ايران



رضاپناه محمدرضا,خرازي پاك دل عزيز,كمالي كريم,هوبر يورگ



ويروس گرانولوزيس كرم سيب (Cydia pomonella granulovirus) يك عامل بسيار موثر در كنترل بيولوژيك كرم سيب، Cydia pomonella L.(Lep.: Tortricidae)، به شمار مي آيد. معرفي جدايه هاي معدود اين ويروس در دنيا به دليل دشواري هاي تشخيص لاروهاي بيمار در مراحل اوليه بيماري از يك سو و دستيابي به لاروهاي بيمار متلاشي شده از سوي ديگر مي باشد. دراين مطالعه، جمعيت هاي قابل توجهي از اين آفت با استفاده از تله هاي مقوائي مجوف بسته شده به دور تنه يا شاخه هاي اصلي درختان سيب از مناطق مختلف ايران جمع آوري و مورد بررسي قرار گرفت. گرانول هاي ويروس از يك يا چند لارو استحصال و در لاروهاي سن چهارم كرم سيب تكثير و خالص شد. بررسيهاي انجام شده با ميكروسكوپ نوري و الكتروني وجود ويروس گرانولوزيس را روي كرم سيب در ايران تاييد نمود. در نتيجه از باغ هاي سيب استان هاي آذربايجان غربي، هشت، آذربايجان شرقي، يك و خراسان دو جدايه طبيعي اين ويروس معرفي شد.

[number one]

مقايسه واكنش هاي تابعي و عددي زنبور پارازيتوئيد تخم سن گندم، Trissolcus semistriatus پرورش يافته روي Eurygaster integriceps و Graphosoma lineatum

عسگري شهريار,كمالي كريم,فتحي پور يعقوب,صحراگرد احد,سليمان نژاديان ابراهيم



زنبورهاي Trissolcus semistriatus (Hym.,Scelionidae) ، پارازيتوئي تخم سن گندم كه تا نسل دوم آزمايشگاهي روي دو گونه ميزبان، اصلي Eurygaster integriceps (Het., Scutelleridae)و آزمايشگاهي Graphosoma lineatum (Het., pentatomidae) پرورش يافته بودند از نظر واكنش هاي تابعي و عددي با هم مقايسه شدند. تراكم هاي 2، 4 ،7 ،14 ،28 ،42 ،56 ،70 تخم يك روزه سن گندم هر كدام در 9 تكرار به مدت 8 ساعت در اختيار زنبورهاي ماده يكروزة (نسل دوم) پرورش يافته روي تخم يك روزه سن گندم(Ts-Eu) و تخم سن گرافوزوما (Ts-Gr) قرار داده شدند. شرايط آزمايش شامل دماي0.5± 25 درجه ساني گراد، رطوبت نسبي 5 ±45% و دروه نوري 8 ساعت تاريكي و 16 ساعت روشنايي بود. واكنش تابعي زنبورهاي (Ts-Eu) و (Ts-Gr) بترتيب از نوع دوم و سوم تعيين گرديد. زنبورهاي پرورش يافته روي تخم سن گندم نسبت به زنبورهاي پرورش يافته روي تخم سن گرافوزوما، از قدرت جستجوگري (a) بيشتر و زمان دستيابي (Th) كمتري برخوردار بودند. حداكثر نرخ حمله (T/Th) در زنبورهاي گروه اول و دوم بتريتيب 63.49 و 20.25برآورد شد كه كم بودن اين پارامتر در زنبورهاي گروه دوم بعلت بالا بودن زمان دستيابي تخميني آنها بود. واكنش عددي زنبورهاي Ts-Eu با افزايش تراكم ميزبان، بطور خطي افزايش يافت ولي در زنبورهاي Ts-Gr غير خطي بود كه ابتدا تا تراكم 42 تخم ميزبان روند افزايش داشت و سپس رو به كاهش گذاشت.