آفات گیاهی

[number one]

مطالعه نقش Wolbachia در ماده زايي جمعيتي از زنبورهاي تريكوگراماي ايران


ابراهيمي ابراهيم*

* مؤسسه تحقیقات آفات و بیماریهای گیاهی، تهران


پدیدۀ ماده زایی (Thelytoky) در زنبورهای تریکوگراما ممکن است در اثر فعالیت گونه ای ریکتزیا به نام Wolbachia trichogrammae در تخمدان ماده بروز کند و این میکروارگانیزم توسط تخم به نتاج منتقل می شود. ماده زایی همچنین ممکن است بدون وجود این میکروارگانیزم، در اثر هیبریدیزاسیون یا سایر عوامل در این زنبورها مشاهده شود. به منظور مشخص شدن علت ماده زایی در جمعیتی ماده زا از گونۀ Trichogramma embryophagum، اقدام به آزمایش با روش PCR گردید و وجود این ریکتزیا در جمعیت ماده زای ایران به اثبات رسید. اهمیت پدیدۀ ماده زایی از نظر کاربرد این زنبورها در برنامه های کنترل بیولوژیک آفات مختصراً مورد بحث قرار گرفته است.

[number one]

معرفي زنجرك هاي مزارع سيب زميني اصفهان و داران


خواجه علي فريبرز,سيدالاسلامي حسين,كمالي كريم



در اين تحقق که در طي سالهاي 76-1375 در شهرستان هاي اصفهان و داران صورت گرفت، 25 گونه زنجرک متعلق به 22 جنس از خانواده هاي Cicadellidae (20 گونه)، Cercopidae (يک گونه)، Delphacidae (دو گونه)، Dictyopharidae (يک گونه) و Cixiidae (يک گونه) از مزارع سيب زميني جمع آوري و شناسايي شدند. براي همه گونه ها ميانگين تراکم حشره کامل در طول فصل رشد سيب زميني در يکصد تور حشره گيري محاسبه شده است تا اهميت نسبي هر گونه با توجه به تراکم آن مشخص شود، همچنين توانايي گونه ها از نظر انتقال عوامل بيماريزاي گياهي مورد بحث قرار گرفته است. از بين گونه هاي معرف شده گون? Empoasca decipiens حداکثر فراواني و بيشترين خسارت مي باشد و پنج گون? Austroagallia sinuate, Macrosleles laevis, Circulifer opacipennis, Circulifer lenellus, Euscelis incisus از نظر انتقال عوامل بيماريزاي سيب زميني در دنيا حائز اهميت شناخته شده اند. براي هر يک از گونه ها يک تصوير رنگي و براي بيشتر آنها شکل اندام هاي تناسلي (جنيتاليا) حشر? نر آورده شده است. به منظور شناسايي بهتر گونه هاي خانواد? Cicadellidae کليد شناسايي بيست گون? ذکر شده اين مقاله ارائه شده است.

[number one]

واكنش تابعي زنبور پارازيتوييد (Trissolcus grandis (Hym.: Scelionidae به تراكم هاي مختلف تخم سن Eurygaster integriceps (Hem.: Secutelleridae و تاثير ارقام مختلف گندم بر آن


فتحي پور يعقوب,كمالي كريم,خلقاني جعفر,عبدالهي غلام عباس



واکنش تابعي زنبور پارازيتوييد Trissolcus grandis به تراکم هاي مختلف تخم سن Eurygaster integriceps تحت شرايط آزمايشگاهي مورد بررسي قرار گرفت. در اين تحقيق اثرات دو رقم گندم سرداري (حساس) و فلات (مقاوم) بر روي واکنش تابعي پارازيتوئيد به عنوان يکي از روش هاي ارزيابي اثرات متقابل ارقام مقاوم و زنبورهاي پارازيتوئيد نيز بررسي شد. آزمايشات، در داخل لوله آزمايش با نسل F2 آزمايشگاهي بدون استفاده از بوته هاي گندم و در داخل گلدان با نسل هاي F2 و F5 با استفاده از بوته هاي گندم انجام شد. زنبورها از نسل F1 به بعد از تخم سن هايي خارج شده بودند که از دو رقم گندم سرداري و فلات تغذيه کرده بودند. در لوله آزمايش، زنبور ماده به مدت يک ساعت و در هر دو آزمايش انجام شده در داخل گلدان به مدت 6 ساعت در معرض تراکم هاي 2، 4، 7، 14، 28، 32، 42 و 56 عدد تخم سن گندم قرار داده شد. تجزيه داده هاي واکنش تابعي در دو مرحله و با استفاده از نرم افزار SAS انجام شد. در مرحله اول براي تعيين نوع واکنش تابعي از رگرسيون لجيستيک نسبت تخم هاي پارازيته شده توسط زنبور پارازيتوئيد و در مرحله دوم براي تعيين پارامترهاي قدرت جستجو (a يا b) و زمان دستيابي به ميزان (Th) از رگرسيون غير خطي (روش Least square) استفاده شد. نتايج حاصل از رگرسيون لجيستيک نشان داد که در هر سه وضعيت آزمايشي (نسل F2 داخل لوله و گلدان و F5 داخل گلدان) واکنش تابعي با تأثير رقم مقاوم فلات از نوع دوم و با تأثير رقم حساس سرداري از نوع سوم مي باشد. در واکنش هاي تابعي نوع سوم از مدل Rogers استفاده شد. نوع دوم براي برآورد پارامترهاي قدرت جستجو و زمان دستيابي از مدل Holling و در واکنش هاي تابعي مقادير مربوط به قدرت جستجو (a در واکنش نوع دوم و b در نوع سوم)، زمان دستيابي (Th)، ميزان برازش داده ها با مدل (r2) و حداکثر ميزان پارازيتيسم برآورد شده توسط مدل (T/Th) با تأثير رقم فلات (واکنش نوع دوم) به شرح زير بود: <br>

- در زنبورهاي نسل F5 داخل گلدان به ترتيب 0.167، 0.083، 0.97، 72.29. <br>

- در زنبورهاي نسل F2 داخل گلدان به ترتيب 0.185، 0.047، 0.90، 127.66. <br>

- در زنبورهاي نسل F2 داخل لوله به ترتيب 1.584، 0.040، 0.93، 25.25. <br>

مقادير ذکر شده با تأثير رقم سرداري (واکنش نوع سوم) به شرح زير بود: <br>

- در زنبورهاي نسل F5 داخل گلدان به ترتيب 0.035، 0.149، 0.97، 40.27. <br>

- در زنبورهاي نسل F2 داخل گلدان به ترتيب 0.059، 0.139، 0.98، 43.16. <br>

- در زنبورهاي نسل F2 داخل لوله به ترتيب 0.820، 0.057، 0.95، 17.54. <br>

نتايج حاصله نشان داد که رقم فلات از اين لحاظ که باعث ايجاد واکنش تابعي از نوع دوم در زنبور پارازيتوئيد شده است داراي اثر متقابل منفي با اين زنبور مي باشد. مقايسه پارامترهاي برآورد شده براي زنبورهاي F2 و F5 داخل گلدان نشان داد که با تأثير رقم سرداري اختلاف چنداني بين نسل هاي F2 و F5 از اين لحاظ وجود ندارد ولي با تأثير رقم فلات اين اختلاف محسوس بوده و در نسل F5 قدرت جستجو کاهش و زمان دستيابي افزايش يافته است.

[number one]

اثرات فنيتروتيون و دلتامترين روي مراحل نابالغ و پارامترهاي زيستي پارازيتوئيد تخم سن گندم Nees (Hym., Sceliondidae) ‏Trissolcus semistriatus

صابر موسي,كمالي كريم,محرمي پور سعيد,حجازي ميرجليل



تأثير حشره كش هاي رايج د ركنترل سن گندم (فنيتروتيون و دلتامترين) بر روي مراحل نابالغ، ظهور حشرات كامل از تخم هاي پارازيته و پارامترهاي زيستي زنبور پارايتوئيد تخم T.semistriatus مورد بررسي قرار گرفت. تخم هاي پارازيته سن گندم در روزهاي دوم، چهارم، ششم و هشتم بعد از پارازيتيسم در معرض غلظت هاي توصيه شده مزرعه اي فنيتروتيون و دلتامترين ( به ترتيب 1677 ppm و 500 ppm )قرار داده شدند. اگر چه هر دو حشره كش، خروج پارازيتوئيد از تخم ميزبان را تحت تاثير قرار دادند، ولي رشد و نمو مراحل نابالغ آنها تحت تاثير قرار نگرفت. اين نشان مي دهد كه ديواره تخم هاي سن گندم مانعي عمده در برابر نفوذ حشره كش ها مي باشد. هنگامي كه پارازيتوئيدها ديواره تخم ميزبان را براي خروج مي جوند، در معرض باقيمانده هاي سمي قرار مي گيرند و اين موجب مرگ و مير تعدادي از زنبورها مي شود. حشره كش فنيتروتيون فقط در روزهاي ششم و هشتم ولي دلتامترين در تمام روزها، درصد ظهور حشرات كامل را بطور معني داري كاهش دادند. تعداد نتايج توليد شده به ازاي هر حشره ماده در تيمار دلتامترين در مقايسه با شاهد به طور معني داري كاهش و در تيمار فنيتروتيون اختلاف معني داري با شهد نداشت. هيچكدام از حشره كش ها در طول عمر حشرات كامل كاهش معني داري را موجب نشد. نسبت جنسي نتاج در اثر هر دو حشره كش تحت تاثير قرار گرفت و به سمت جنسيت نر زيادتر تمايل يافت. نرخ ذاتي افزايش جمعيت براي شاهد، فنيتروتيون و دلتامترين به ترتيب 0.297، 0.280 و 269/0 عدد نتاج ماده به ازاي هر حشره ماده رد روز بود. كاهش تعداد نتاج ماده موجب كاهش جمعيت شد

[number one]

استراتژي مقاومت به سرما و تغييرات فصلي آن در سن معمولي گندم (Eurygaster integriceps PUT.)



بغدادي احمد,محرمي پور سعيد,رباني چادگاني عذرا,عبدالهي غلام عباس



براي مطالعه مقاومت سن گندم (Eurygaster integriceps PUT.) به سرماي زمستان، نقطه انجماد حشرات كامل جمع آوري شده از ارتفاعات آتشگاه كرج، از مداد تا فروردين سال هاي 78-1377 و 79-1378 اندازه گرفته شد. حداقل نقطه انجماد اندازه گرفته شده C ° 17 - در تابستان بود. نقطه انجماد سن گندم در اوايل زمستان 1377 و 1378 به ترتيب C ° 12.9 - و C ° 6.7 - بود. با توجه به حداقل دماي محيط C) ° 12.5 -و C ° 13 - به ترتيب در دي ماه 1377 و 1378)، حشرات كامل سن گندم از استراتژي دو گانه براي زمستان گذراني استفاده مي كنند. علاوه بر اين جنسيت، وزن، اندازه و ارتفاع، اثر معني داري د رنقطه انجماد ايجاد نكرد. ولي تفاوت معني داري بين نقطه انجماد حشارت مرطوب و خشك جمع آوري شده از كوه مشاهده شد.

[number one]

بررسي بيواكولوژي زنجره مو در استان لرستان


شكاريان بهرام,رضواني علي



زنجره مو(.Psalmocharia alhageos (Kol از زمان هاي دور در ايران وجود داشته است. پوره هاي با تغذيه از ريشه مو و حشرات كامل با تغذيه از جوانه هاي نورسته و تخم ريزي روي شاخه ها به ميزبان خسارت مي زنند. تحقيقات نشان داد كه نسل حشره چهار سال طول مي كشد و آفت داراي 5 سن پورگي است. هر حشره ماده قادر است بين 900-600 عدد تخم داخل سر شاخه هاي نورسته مو در دو رديف قرار بدهد. طول دوره تفريغ تخم حدودا يك ماه، طول دروه رشدي پوره سن يك، چهار ماه، پوره سن دو، دوازده ماه، پوره سن سه، دوازده ماه، پوره سن چهار، دوازده ماه پوره سن پنج، هشت ماه و عمر حشرات بالغ حداكثر دو هفته بود. دراين تحقيق از شيوه پرورش و رها سازي زنجره مو در زير قفس هيا توري دار استفاده شد. عمليات مناسب باغباني از شدت خسارت آفت به نحو چشم گيري كاسته و رعايت اين عمليات نياز به كنترل شيميايي را منتفي نمود.

[number one]

بررسي زمان مناسب انجام مبارزه شيميايي عليه سوسك چهار نقطه اي حبوبات Callosobruchus maculatus (F.(Col.Bruchidae در مزرعه لوبيا چشم بلبلي در منطقه كرج



غديري ولي اله,سميع زاده لاهيجي حبيب اله



اين بررسي به مدت دو سال (1373 و 1374) در ايستگاه تحقيقاتي موسسه تحقيقات اصلاح و تهیه نهال و بذر اجرا گرديد. آزمايش به صورت طرح بلوك هاي كامل تصادفي با كاشت لوبيا چشم بلبلي رقم 29005 در چهار تيمار و چهار تكرار انجام شد. تيمارها عبارت بودند از سه نوبت سمپاشي به ترتيب، در زمان ظهور غلاف هاي اوليه، 10 روز پس از سمپاشي نوبت اول، 10 روز پس از سمپاشي نوبت دوم و شاهد (بدون سمپاشي). جهت انجام سمپاشي از حشره كش اتريميفوس 50 درصد به نسبت دو ليتر در هكتار استفاده شد. سه نوبت نمونه برداري از غلاف ها انجام گرديد و مجموعا 150 عدد غلاف از هر تكرار از نظر آلودگي دانه ها بررسي شد. پس از تعيين درصد آلودگي نتايج از نظر آماري مورد تجزينه و تحليل قرار گرفت. بر اساس نتايج بدست آمده، تيمار ((سمپاشي نوبت اول)) با ميانگين آلودگي 12.33 درصد و تيمار ((سمپاشي نوبت دوم)) با ميانگين آلودگي 11.14 درصد بيشترين ميزان تاثير را در كاهش آلودگي دانه ها به سوسك چهار نقطه اي حبوبات داشت و بين آنها از نظر آماي اختلاف معني دار وجود نداشت و در يك گروه قرار گرفتند. بنابراين انجام يك نوبت سمپاشي مزرعه لوبيا چشم بلبلي در فاصله ظهور غلاف ها تا 10 روز پس از آن بهترين زمان براي كنترل سوسك چهار نقطه اي حبوبات مي باشد.

[number one]

بررسي هاي تاكسونوميك سفيد بالك ها (Homoptera: Aleyrodidae) در استان اصفهان



قهاري حسن,حاتمي بيژن*

* گروه گیاه پزشکی، دانشكده كشاورزي، دانشگاه صنعتي اصفهان


تعداد 14 گونه سفيد بالك (Homoptera: Aleyrodidae: Aleyrodinae) در استان اصفهان جمع آوري و شناسايي گرديد كه عبارتند از Trialeurodes vaporariorum سفيد بالك گلخانه) از روي ختمي چيني، شاه پسند درختي، محبوبه شب و برگ رنگ ؛) Bemisia tabaci عسلك پنبه) و Bemisia argentifolii از روي ختمي چيني، شاه پسند درختي و گاو پنبه، Bemisia hancoki از روي گاو پنبه و يونجه،( Aleyrodes proletella (=Aleyrodes brassica از روي كلم،Aleyrodes rosae از روي رز، Bulgarialeurodes cotesiiاز روي برگ رنگ (بنت قنسول) Aleyrodes singularis و Trialeurodes packardi، از روي انارTrialeurodes ricini، از روي محبوبه شب و رز،Aleurolobus moundi وAleurolobus selangorensis ، از روي نارنج،Siphoninus phillyreae از روي نارون و Acaudaleyrodes citri از روي نارنج. تمام گونه هاي فوق براي اولين بار از استان اصفهان و دو گونه A.proletella وB.argentifolii از ايران گزارش مي كردند. كليد تشخيص و توصيف زير خانواده ها، قبيله ها، جنس ها و گونه ها بر اساس مرحلة پوياريومي و براي گونه هاي جديد ايران بر اساس حشره كال و نيز اسامي همنام و تصاوير مرفولوژيك گونه هاي شناسايي شده در اين بررسي، تهيه گرديد.

[number one]

جلب جنسي در مگس جاليز( Bactrocera (Dacus) cilliatus (Loew) (Dip. Tephritidae: Dacinae در شرايط آزمايشگاهي


موحدي فاضل مرتضي,كمالي كريم,عبدالهي غلام عباس,مازومنوز باسيلوس



در گونه هاي متعددي از مگس هاي ميوه جلب جنسي از طريق محرك هاي شيميايي، بينايي، شنوايي و يا تركيبي از اين عوامل انجام مي شود. در اين تحقيق نقش عوامل بويايي در جلب جنسي مگس جاليز از طريق زيست سنجي به دو روش فعال و غير فعال مورد بررسي قرار گرفت. نتايج حاصله بيانگر جلب حشرات ماده به سمت نرها در هر دو روش بود. ريتم روزانه جلب ماده ها به سمت نرها و نيز سن آنها منطبق بر زمان جفت گيري در شرايط طبيعي بود كه بيانگر ارتباط اين دو پارامتر با جلب جنسي مي باشد. بنظر مي رسد كه جلب جنسي در اين گونه تحت تاثير شدت نور مي باشد بطويكه در آخرين سعت دوره نوري بيشترين ميزان جلب مشاهده شد. در اين گونه بيشترين ميزان جلب در سنين 15-8 روزگي اتفاق افتاد در حاليكه ميزان جلب در ساير سنين كاهش قابل توجهي را نشان مي داد.

[number one]

شناسايي گونه هاي تريكودرماي مولد كپك سبز در واحدهاي توليدي قارچ خوراكي دكمه اي، پراكنش و فراواني نسبي آنها



رضايي دانش يونس,محمدي گل تپه ابراهيم,روحاني حميد



دراين مطالعه پس از نمونه برداري هاي لازم مشخص شدكه چندين گونه از قارچ تريكودرما در واحدهاي پرورش قارچ وجود دارند كه پس از تشخيص با استفاده از كليدهاي Bissett [1984,1991 (a-c)1992]. Rifai (1969) و domsch (1980) گونه هاي Trichoderma harzianum Rifaiو T.longibrachiatum RifaiوTrichoderma sp و T.virens=Gliocladium virins (Miller,Giddens &Foster) Von Arx. شناسايي شدند. نتايج مطالعه نشان داد كه الگوهاي رشدي ، زمان و نحوه اسپوردهي در بين جدايه هيا هر گونه و نيز در بين گونه هاي مختلف در دماي 25 درجه سانتيگراد اختلاف چشم گيري داريد و بر اين اساس مي توان چندين تيپ رشدي را براي هر گونه متصور شد. از طرفي پراكنش و فراواني نسبي گونه هاي شناسايي شده نيز نشان داد كه پراكنش در مناطق مختلف نمونه برداري متفاوت بوده ولي گونه هاي بيماري زا در نمونه هاي مختلف اعم از كمپوست پاستوريزه شده و غير پاستوريزه و نيز بسترهاي قارچ مشاهده شد. همچنين در اين تحقيق الگي رشدي و منحني هاي رشدي هر يك از گونه ها در درجه حرارت هاي مختلف تعيين شد و خصوصيان مرفولوژيك هر يك از گونه ها بررسي شد.